Avustralya yangınlarından sonra dünyadaki ekolojik krizle mücadele çabaları kanımca daha bir artma sürecine girdi. Sol bu çabanın içine aktif olarak girdi mi tam bilemiyorum. Ama şayet aktif olarak girmeye niyetlendiyse bu kez başka bir gerçeklikle yüzleşecek: Girmenin gerektirdiği insan malzemesi ve bilgi açısından yeterli olmadığını görecek... Bir önceki makalede ifade edildiği gibi, bu yönlü mücadelelerin pratik olarak dışında kaldığı için muhtemelen yetersiz kalacak.

Burada sıkıştırılmadan kastedilen bir tür alan daraltma. Ne var ki öte yandan da yeni sektörler ortaya çıkıyor. Eğer canlılar ekolojik krizi bir felakete dönüşmeden atlatabilirse, var olmayı sürdürebilirse (aslında çok sayıda tür yok oldu, milyonlarca hayvan ve bitki yok oldu ama insan şovenizmi yüzünden bunları doğru anlamlandırmaktan şimdilik aciziz), yapay zekâya, robotlara, biyoteknolojiye dayalı bir hayat ortaya çıkıyor.

Bu hayat, bilebildiğim kadarıyla, tam emin olmamakla birlikte pek ekolojik kriz üretmeyecek sanıyorum. Şimdinin zengin ülkelerinin ve bazı diğer ülkelerin bu yeni hayata geçiş sürecinde, ötekilerin sanayi ülkesi olarak kalma tehlikesi var. "Sol" hareketin bunu aşma, yeni hayata katılma perspektifinin de olması gerekiyor. Bu yeni hayatta da hak ve adalet sorunları olacaksa, o zaman "sol" buradaki yerini alacaktır. Tabii bu yine "sol" tanımına bağlı. Mesela yeni hayatta işçiler muhtemelen nicelik olarak azalacak, bir özne olarak insan kavramı ortadan kalkmayacak ama başka biçimler alabilecektir vb.

Bu noktada şunu söyleyebilirim: Geleceği hesaba katınca kapitalizm sıkıştırılmış olmuyor. Birtakım sektörler giderken yenileri geliyor. O zaman şöyle oluyor: Birtakım sektörlerin sıkıştırılması gerekiyor. Şekerli gıdalar, kanserojen madde içeren gıdalar, çevreyi kirleten sektörler gibi. Zaten çevreyi kirleten sektörler deyince mevcut sanayinin büyük kısmı işin içine giriyor. Dahası var. Mesela Türkiye tekstilin büyük bir kısmını terk etmelidir. Bunlar düşük ücrete dayalı sektörlerdir. Kısacası mevcut sanayinin büyükçe bir kısmının terk edilmesi ve yeni bir hayata dönük sektörlere geçilmesi gerekiyor.

Tabii Türkiye kapsayıcı bir yaklaşımla yapay zekâya, biyoteknolojiye vd. hemen geçemez. Bu bağlamda Türkiye üretiminin kabuk değiştirmesi de ciddi engelleyici zorluklar ve sıkıntılarla karşı karşıyadır. Son olarak foncu el koymaları düşünelim bir...

Türkiye üretiminin, genel olarak ekonomisinin kabuk değişimi gerekli mi?

Evet, ülke çıkarları açısından hayati düzeyde gerekli...

Kabuk değişimini iktidar güçleri sağlayabilir mi?

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.