Donald Trump'a yönelik üç başarısız suikast girişiminin yaşandığı son iki yıla kadar siyasi liderler, Amerika'daki tekrar eden silahlı şiddetten büyük ölçüde korunmuş görünen tek toplumsal grup gibiydi. Cumartesi günkü Beyaz Saray Muhabirleri Derneği Yemeği'nde daha iyi silahlanmış biri ya da daha kalabalık bir suikastçı grubu ABD yönetimini lidersiz bırakabilirdi; zira başkan yardımcısı ve kabinenin büyük kısmı, bir adamın Trump'a ateş etmeye çalıştığı sırada salonda Başkan'la birlikteydi. Amerika, ırksal eşitsizlik ve Vietnam Savaşı'na karşı protestoların siyasi suikastlarla noktalandığı 1960'lara benzer bir yönetilemezlik dönemine yeniden mi giriyor?

Herkes 1865'te, İç Savaş'ın hemen ardından Abraham Lincoln'ın vurulmasını hatırlar ancak Başkan Garfield ve McKinley'in öldürülmesiyle başlayıp biten 1880 ile 1900 arasındaki cinayet ve bombalı saldırı dalgası büyük ölçüde unutulmuştur. Kamuoyunun hafızasında daha güçlü yer edense Kasım 1963'te Dallas'ta John Kennedy'nin öldürülmesinin ardından gelen 20 yıllık siyasi suikastlar dönemidir.

Maalesef ABD'de okul saldırıları ve silahlı kişilerin yaptığı katliamlarla ilgili haberlere herkes alışmış durumda ancak başkanlara yönelik suikast girişimleri, 1981'de Washington DC Hilton otelinin önünde Ronald Reagan'ın yaralanmasıyla sonlanmış gibi görünüyordu. Cumartesi günkü silahlı saldırı da bu otelde meydana geldi. Reagan, 1900'de Başkan William McKinley'nin ölümüne yol açan kan zehirlenmesine neden olan yaraya benzer bir yara almıştı.

Tarihçiler (ve komplo teorisyenleri), Lincoln'ın 1869'a kadar görevde kalması durumunda neler yaşanacağına ya da John Kennedy, 1963'te Dallas'taki saldırıdan sağ kurtulsaydı ABD'nin Vietnam bataklığına bu derece saplanıp saplanmayacağına dair "ya başka türlü olsaydı" senaryoları üzerine düşünmeyi sever. Belki de Robert Kennedy, 1968'de vurulmamış ve o yıl Nixon'a karşı Demokratların adayı olmuş olsaydı, Amerikalılar açıkça savaş karşıtı bir adaya oy verirdi ancak pratikte üç savaş yanlısı aday arasından seçim yapmak zorunda kalmışlardı.

Anketler büyük öğrenci protestolarına rağmen, Nixon'ın başkan yardımcısı Spiro Agnew'in "sessiz çoğunluk" dediği kesimin soyadı Kennedy bile olsa barış yanlısı bir adaya oy vermeyeceğini gösteriyordu. Bir nesil sonra insanlar, 1975'te açıkça kaybedilen savaşa ve ırksal ayrımcılığa yönelik tutumlarını gözden geçirerek başından beri bunlara karşı olduklarını "hatırlamıştı."

Günümüzde siyasi şiddetin geri dönüşü, 1960'lardaki saiklerden ziyade 1890'lardaki ekonomik öfkeyi çağrıştırıyor. Donald Trump'a duyulan düşmanlığı önemsizleştirmemek gerek ancak ortada kişi odaklı bir gündemden daha fazlası var. Nasıl ki William McKinley, tarifeler ve dış politikada Amerika'nın hakimiyeti üzerine kurulu plutokratik Altın Çağ'ın siyasi temsilcisiyse (bu nedenle Trump'ın en sevdiği seleflerinden biridir), Donald Trump da birçok öfkeli sol görüşlü için gayrimeşru bir modelin somutlaşmış halidir.

McKinley'i vuran anarşist (diğer tanınmış Amerikan suikastçılar gibi ülke içinden çıkmış biri), Aralık 2024'te UnitedHealthcare'den Brian Thompson'ı vuran silahlı saldırganın öncülüydü. Luigi Mangione, sağlık sigortasını mafya tarzı bir dolandırıcılık olarak görüp buna "havalı tipler" tarafından şiddete başvurularak karşı çıkılması gerektiğini düşünenler için siyasi ve cinsel bir ikon haline geldi. Yapay zeka milyarderi Sam Altman'a birkaç hafta önce bombalı saldırı girişiminde bulunan kişi de muhtemelen anti-kapitalist ve büyük teknoloji karşıtı bir öfkeyle hareket ediyordu.

Donald Trump, kendisine suikast girişiminde bulunan kişiyi "kaçık" diye niteledi. Belki de yalnızca psikolojik açıdan dengesiz, yalnız kişiler bir başkana ateş ederek ölümsüzlük ya da kötü şöhret kazanmaya çalışır. Bu olayın, artık sıradan hale gelmiş kitlesel silahlı saldırılardan daha uzun süre halkın hafızasında kalacağı kesin. Ancak (25 Nisan gecesi düzenlenen yemekteki MAGA katılımcıları arasında medyayı saldırıyı kışkırtmakla suçlayanları haklı çıkarmadan) sadece başkanlar ve siyasetçiler değil herkes için daha endişe verici olan durum, giderek keskinleşen ideolojik bölünmelerle karşılıklı tahammülsüz söylemlerin birçok kişinin zihninde siyasi şiddeti meşrulaştırmasıdır.   
 

Daha iyi silahlanmış biri ya da daha kalabalık bir suikastçı grubu ABD yönetimini lidersiz bırakabilirdi; zira başkan yardımcısı ve kabinenin büyük kısmı Trump'la birlikte salondaydı (Reuters)

Donald Trump'ın yeni Hitler olduğuna ya da rakiplerinin dinsiz neo-komünistlerden oluşan geniş ve karanlık bir ağın temsilcisi olduğuna inanıldığında, Amerikan halkını kurtarmak için güç kullanmak, silahlara kolayca erişebilen, yabancılaşmış zihinler için tehlikeli derecede makul hale gelir.

Amerika'nın anayasal güçler ayrılığı ilkesi ve kesintisiz devam eden başkanlık ve kongre seçimleri (kasımda düzenlenecek ara seçimler de yaklaşıyor), siyasi şiddeti haklı gösterecek hiçbir gerekçeye yer bırakmamalıdır. Washington'daki iktidar her iki yılda bir yeniden dengelenebilir. Ancak ABD'de demokrasinin meşruiyetinin sarsılmasıyla zehirlenmiş zihinlerde gündemi sıfırlamak için bu süre acı verici derecede uzun.

Hem sunulan adaylar hem de Cumhuriyetçilerin "yanlış" demografik gruplardan seçmenleri bastırması, Demokratların ise kendilerine yakın olanları desteklemeye çalışmasıyla seçim bölgelerinin sınırlarının sürekli yeniden çizilmesi bakımından elbette kusurlar var. Ancak Donald Trump'ın iki seçim zaferi ve New York'taki son belediye başkanlığı seçimi sonuçlarının da gösterdiği üzere dışardan gelenler ister iyi ister kötü neticelensin, siyasi makineleri yenebilir.

Manşetlere çıkma potansiyeline rağmen suikast, oy toplamak için kampanya yürütmeye kıyasla çıkmaz bir yoldur.
 

independent.co.uk/voices

Independent Türkçe için çeviren: Yasin Sofuoğlu