Latin Amerika'nın önemli siyasi aktörlerinden biri olan Kolombiya, 2026 yılında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerine doğru ilerlerken seçim takviminin ilk büyük aşamasını geride bıraktı. 8 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilen yasama seçimleri ve bazı siyasi blokların düzenlediği başkanlık ön seçimleri, ülkede önümüzdeki aylarda şekillenecek siyasi rekabetin ilk işaretlerini ortaya koydu. Aynı gün hem Kongre’nin yeni bileşimi için oy kullanıldı hem de bazı siyasi ittifaklar cumhurbaşkanlığı seçimleri için adaylarını belirlemek amacıyla seçmenlere açık başkanlık ön seçimleri (consultas interpartidistas) düzenledi.
Latin Amerika’da seçim döngüsü ve Kolombiya’nın konumu
Latin Amerika’da son yıllarda seçim döngülerinin hızlandığı ve birçok ülkede siyasi dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde Kolombiya’daki seçim süreci de bölgesel gelişmelerle birlikte değerlendiriliyor. Brezilya, Arjantin, Şili ve Meksika gibi ülkelerde son yıllarda yaşanan siyasi değişimler, bölgedeki ideolojik rekabetin ve kurumsal dönüşümlerin seçim süreçlerine nasıl yansıdığını gösteren örnekler arasında yer alıyor.
Kolombiya seçim takvimine göre 2026 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu 31 Mayıs 2026 tarihinde yapılacak. Hiçbir adayın ilk turda gerekli çoğunluğu sağlayamaması durumunda seçimlerin ikinci turu 21 Haziran’da gerçekleştirilecek. Mevcut Cumhurbaşkanı Gustavo Petro ise anayasal düzenlemeler gereği yeniden aday olamıyor. 2022 seçimlerinde ülkenin ilk sol eğilimli cumhurbaşkanı olarak göreve gelen Petro yönetimi, Kolombiya siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmişti.
Kongre seçimleri ve ortaya çıkan tablo
8 Mart’ta gerçekleştirilen yasama seçimlerinde Kolombiya Kongresi’nin iki kanadı için oy kullanıldı. Bu seçimlerde Senato’nun 102 sandalyesi ve Temsilciler Meclisi’nin 182 sandalyesi için yeni temsilciler belirlendi. Yaklaşık 41 milyon kayıtlı seçmenin oy kullanma hakkına sahip olduğu seçimlerde belirlenen milletvekilleri 2026-2030 döneminde görev yapacak.
Kolombiya’da Senato üyeleri ülke genelinde ulusal listeler üzerinden seçilirken Temsilciler Meclisi üyeleri ise bölgesel seçim çevrelerinden belirleniyor. Bu nedenle Temsilciler Meclisi seçimlerinde bölgesel siyasi dengelerin etkisi daha da belirgin şekilde ortaya çıkıyor.
Seçim sonuçlarına ilişkin ön sayım verileri Kongre’de parçalı bir siyasi tabloya işaret ediyor. Hiçbir siyasi partinin tek başına çoğunluğu sağlayamadığı bu dağılım, Kolombiya siyasetinde farklı siyasi aktörler arasında iş birliği ve koalisyon arayışlarının önemini koruduğunu gösteriyor. Kongre seçimleri aynı zamanda yürütme ile yasama arasındaki güç dengesi açısından da belirleyici bir rol oynuyor.
Senato sonuçlarına göre mevcut hükümetin siyasi tabanı olan Pacto Histórico ittifakı yaklaşık 4,4 milyon oy alarak en fazla sandalyeyi kazanan bloklardan biri oldu. Bu sonuçlarla birlikte Pacto Histórico Senato’da yaklaşık 25 sandalye elde etti.
Ana muhalefet partilerinden Centro Democrático ise yaklaşık 3 milyon oy alarak Senato’da önemli bir temsil gücü kazandı. Liberal Parti de yaklaşık 2,2 milyon oy ile Kongre’de varlığını sürdüren önemli siyasi aktörlerden biri olarak öne çıktı.
Temsilciler Meclisi seçimlerinde de benzer şekilde çok partili bir dağılım ortaya çıktı. Farklı bölgeleri temsil eden milletvekillerinin seçildiği Meclis’te ülkenin bölgesel siyasi yapısının etkileri daha belirgin biçimde görülüyor.
Kolombiya siyasetinde üç eksen ve Uribe etkisi
Kolombiya siyasetinde son yıllarda üç ana siyasi eksenin öne çıktığı görülüyor. Petro yönetimi etrafında şekillenen sol blok, geleneksel merkez partiler ve sağ muhalefet bu rekabetin başlıca aktörleri arasında yer alıyor. 8 Mart seçimlerinin ortaya koyduğu tablo, bu üç eksen arasındaki siyasi rekabetin önümüzdeki dönemde de devam edeceğine işaret ediyor.
Kolombiya’daki seçim sürecini anlamak açısından eski Cumhurbaşkanı Álvaro Uribe’nin siyasal etkisi de dikkat çekici bir unsur olmaya devam ediyor. 2002-2010 yılları arasında ülkeyi yöneten Uribe, kurucusu olduğu Centro Democrático hareketi aracılığıyla hâlâ Kolombiya sağının en önemli referans noktalarından biri olarak görülüyor. 2026 seçimleri öncesinde de Uribe’nin partisi içindeki etkisi sürerken, sağ blok içinde öne çıkan isimlerden Paloma Valencia’nın Uribe’ye yakınlığı sıkça vurgulanıyor. Nitekim Uribe’nin Valencia’nın adaylığına açık destek verdiği ve muhalefet blokunun Petro yönetimine karşı daha geniş bir koalisyon oluşturması gerektiğini savunduğu belirtiliyor.
Kolombiya’daki siyasi rekabet aynı zamanda ülkenin dış politika yönelimi açısından da önem taşıyor. Sağ muhalefet içinde yer alan bazı aktörler güvenlik politikaları ve uyuşturucu ile mücadele konusunda Amerika Birleşik Devletleri ile daha güçlü iş birliği çağrısı yaparken, Petro yönetimi döneminde bölgesel diplomasi ve Latin Amerika içi ilişkiler daha fazla vurgulanmıştı. Bu nedenle 2026 seçimleri yalnızca iç siyasi dengeleri değil, Kolombiya’nın Washington ile ilişkileri ve bölgesel diplomasi yaklaşımı açısından da dikkatle izleniyor.
Bu yönüyle 2026 seçimleri, Kolombiya’nın yalnızca iç siyasi dengelerini değil, aynı zamanda Latin Amerika’daki güç dengeleri ve bölgesel diplomasi içindeki konumunu da etkileme potansiyeli taşıyor.
Başkanlık ön seçimleri ve adaylar
8 Mart’taki seçimlerin bir diğer önemli boyutunu ise başkanlık ön seçimleri oluşturdu. Kolombiya’da bazı siyasi bloklar cumhurbaşkanlığı seçimlerine tek adayla katılmak amacıyla consultas interpartidistas adı verilen ön seçimler düzenliyor. Bu sistemde seçmenler Kongre seçimleri için oy kullandıkları gün ilgili siyasi blokların adayları arasında da tercih yapabiliyor.
Bu çerçevede üç ayrı siyasi blok, 8 Mart’ta kendi adaylarını belirlemek üzere seçmenlere gitti: La Gran Consulta por Colombia, Consulta de las Soluciones ve Frente por la Vida.
Ön sayım sonuçlarına göre consultas interpartidistas oylamalarında toplamda 7 milyondan fazla geçerli oy kullanıldı. Merkez sağ çizgide yer alan La Gran Consulta por Colombia içinde en fazla oyu alan isim Paloma Valencia oldu. Valencia yaklaşık 3,2 milyon oy alarak kendi blokunun cumhurbaşkanı adayı olarak öne çıktı.
Aynı blok içinde yarışan Juan Daniel Oviedo ise yaklaşık 1,25 milyon oy alarak ikinci sırada yer aldı.
Merkez siyasi blok olarak görülen Consulta de las Soluciones ön seçiminde eski Bogotá belediye başkanı Claudia López yaklaşık 574 bin oy alarak kendi blokunun adaylığını kazandı.
Merkez sol çizgide yer alan Frente por la Vida ön seçiminde ise Roy Barreras yaklaşık 257 bin oyla birinci olurken Daniel Quintero yaklaşık 227 bin oy aldı.
Kolombiya’da cumhurbaşkanlığı yarışına katılan tüm adaylar bu ön seçimler yoluyla belirlenmiyor. Bazı adaylar siyasi partiler tarafından doğrudan aday gösterilirken, bazı isimler de bağımsız adaylık süreçleri üzerinden seçim yarışına katılıyor.
Sol ittifak olan Pacto Histórico’nun adayı Iván Cepeda daha önce ittifak içindeki siyasi süreç sonucunda belirlenmişti. Böylece Kolombiya’da 2026 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda yarışacak adayların önemli bir bölümü seçim takviminin bu ilk aşamasında netleşmiş oldu.
Seçim günü Kolombiya genelinde oy verme süreci büyük ölçüde normal koşullarda gerçekleşti ve katılım oranı ise ülkede sıkça görülen yüksek çekimserlik eğilimini yansıttı. Seçimlere katılmayan seçmen oranının yaklaşık yüzde 50 civarında olduğu bildirildi.
8 Mart’ta yapılan yasama seçimleri ve başkanlık ön seçimleri Kolombiya’nın 2026 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde ilk önemli siyasi aşamalarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu süreç hem yeni Kongre’nin siyasi bileşimini ortaya koydu hem de başkanlık yarışına katılacak bazı adayların belirlenmesini sağladı.
Önümüzdeki aylarda seçim kampanyalarının yoğunlaşmasıyla birlikte Kolombiya’da siyasi rekabet daha belirgin hale gelecek. Seçim takvimine göre Kolombiya seçmeni bir sonraki aşamada 31 Mayıs 2026 tarihinde yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu için yeniden sandık başına gidecek. Hiçbir adayın gerekli çoğunluğu sağlayamaması durumunda seçimler 21 Haziran’da ikinci tur oylamasıyla tamamlanacak.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
