Özet
Donald Trump’ın ikinci başkanlık dönemi (2025-2029), “Önce Amerika” ilkesi etrafında şekillenen pragmatik ve işlemci bir dış politika yaklaşımı sergilemektedir. Bu dönem, uluslararası örgütlerden çekilme, hedef odaklı askeri müdahaleler, ekonomik tarifeler ve Batı Yarımküresi’nde agresif eylemlerle karakterizedir. Özellikle Ocak 2026’da Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalanması, İran nükleer tesislerine saldırılar ve 66 adet uluslararası örgütten çekilme gibi adımlar, liberal uluslararası düzenin çöküşünü hızlandıran realist bir dominasyon politikası olarak değerlendirilmektedir. Bu makale, Trump yönetiminin güncel eylemlerini ve kendi analizlerimi sentezleyerek, ABD’nin stratejik hazırlıklarını ve olası savaş ekonomisi dinamiklerini incelemektedir.
Giriş
Trump’ın ikinci dönemi, ulusal çıkarları ön plana çıkaran “güç üzerinden barış” (peace through strength) doktriniyle başlamıştır. Aralık 2025’te yayımlanan Ulusal Güvenlik Stratejisi (NSS), sınır güvenliği, göç kontrolü ve Batı Yarımküresi önceliğini vurgulamaktadır (White House, 2025). Bu yaklaşım, önceki liberal düzenin ideolojik yükümlülüklerinden uzaklaşmayı temsil eder ve realizmin zaferini işaret eder (Tokmakoğlu, 2026a).
Trump Yönetiminin Ana Eylemleri
1) Uluslararası Örgütlerden Çekilme
7 Ocak 2026’da imzalanan Başkanlık Muhtırası ile ABD, 66 uluslararası örgütten (35 BM dışı, 31 BM bağlantılı) çekilmiştir (White House, 2026a). Bu adım, Amerikan çıkarlarına hizmet etmeyen kurumlara bağımlılığı azaltma stratejisinin parçasıdır ve liberal düzenin çöküşünü hızlandırmaktadır (Tokmakoğlu, 2026b).
Uluslararası çapta ABD’nin çekildikleri arasında UNFCCC (iklim anlaşması) gibi kurumlar var. Bu, küresel kurumlara bağımlılığı azaltma ve “yük paylaşımı” (burden sharing) stratejisinin parçası. Düşünceme göre ve özellikle “2026’ya yönelik gerçekçi bir bakış” makalemde vurguladığım gibi, bu adım liberal düzenin çöküşünü hızlandırıyor ve realizmi (güç odaklı ulusal çıkarlar) ön plana çıkarıyor; örneğin, “2. Dünya Savaşı sonrası barış davet eden uluslararası düzenin yerini Soğuk Savaş öncesine döndürme” ifadem bu çekilmeyi doğrudan yansıtıyor.
2) Askeri Müdahaleler
2025-2026 döneminde hedef odaklı operasyonlar öne çıkmıştır. Şöyle:
• Venezuela: 3 Ocak 2026’da Caracas’ta düzenlenen operasyonla Nicolás Maduro yakalanmıştır. Monroe Doktrini’nin “Trump Tamamlayıcısı” altında gerçekleştirilen bu eylem, uyuşturucu ve göç gerekçeleriyle savunulmuştur (Associated Press, 2026; Tokmakoğlu, 2026c). Benim “Trump’ın stratejisi, doktrini, savaşı ve Venezuela” makalemde bu, “hibrit güç uygulaması” ve “kontrollü kaos” olarak nitelendiriliyor; operasyonun petrol erişimi (ABD şirketleri için 50 milyon varil) ve siyasi kazanımları (Kongre desteği) vurgulanıyor. Ayrıca, “operasyon askeri manada eksiksizdi; riskler hazırlıkla kaldırıldı” şeklinde bir tespit yaptım, bu ABD’nin dominasyon politikasına işaret ediyor.
• Yemen: “Operation Rough Rider” ile Husi hedeflerine 600’den fazla saldırı (Guardian, 2026).
• İran: Haziran 2025’te nükleer tesislere müdahale (New York Times, 2026a). Yayımlarımda ve (başlığı da aynı olan) makalemde öngörümü netleştiriyorum: “Hedef İran”. İran’ın rejim değişikliği potansiyeli gibi uzun vadeli hedefleri belirtmekteyim.
• Diğer: Somali, Irak/Suriye ve Nijerya’da terör operasyonları. Bu coğrafyalardaki terör operasyonları; Meksika ve Kolombiya gibi hedefler sırada olabilir. Benim “Trump’ın savaşı” tezimde bu konuyu, “sert güç” ve “emperyalist” yaklaşımlar olarak ele almaktayım.
Bu eylemler, hibrit güç kullanımını yansıtmaktadır (Tokmakoğlu, 2026d).
3) Ekonomik Politikalar
“Reciprocal Tariff” sistemiyle evrensel tarifeler uygulanmış, ticaret dış politikanın aracı haline gelmiştir (White House, 2026b). Petrol tankerlerine el koymalar (örneğin Marinera, Ocak 2026), yaptırımların sert güçle desteklenmesini göstermektedir (Tokmakoğlu, 2026e).
Çin ile ekonomik rekabet devam ediyor, ancak “bir numaralı tehdit” olmaktan çıkarıldı; pragmatik işbirliği (çip satışları) yanında baskı var. Benim savaş ekonomisi teorilerimde bu, “silahlanma ve baskı” ile entegre; ABD’nin enerji (Venezuela petrolü) ve tedarik zincirlerini (reshoring) güvenceye alma çabası olarak görülüyor. Ayrıca Grönland’ı satın alma tartışmaları, Arktik’teki stratejik üstünlük için gündemde.
4) Müttefik İlişkileri
NATO’ya %5 GDP savunma harcaması baskısı yapılmış, Avrupa eleştirilmiştir (Politico, 2026). Ukrayna’da ateşkes çabaları devam etmekte olup, Rusya ile pragmatik ilişki ön plandadır.
Avrupa’yı “medeniyet erozyonu” ile eleştiren Trump, Rusya ile Ukrayna savaşını bitirme çabalarında (Putin-Zelensky görüşmeleri) aktif; ben bunu “ABD’nin zaferi” ve Avrupa’nın “tribünde kalması” olarak yorumluyor. Güney Afrika’yı G20’den çıkarma gibi kararlar, dış politikayı cezalandırma aracı olarak kullanıyor.
Genel olarak, ABD içe kapanma (izolasyonizm) ile agresif müdahaleleri (emperyalizm) birleştiriyor. Aralık 2025 Ulusal Güvenlik Stratejisi (NSS), bu vizyonu resmileştirdi: Sınır güvenliği, göç kontrolü ve Batı Yarımküresi önceliği. Trump kabinesi (örneğin Savaş Bakanı Pete Hegseth’in “Operation Southern Spear” gibi duyuruları), bu politikaları sahada uyguluyor.
ABD Neye Hazırlanıyor?
Trump yönetimi, küresel dominasyonu pekiştirmeye odaklanmıştır. Enerji güvenliği (Venezuela petrolü), askeri bütçe artışı (1,5 trilyon dolar önerisi) ve hibrit savaşlara hazırlık (Tokmakoğlu, 2026f), savaş ekonomisi dinamiklerini işaret eder.
Büyük güç çatışmasından ziyade bölgesel müdahaleler tercih edilmektedir.
ABD, küresel rekabette “dominasyon”u pekiştirmeye hazırlanıyor ifadesi, benim Independent Türkçe makalelerimdeki “Trump’ın küresel stratejisi ve dominasyon politikasına karşı” ifademle örtüşüyor.
Ana hazırlıklar:
• Enerji ve Kaynak Güvenliği: Venezuela operasyonu gibi eylemlerle petrol rezervlerini (dünyanın en büyüğü) kontrol etme. Bu, Çin ve Rusya’nın nüfuzunu bertaraf ediyor. Benim “kontrollü kaos” tezimde, bu “gerçekçi perspektif” ve “kazan-kazan” sistemi olarak ele alınıyor; İran gibi hedefler (nükleer ve petrol) sırada olabilir.
• Askeri ve Ekonomik Güçlendirme: Askeri bütçe 1,5 trilyon dolara çıkarıldı (1 trilyon yerine). Bu, silahlanma ve savaş ekonomisi hazırlığı. Tezlerimde, “Silahlanma! Savaş ekonomisi! Sert güç!” olarak nitelendiriliyor; 2026’da Meksika, Kolombiya veya İran gibi yeni hedefler öngörülüyor. “Uzay jeopolitiği” makalemde, Trump’ın “Amerikan Uzay Üstünlüğünün Sağlanması” (Ensuring American Space Superiority) başlıklı başkanlık emri gibi adımlar, hibrit savaşlara hazırlık olarak değerlendiriliyor.
• Küresel Gerilimlere Karşı Caydırıcılık: Rusya-Çin’e karşı “saygı ve korku” vurgusu (Trump’ın X postlarında NATO ve Rusya hakkında). Ukrayna’da ateşkes çabaları, Orta Doğu’da (İsrail-Hamas) başarı iddiaları. Benim “realizm zaferi” tezimde, bu “romantik ideolojik takıntıları altüst etme” olarak görülüyor; Avrupa’nın bağımlılığını artırırken ABD’nin inisiyatifi ele geçirmesi.
Hazırlık, büyük ölçekli bir dünya savaşından ziyade, bölgesel müdahalelere odaklanıyor; örneğin Karayipler’de gerilim hattı veya Afrika’da terörle mücadele. Ancak uluslararası gerilimler artıyor (tarifeler, çekilmeler nedeniyle). Buna ilave edersek, silahlanmadaki artış caydırıcılığın yanı sıra rakipleri yorma ve geride bırakma olarak düşünülmelidir. Unutulmasın, eski Başkanlardan Ronald Reagan da SDI projesiyle SSCB’yi oldukça yormuştu.
Savaş Hazırlığı mı?
Bu eylemler, geleneksel savaş yerine hibrit ve hedefli bir hazırlık olarak görülebilir. Benim “kontrollü kaos” ve “sert güç doktrini” tezlerim realizmin zaferini vurgular (Tokmakoğlu, 2026g). Trump kendini “Barış Başkanı” olarak konumlandırırken, müdahaleler ulusal güvenlik gerekçelidir ve bunlar uygulamaları sınırlı tutulmaktadır.
Evet, bu kısmen savaş hazırlığı olarak da düşünülebilir; ancak geleneksel anlamda (örneğin II. Dünya Savaşı gibi) değil, hibrit ve hedefli bir savaş ekonomisi bağlamında. Makalelerim ve sosyal medyadan ifade ettiklerim bunu destekliyor: “Trump’ın sert gücü kullanma doktrini” ve “kontrollü kaos” dinamikleri, ABD’nin askeri operasyonları ve bütçe artışını “savaş dahil her sert yöntem” olarak tanımlıyorum. Liberal düzenin çöküşüyle realizmin zaferi, bu hazırlığı “barış için rehberlik etmek” maskesi altında meşrulaştırıyor.
Öte yandan, Trump kendini “Barış Başkanı” olarak konumlandırıyor; müdahaleler ulusal güvenlik (uyuşturucu, terör, göç) gerekçesiyle sınırlı. Doğrudan büyük güç çatışması (Rusya/Çin ile) yerine, vekalet ve ekonomik baskı tercih ediliyor.
Risk: Bu yaklaşım, uluslararası hukuk tartışmalarını (sivil kayıplar) ve gerilimleri artırabilir, Öngördüğüm, bu gibi uygulamalar, “yeni bir Soğuk Savaş” veya “kontrollü kaos”u tetikleyebilir.
Sonuç
Trump’ın politikası, stratejik dominasyon ve realist perspektif üzerine kuruludur. 2026’da dünya daha gergin olsa da, ABD merkezli bir düzen evrilmektedir. Bu süreç, uluslararası hukukun tartışıldığı bir dönemi başlatmıştır.
Tezlerim bu durumu “realist perspektiften kontrollü kaos” olarak özetliyor; dünya 2026’da daha gergin, ama ABD merkezli bir düzene evrilmeye aday.
Referanslar
Associated Press. (2026, January 7). Trump withdraws from 66 international organizations. https://apnews.com/live/us-trump-updates-01-07-2026
Guardian. (2026, January 3). Today an illegal coup in Venezuela. https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/putin-russia-us-foreign-policy-venezuela
New York Times. (2026a, January 5). Venezuela’s new leader softens tone. https://www.nytimes.com/live/2026/01/04/world/trump-us-venezuela-maduro
Politico. (2026). After Venezuela operation, Trump says the whole hemisphere is in play. https://www.politico.com/news/2026/01/03/trump-venezela-mexico-00710063
Tokmakoğlu, G. (2026a). Trump’ın stratejisi, doktrini, savaşı ve Venezuela. Independent Türkçe. https://www.indyturk.com/node/770748
Tokmakoğlu, G. (2026b). Büyük güçlerin arka bahçelerine müdahale stratejileri. Independent Türkçe. https://www.indyturk.com/node/770933
Tokmakoğlu, G. (2026c). ABD’nin Venezuela operasyonu: Stratejik analiz ve jeopolitik yansımalar. Independent Türkçe. https://www.indyturk.com/node/770707
Tokmakoğlu, G. (2026d). ABD-Venezuela güç ilişkisinin anlatımı. Independent Türkçe. https://www.indyturk.com/node/770817
Tokmakoğlu, G. (2026e). [X post on tanker operations]. X. https://x.com/GurselTokmakogl/status/2009054382122316124
Tokmakoğlu, G. (2026f). [X post on military budget]. X. https://x.com/GurselTokmakogl/status/2009021699690516697
Tokmakoğlu, G. (2026g). Trump’ın küresel stratejisi ve dominasyon politikasına karşı. Independent Türkçe. https://www.indyturk.com/node/767864
White House. (2025). National Security Strategy of the United States of America. https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/12/2025-National-Security-Strategy.pdf
White House. (2026a). Fact sheet: President Donald J. Trump withdraws the United States from international organizations. https://www.whitehouse.gov/fact-sheets/2026/01/fact-sheet-president-donald-j-trump-withdraws-the-united-states-from-international-organizations-that-are-contrary-to-the-interests-of-the-united-states/
White House. (2026b). Withdrawing the United States from international organizations. https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2026/01/withdrawing-the-united-states-from-international-organizations-conventions-and-treaties-that-are-contrary-to-the-interests-of-the-united-states/
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
