Yapay zekâ artık ekonomik rekabet gücünün, kamu yönetiminin, dış ticaret sistemlerinin ve küresel yönetişimin vazgeçilmez bir unsuru hâline dönüşüyor. Bu teknoloji günümüz ekonomilerin nasıl örgütlendiğini, işgücü piyasalarının nasıl evrildiğini ve devletlerin dünya sahnesindeki konumlarını nasıl tanımladıklarını belirleyen temel bir unsur haline gelmiş durumda. Veri merkezlerine olan talep ve dolayısıyla elektrik tüketimi ile enerji ihtiyaçlarını da doğrudan etkilemektedir.
Bu nedenle **16–20 Şubat 2026 tarihlerinde Yeni Delhi’de düzenlenen Hindistan AI Impact Summit 2026**, sıradan bir teknoloji etkinliği olarak atlamamak gerekir. İlk kez büyük ölçekli bir küresel yapay zekâ zirvesi **Küresel Güney’de** gerçekleştiriliyor. Zirveye 20’den fazla devlet ve hükümet başkanı, küresel teknoloji şirketlerinin CEO’ları ve üst düzey politika yapıcılar katılmakta. Hindistan bu platformu yalnızca kendi dijital ilerlemesini sergilemek için değil, aynı zamanda **yapay zekânın dünya genelinde nasıl uygulanacağı, nasıl düzenleneceği ve nasıl yönetişime tabi tutulacağına dair anlatıyı şekillendirmek için** kullanıyor (AP News).
Zirvenin teması — insan merkezli, kapsayıcı ve sürdürülebilir yapay zekâ — Hindistan’ın kendisini gelişmiş yapay zekâ ekonomileri ile gelişmekte olan ülkeler arasında bir köprü olarak konumlandırma stratejisini yansıtıyor. Amaç, yapay zekâyı yalnızca ileri seviye modeller tartışmasına sıkıştırmak değil; eğitimden tarıma, sağlıktan kamu hizmetlerine kadar günlük hayatın somut alanlarına entegre edilecek bir ekonomik ve toplumsal platform olarak yaygınlaştırmak (OECD.ai).
Bu yaklaşım tesadüfi değil, yillarin birikimini yansıtmaktadır. Hindistan son yıllarda biyometrik kimlik sistemleri, dijital ödeme altyapıları ve kamuya açık dijital platformlarıyla milyonlarca vatandaşa ulaşan güçlü bir dijital kamu altyapısı inşa etti. Şimdi bu altyapının üzerine yapay zekâyı yerleştirerek, onu geleceğin bir soyut fikri olmaktan çıkarıp pratik bir kalkınma aracı hâline getirmeyi hedefliyor (The Economic Times).
Zirveyi önemli kılan yalnızca küresel teknoloji devlerinin ve liderlerin katılımı değil. Asıl dikkat çekici olan, **yapay zekâ yönetişimi, yatırım öncelikleri ve uluslararası işbirliği konusunda ortak standartlar belirleme çabası**dır. Zirvedeki paneller; yapay zekânın kamu hizmetlerini nasıl modernize edebileceğini, güvenlik ve hesap verebilirlik alanında nasıl işbirliği yapılacağını ve yapay zekânın dijital ticaret çerçevelerine nasıl entegre edileceğini tartışıyor. Bu başlıklar önümüzdeki on yılların ekonomik mimarisini şekillendirecek (cadeproject.org). Yani kurallar ve yönetişim meseleleri bakımından da takip edilmesinde yarar vardır.
Ekonomik açıdan bakıldığında, zirve etrafında yüz milyarlarca dolarlık yapay zekâ yatırımları öngörülüyor veya yapılması taahhüt ediliyor (tabii taahhütlerin ne ölçüde gerçekleşebilmeleri de apayrı bir meseledir). Hindistan mevcut ivmeyi, bu momentumu, kullanarak veri merkezlerinden ileri hesaplama ekosistemlerine kadar geniş bir alanda küresel sermayeyi ülkesine çekmeye çalışıyor. Bu da dijital inovasyonun ve uygulamanın “düğümlerinin” (nodes) uzun vadede nerede konumlanacağını belirleyecektir (The Times of India). Türkiye’nin de, veri merkezleri ve yapay zekayı göz önünde bulundurularak benzer etkinlikleri planlamasında yarar var.
Bu gelişmeler Türkiye açısından birkaç nedenle kritik öneme sahip.
**Birincisi**, yapay zekâ artık sadece iş dünyasına yönelik bir araç değil; **uluslararası ekonomik mimarinin yapısal bir katmanı** hâline geliyor. Güçlü bir yapay zekâ ekosistemi geliştiremeyen ülkeler, ticaret, düzenleme ve yönetişim alanlarında kaldıraç kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir. Türkiye bu eğilimi fark etmiş durumda. 2026 Yapay Zekâ Stratejisi, yapay zekâyı devlet kapasitesi, stratejik özerklik ve kamu hizmetlerinin modernizasyonu ile doğrudan ilişkilendiriyor. Yapay zekâ artık sadece teknolojik bir güncelleme değil, yönetişimin sistemik bir unsuru olarak ele alınıyor (Daily Sabah).
**İkincisi**, küresel yapay zekâ tartışması ticaret ilişkileriyle eş zamanlı evriliyor. Dijital ticaret, sınır ötesi veri akışları, yazılım entegrasyonu ve teknik standartlar modern serbest ticaret anlaşmalarının ayrılmaz parçası hâline geliyor. Eğer yapay zekâ çerçeveleri ve dijital düzenlemeler AB–Hindistan işbirliğinin parçası olur, ancak mevcut Gümrük Birliği yapısı nedeniyle Türkiye’ye otomatik olarak yansımazsa, Türk firmaları ve düzenleyiciler Avrupa ve Hindistan’daki muadillerine kıyasla dezavantajlı konuma düşebilir (Türkiye Today).
Bu risk teorik değil. Avrupa Birliği, **EU AI Act** başta olmak üzere kendi yapay zekâ düzenleyici ekosistemini hızla şekillendiriyor. Brüksel ile Yeni Delhi arasında dijital işbirliği kapsamında yapay zekâ da yer alıyor. AB’nin Hindistan’la ticari ve düzenleyici angajmanını derinleştirmesi hâlinde, Türkiye karar alma mekanizmasında yer almadan dolaylı biçimde bu kurallara tabi kalabilir (cadeproject.org, Reuters).
Pratikte bu; **yazılım standartlarının, yapay zekâ destekli sertifikasyon sistemlerinin, dijital hizmetlerin ve algoritmik yönetişim çerçevelerinin** — ki bunlar artık gümrük işlemlerinden lojistiğe ve pazar erişimine kadar pek çok alana entegre ediliyor — Türkiye’nin sınırlı katkı sunduğu normlara göre şekillenmesi anlamına gelebilir. Bu da Türk üreticileri, girişimleri ve teknoloji ihracatçıları açısından görünmeyen engeller yaratabilir (OECD.ai).
**Üçüncüsü**, yapay zekâ artık yalnızca bir sanayi politikası meselesi değil; **küresel diplomasi ve norm oluşturma alanının** da parçası. Hindistan böylesi büyük bir zirveye ev sahipliği yaparak uluslararası yapay zekâ öncelikleri konusunda — etik, güvenlik, kapsayıcılık ve ekonomik kullanım alanları dahil — söz söyleme kapasitesini artırıyor. Türkiye’nin de bu tür platformlara daha proaktif katılım göstermesi, hem çıkarlarını koruması hem de orta ölçekli güçlerin teknolojik dönüşüm sürecinde nasıl konumlanabileceğine dair kendi perspektifini sunması açısından önem taşıyor.
Sonuç olarak Türkiye açısından çıkarılması gereken ders açık: **Yapay zekâ artık marjinal bir teknoloji alanı değil.** Ticaret politikası, diplomatik etki, ekonomik rekabet gücü ve düzenleyici kapasiteyle doğrudan kesişiyor. Dünya fiziksel altyapının yanı sıra dijital ekosistemlerin de ekonomik fırsatları belirlediği yeni bir evreye girerken, Türkiye’nin stratejik konumlanışı da buna paralel biçimde evrilmek zorunda.
Ortaya çıkan dijital ittifaklara ve norm oluşturma süreçlerine anlamlı biçimde dahil olunmaması, yalnızca ekonomik fırsat kaybına değil, aynı zamanda yarının küresel düzeninde **stratejik marjinalleşme** riskine de yol açabilir.
Ekonomik açıdan bakıldığında, Hindistan'daki zirve etrafında öngörülen veya taahhüt edilen milyarlarca dolarlık yapay zekâ yatırımı, Hindistan’ın veri merkezlerinden ileri hesaplama altyapılarına kadar geniş bir dijital ekosistem inşa etmesine imkân tanıyacaktır. Bu da inovasyonun ve uygulamanın coğrafi merkezlerinin uzun vadede nerede şekilleneceğini belirleyecektir. Zaten bilişim ve teknolojik alanlarda önemli gelişmeler kat eden Hindistan’ın bu vesileyle yapacağı yeni yatirimlar ve düzenlemeler yakından takip edilmelidir.
Kaynaklar ve Linkler
* India AI Impact Summit 2026 (resmî site):
[https://impact.indiaai.gov.in/sessions](https://impact.indiaai.gov.in/sessions)
* Reuters: OpenAI ve Google dahil küresel liderlerin katıldığı Hindistan AI Zirvesi:
[https://www.reuters.com/business/retail-consumer/openai-google-india-hosts-global-ai-summit-2026-02-16/](https://www.reuters.com/business/retail-consumer/openai-google-india-hosts-global-ai-summit-2026-02-16/)
* AP News: Hindistan AI Impact Summit’te liderler ve CEO’lar:
[https://apnews.com/article/f32aa15263349dadad1840dadc75ca83](https://apnews.com/article/f32aa15263349dadad1840dadc75ca83)
* The Economic Times: Zirvenin Küresel Güney açısından önemi:
[https://m.economictimes.com/ai/ai-insights/why-india-ai-impact-summit-2026-could-redefine-the-global-souths-role-in-artificial-intelligence/articleshow/128303431.cms](https://m.economictimes.com/ai/ai-insights/why-india-ai-impact-summit-2026-could-redefine-the-global-souths-role-in-artificial-intelligence/articleshow/128303431.cms)
* The Times of India: Yapay zekâ yatırımlarının 200 milyar doları aşabileceği öngörüsü:
[https://timesofindia.indiatimes.com/india/ai-investments-may-top-200-billion-90-billion-already-pledged-ashwini-vaishnaw/articleshow/128364125.cms](https://timesofindia.indiatimes.com/india/ai-investments-may-top-200-billion-90-billion-already-pledged-ashwini-vaishnaw/articleshow/128364125.cms)
* EU AI Office – Hindistan Zirvesi oturumları:
[https://cadeproject.org/updates/eu-ai-office-to-host-two-sessions-at-india-ai-impact-summit-2026/](https://cadeproject.org/updates/eu-ai-office-to-host-two-sessions-at-india-ai-impact-summit-2026/)
* Türkiye Today: AB–Hindistan anlaşması ve Türkiye’nin konumu:
[https://www.turkiyetoday.com/business/turkish-trade-minister-dismisses-concerns-over-euindia-deal-impact-on-turkiye-3213834](https://www.turkiyetoday.com/business/turkish-trade-minister-dismisses-concerns-over-euindia-deal-impact-on-turkiye-3213834)
* Daily Sabah: Türkiye’nin 2026 Yapay Zekâ Stratejisi üzerine değerlendirme:
[https://www.dailysabah.com/opinion/op-ed/turkiyes-2026-ai-strategy-and-the-logic-of-middle-power-autonomy](https://www.dailysabah.com/opinion/op-ed/turkiyes-2026-ai-strategy-and-the-logic-of-middle-power-autonomy)
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
