Başkan Donald Trump'ın, Amerika'daki ara seçimlerde partisinin aldığı ağır yenilgiye verdiği tepki, bu yazının kaleme alındığı sırada, itidalli davranmasıyla tanınmayan biri için gayet ölçülüydü (Trump, 9 Kasım'daki sosyal medya paylaşımında söylemini değiştirip ara seçimlerde hile yapıldığını öne sürmüştü -çn.). Buna rağmen onu dizginlemenin tam da zamanı. Aksi takdirde kendisini ya hayal kırıklığına uğrattığını ya da "ezik" ilan ettiğini düşündüğü dünyaya eşi görülmemiş bir yıkım yaşatma tehlikesi yaratabilir.
Bu, Trump'ın 2016'da ilk kez başkan seçilmesinden bu yana onun ruh sağlığına ilişkin endişelerini dile getiren, şiddet konusunda uzman adli psikiyatrist Dr. Bandy X Lee'nin vardığı sonuç. New York Times'ın çok satanlar listesine giren The Dangerous Case of Donald Trump'ın (Tehlikeli Trump Vakası) editörlüğünü yapan Lee, nisanda Trump'ın giderek daha kontrolsüz hale geldiğini düşündükleri davranışları nedeniyle görevden alınmasını talep eden bildiriyi imzalayan 36 tanınmış ABD'li ruh sağlığı uzmanı arasındaydı.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
İstismar içeren bir ilişkide kadın için en tehlikeli an, kendisine şiddet uygulayan partnerinden ayrılmaya çalıştığı andır. ABD salı günü (3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerden bahsediliyor -çn.) Trumpizm'den ayrılmak üzere evden çıkmaya, çantasını toplayıp uzaklaşmaya yönelik ilk adımlarını attı. Sıra şiddet mağdurlarının en çok korktuğu aşamada, yani cezalandırma ve öfke patlaması evresinde. Lee'ye göre Trump şimdi durdurulmazsa her şeyi yapabilir.
"Diary of a CEO" adlı podcast programında konuşan, Chicago Üniversitesi'nde uluslararası güvenlik alanında uzmanlaşmış siyaset profesörü Robert Pape, binlerce Demokrat politikacının göreve başlamak için yemin edeceği ocak ayına doğru ilerlerken, "Hayatımızın en tehlikeli sekiz haftasına girmek üzereyiz" diyor.
Pape, ABD ara seçimlerinin Trump yönetiminin kaderini belirlediğini ve iktidar geçişi sürecinin en tehlikeli dönem olduğunu söylüyor. "Bunu 6 Ocak olaylarında gördük" diyor ve ekliyor:
Dolayısıyla bu geçiş döneminde yaşanacaklar, İran savaşıyla kolayca örtüşebilir zira Başkan Trump, seçimlerden sonra gerilimi tırmandıracağına dair defalarca söz vermişti. Eh, artık seçimler geride kaldı…
Ara seçim yenilgisinin ardından televizyon kameralarının karşısına ilk kez çıkan Trump, seçimlerden hiç bahsetmedi bile. 20 dakika boyunca gazetecileri, eskiden Beyaz Saray'ın Doğu Kanadı'nın yer aldığı inşaat alanında gezdirdi. O alanda inşa ettirdiği balo salonunun nasıl "Washington'daki en güvenli yer" olacağını anlattı ve taşıyıcı çelik kirişlerden birinin üzerine "Sevgiler!" yazarak imza attı.
Lee'ye göre bu, seçim sonuçlarıyla ve mağlup görülme düşüncesiyle yüzleşmenin Trump için fazlasıyla acı verici olduğunun bir göstergesiydi. "Muhtemelen balo salonunda rahatlıyor, orada ‘güvenlikten' ve ‘sevgiden' bahsediyor" diyor Lee, bunların Trump'ın hayatı boyunca özlemini duyduğu ancak sahip olamadığı şeyler olduğunu belirtiyor.
Aslında öfkesi, iki yaşındayken ona ihtiyacı olanı vermedikleri için anne ve babasına yönelik ancak bu öfke tüm dünyaya karşı bir intikam haline dönüşüyor. Artık tüm gezegen onun hedefi olabilir.
Lee, The Independent'a verdiği demeçte, Trump'ın Ocak 2017'de yemin edip ilk kez göreve başlamasından bu yana, onun nükleer silahlara sınırsız erişim sahibi olmasından endişe duyduğunu söylüyor.
"O sonuçlarını kavramadan bu silahlara aşırı derecede ilgi duyuyor. Onun gözünde bunlar sadece daha büyük bombalardan ibaret" diyor ve ekliyor:
Ancak nükleer silahların kullanılmasının, bildiğimiz anlamda yaşamın felaketle sonuçlanmasına yol açmayacağı hiçbir senaryo yok. Dizginlenmediği takdirde, İran karşısında aldığı yenilgi nedeniyle duyduğu öfke ve ‘ezik' imajından kurtulma çaresizliği, onu artık nükleer silah kullanmaya yöneltebilir.
Lee'nin ifadesiyle, Trump seçim sonuçlarına verdiği ilk tepkide "sessiz ve kabullenici" (Fox News stüdyosunu arayarak sunuculara Demokratlarla "birçok konuda" birlikte çalışabileceğini düşündüğünü söylemişti) bir tavır sergiledi. Lee, bu yüzden kısa vadede olumsuz etkiler doğurmadan Trump'ı dizginleyecek adımlar atmak için ABD'nin önünde dar bir zaman aralığı bulunduğunu belirtiyor. Adli psikiyatrist, "Bu aşamada doğru yaklaşım, Trump'ın hedefleri daha gerçekçi hale gelene kadar sınırlar koymayı sürdürmek ve ardından küçük başarılarından tatmin olmasını sağlayacak şekilde ona rehberlik etmektir" diyor.
Lee, "Başkalarının oksijene ihtiyaç duyduğu gibi onun da hayranlığa ve övgüye ihtiyaç duyduğunu fark etmişsinizdir" diyor ve ekliyor:
Sonuç olarak insanlar onu şımartıyor, ona aşırı hassas davranıyor ve ‘MoCA' gibi gereksiz yere tekrarlanan bilişsel testler uygulayıp (Trump, Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi'nde (MoCA) 30 üzerinden 30 puan aldığını defalarca öne sürmüştü) testi geçmesinin onun bir dahi olduğu anlamına geldiğini söylüyorlar.
Lee, Trump'ın bilinçaltında kendisinin de onu destekleyen Cumhuriyetçilerin de seçimleri kazanmayı hak etmediğine inanıyor olabileceğini düşünüyor. Psikiyatriste göre Trump, bu acı verici duyguyu fazlaca telafi etmek için yenilmezmiş gibi bir imaj sergiliyor:
Sanrıların kaynağı da bu. Gerçekle yüzleşmek katlanılmaz olduğundan, kendisine ve başkalarına yalan söyleyecek ve sonunda kendi yalanlarına inanacaktır.
Trump ara seçim sonuçlarını Beyaz Saray'ın Doğu Salonu'nda ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve üst düzey ekibiyle takip etti. İddialara göre gece boyunca danışmanlarının kendisine yanlış sonuçlar aktardığından şikayet etmiş. Çevresindekiler, Trump'a duymak istediklerini söyleyerek görevlerini sürdürebiliyor. Ancak Lee'ye göre Trump, artık danışmanlarını duymak istediklerini söyledikleri için suçlamaktan ziyade aynı tutumun devam etmesini bekleyecek.
Lee, "Sağlıklı biri kendisine gerçeği söylemeyenlere öfkelenebilir ancak Donald Trump öyle biri değil" diyor. "Trump, onları acı çektiği zamanlarda yaralarını saran kişiler olarak görecek. Onlara duyduğu öfke ise kendisini teselli etmeyi bıraktıklarında ortaya çıkacak" diye ekliyor. Lee'ye göre zamanla çevresindeki herkes onu teselli etmeyi bırakacak.
Bu arada gerçek dünyada Demokratlar hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu ele geçirdi. Teksas'ta 30 yılı aşkın süredir ilk kez senatörlükten vali yardımcılığına kadar eyalet çapındaki tüm yarışları kazandılar. Kansas ve Güney Karolina gibi koyu Cumhuriyetçi eyaletlerde de galip gelerek Cumhuriyetçilere bir nesildir yaşadıkları en ağır ara seçim yenilgisini tattırdılar. Peki, bu yenilginin muazzam boyutu, yarattığı utanç ve ardından gelen izolasyon Trump'ı daha da kırılgan ve dengesiz hale getirecek mi?
Lee, The Independent'a açıklamasında, "Durum her iki yönde de gelişebilir" diyor.
Savunmasının zayıf olduğu an ile ‘kendini toparlayıp' daha şiddetli şekilde saldırıya geçeceği an arasında gerçekten çok dar bir zaman aralığı var.
Bu "tehlikenin" neye benzeyebileceğine gelince, tüm okların Ortadoğu'yu gösterdiğini söylüyor:
İran'ın sıradan bombalarla nüfuz edilemeyeceği söylenen yeraltı füze üsleri var. Elbette uranyum zenginleştirme düzeyleri nükleer silah üretme seviyesinde değil ancak gerçeklerin önemi yok. Dolayısıyla Trump, bir nükleer silah geliştirilmesini ‘önlemek' amacıyla bu üsleri nükleer silahlarla vurabilir.
Bu konuda endişelenen sadece Lee değil. Bu yılın başlarında İran meselesi nedeniyle Trump'la kamuoyu önünde yollarını ayıran sağcı televizyon yorumcusu Tucker Carlson, yönetim içindeki kaynakların kendisine, ABD'nin "bir nükleer saldırı başlatmasına birkaç gün kalmış olabileceğini" söylediğini geçen hafta belirtmişti. Bu saldırının hedefinin İran'ın uranyum zenginleştirme programını yürüttüğü düşünülen Kazma Dağı olacağını öne sürmüştü.
Bu hafta Britanyalı nükleer uzmanı Patricia Lewis, The Independent'a nükleer saldırının olası sonuçlarını anlatmıştı:
…patlamanın yakın çevresindekiler anında buharlaşırken, doğrudan etki alanı dışında kalanlar muazzam bir şok dalgasına, ardından çıkacak yangınlara ve yüksek düzeyde radyasyona doğrudan maruz kalacaklar. Çok sayıda kişi, takip eden haftalarda radyasyon hastalığı nedeniyle hayatını kaybedecek.
Trump'ın yakın çevresindekiler artık geleceklerinin, darbe yemiş bir başkana yakınlaşmakta mı yoksa ondan uzaklaşmakta mı olduğunu hesaplamak zorunda. Donald Trump'ın tartışma yaratan göçmen karşıtı politikalarının mimarı Stephen Miller'ın, Susie Wiles yerine Beyaz Saray Genel Sekreterliği'ne atanacak olması, kapalı kapılar ardında Trump'ın kayıpları kabullenip geri adım atmaya hiç niyetli olmadığının işareti olarak değerlendirildi. Aksine Trump, mevcut tutumunu daha da sertleştiriyor.
Lee'nin savunduğu dizginleme yaklaşımının başarısı, yeni Kongre üyeleri göreve başlayana kadar Trump'ın dikkatini iltifatlar, küçük başarılar veya birkaç tur golfle başka yöne çekebilecek yeterli sayıda olgun kişinin çevresinde bulunmasına bağlı. Ancak, Wiles'ın yerine Miller'ın gelmesi, Trump'ın politika gündeminin topal ördek döneminde yumuşamayacağının açık bir göstergesi. Hatta, MAGA hareketine sadık kişilerin her zamankinden daha fazla ödüllendirilmesiyle, politikalar giderek daha da katılaşabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Yasin Sofuoğlu
© The Independent
