Donald Trump'ın rafinerilere yönelik saldırılarla ilgili ateşkes ilan etmesinden birkaç saat sonra (12 Ekim) Rusya, Harkiv'deki yakıt depoları ve tesislerine ölümcül bir saldırı düzenledi. Trump'ın, nihayetinde "milyonlarca ton petrolün dünyaya akmasını" sağlamak amacıyla Rusya'nın dizel ihracatına yönelik yaptırımları kaldırma planı daha başlamadan neredeyse suya düştü.

Rusya'ya ait en az 6 süzülme bombası (uçaktan bırakıldıktan sonra seyir füzelerine benzer biçimde süzülebilmeleri için uyarlanmış eski tip hava bombaları) gece boyunca Harkiv'deki ana enerji tesisini vurdu.

Rusya, Trump'ın cuma günü açıkladığı ilk öneriyi hiç kabul etmemişti. ABD Başkanı, Vladimir Putin'le "çok iyi" geçen iki saatlik bir görüşmenin ardından Moskova ve Kiev'in, her iki ekonominin de enerji alanındaki Aşil topuğu olan akaryakıt rafinerilerini bombalamamayı kabul ettiğini söylemişti. Sonrasında yaptırımlar kaldırılacak ve 300 bin tonluk Rus dizel yakıtı derhal tedarik edilecekti. Ardından da "milyonlarca tonluk" ihracata yönelik yaptırımlar kaldırılacaktı.

Bu, üç çaresiz adamın hikayesidir: Trump, Volodimir Zelenski ve Putin. Üçü arasında en çaresizi Trump, en az çaresiz olan ise Putin. Dünya genelinde yaşanan dizel yakıt kıtlığı, ABD'de pompa fiyatlarının bu hafta sonu (10-11 Ekim) galon başına 6,20 dolara yükselmesine neden oldu ve fiyatlar hâlâ artmaya devam ediyor.

Hayat pahalılığı ve benzinle dizel gibi işlenmiş petrol ürünlerinin fiyatları, Cumhuriyetçi seçmenlerin Trump'a sırt çevirmesinin başlıca nedenlerinden biri haline geldi. Anketler, Cumhuriyetçi Parti'nin kasım başındaki ara seçimlerde Kongre'nin her iki kanadını da kaybedebileceğine işaret ediyor. Rusya'nın 300 bin ton dizel ihracatına yönelik yaptırımların kaldırılmasına ilişkin bir anlaşma, pompa fiyatlarına pek yansımayacak. Bu hem yetersiz hem de geç atılmış bir adım.

Ukrayna'nın stratejik altyapıya yönelik saldırıları, uzun menzilli saldırı füzeleriyle drone'larının kalitesi ve sayısı arttıkça giderek daha etkili oluyor. FP-7 Flamingo gibi bazı silahlar Ukrayna'nın kendi üretimiyken, yeni bir orta menzilli füze serisinde Avrupa ve Birleşik Krallık'ın (BK) teknolojisi, ortak geliştirme çalışması ve üretimi önemli rol oynadı. Rusya'nın batısındaki rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 40'ı devre dışı bırakıldı. Geçen hafta Rusya'daki üç kritik veri merkezi yok edildi.

Ukrayna için durum vahim zira Rusya artık enerji merkezlerini, elektrik şebekesini, ulaşım ağını ve sivil yaşamın sürmesi için gerekli altyapıyı kasıtlı olarak hedef alıyor. Moskova, Ukraynalıları kış boyunca dondurucu soğukta bırakmayı amaçladığını açıkladı. Ukrayna, İskender seyir füzeleri ve jet motorlu yeni Geran-2 drone'larını düşürecek yeterli ateş gücünden yoksun.

Zelenski, Trump'ın yakıt ihracatına yönelik yaptırımları kaldırarak Putin'e can simidi sağladığını söyledi. Trump ise Zelenski'nin görevden alınması gerektiğini ve Ukrayna'daki savaşın sürmesinden onun sorumlu olduğunu söyleyerek buna karşılık verdi. NATO, AB ve aralarında BK'yle Kanada'nın da yer aldığı ABD müttefikleri ise Trump'ın yanıldığını belirtti.

Ayrıca Trump yönetiminin, Kiev'in Rusya'nın iç kesimlerindeki enerji tesislerine yönelik saldırılarını durdurmaması halinde, ABD'nin istihbarat paylaşımını askıya alabileceği ve Avrupalı ülkelerin Ukrayna için Amerikan silahlarını satın almasını engelleyebileceği yönünde Ukrayna ve Avrupalı müttefiklerine uyarıda bulunduğu da aktarıldı.

Amerikalılar, ABD'nin müttefikleri ve dünyanın dört bir yanındaki rakipleri, artık Ortadoğu'da felaket bir savaş yürüten ve Avrupa'da çıkışsız bir strateji (eğer buna strateji denebilirse) izleyen bir ABD başkanıyla karşı karşıya. Amerika'daki yakıt krizi, Körfez ülkeleri ve Suudi Arabistan'dan yapılan yakıt ihracatının sekteye uğramasından kaynaklanıyor. Rusya ise iç ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkisine rağmen savaşa daha fazla kaynak ayırma niyetini açıkça ortaya koydu.

İran'ın müttefiki Husilerin Riyad'daki ana havalimanını 5 gün içinde ikinci kez bombalamasıyla Amerika, altından kalkmakta zorlanacağı daha da fazla askeri yükümlülükle karşı karşıya kaldı.

Dizel yakıtla barış sağlama girişimi sonuç vermedi. Avrupa, Körfez bölgesi ve Arap Yarımadası'nda savaş giderek yayılıyor. Ufukta ne bir çıkış stratejisi ne de biraz olsun kabul edilebilir bir barış planı var.

independent.co.uk/voices

Independent Türkçe için çeviren: Yasin Sofuoğlu