Yaşlılarda gün içinde fazla uyumanın ölüm riskiyle bağlantılı olabileceği bulundu. Bilim insanları aşırı uyumanın, ciddi sağlık sorunlarının işareti olabileceğini söylüyor.

Yaşlı bireylerin yüzde 20 ila 60'ının düzenli şekerleme yaptığı biliniyor. Gün içinde sık sık uyumakla olumsuz sağlık koşulları arasında bir ilişki olduğu düşünülse de bu tahminler bireylerin bildirimlerine dayanıyordu. 

Ayrıca araştırmacılar şekerlemenin sıklığı, süresi veya hangi vakitte yapıldığının nasıl bir fark yarattığını bilmiyordu.

Mass General Brigham sağlık kuruluşundan bilim insanları bu eksikliği gidermek adına 1997'de başlayan ve ABD'nin Illinois eyaletindeki yaşlıları takip eden Rush Bellek ve Yaşlanma Projesi'nin verilerine başvurdu.

Bulguları hakemli dergi JAMA Network Open'da 20 Nisan Pazartesi yayımlanan çalışmada 56 yaş ve üstü 1338 katılımcı incelendi. 

Katılımcılar 2005'te başlayan çalışmada, 10 gün süreyle bileklerine taktıkları monitörlerle dinlenme-aktivite verilerini kaydetti.

Araştırmacılar, 19 yıl boyunca toplanan verilerden yararlanarak katılımcıların uyku düzenlerini çıkararak şekerlemelerin süresini, sıklığını, günün hangi saatinde yapıldığını ve günden güne değişkenliğini analiz etti.

Çalışmaya katılan neredeyse herkesin gündüz uyuduğu belirlenirken, bu şekerlemelerin süresini ölüm riskinin artmasıyla bağlantılı olduğu saptandı.

Gündüzleri uyuyarak geçirilen her saat, ölüm riskinde yüzde 13'lük bir artışla ilişkilendirildi.

Ayrıca bu uykuların sıklığı da ölüm riskinin yüzde 7 artmasıyla bağlantılıydı. 

Çalışmanın en çarpıcı bulgularından biri de sabah şekerleme yapanların, öğleden sonra yapanlara kıyasla ölüm riskinin yüzde 30 daha yüksek çıkmasıydı.

Bilim insanları sabah şekerlemesinin, sağlık sorunları nedeniyle vücudun sirkadiyen ritimlerinin gündüz aşırı bozulmasının işareti olabileceğini düşünüyor.

Uyku sürelerinin günden güne değişmesi ve ölüm riski arasındaysa bir bağlantı bulunmadı.

Makalenin başyazarı Chenlu Gao "Çalışmamız, objektif şekilde ölçülen uyku düzenleriyle ölüm riski arasındaki ilişkiyi gösteren ilk çalışmalardan biri ve sağlık sorunlarını erken teşhis etmek için uyku düzenlerini izlemenin muazzam bir klinik değeri olduğunu gösteriyor" diyor.

Araştırmacılar bulguların neden-sonuç ilişkisi kurmadığının altını çiziyor. Gündüz uykusuyla ilgili tespit edilen eğilimler, muhtemelen yaşlıların sağlık sorunu yaşamasına yol açmaktan ziyade var olan bir probleme işaret ediyor.

Gao "Aşırı şekerleme yapmak, altta yatan bir hastalık, kronik rahatsızlıklar, uyku bozuklukları veya sirkadiyen düzensizliğe işaret ediyor olabilir" diyerek ekliyor:

Artık şekerleme alışkanlıklarıyla ölüm oranları arasında güçlü bir korelasyon olduğunu bildiğimize göre, sağlık durumlarını tahmin etmek ve daha fazla kötüleşmeyi önlemek için gündüz uykusunu ölçecek giyilebilir cihazların kullanımını önerebiliriz.

Independent Türkçe, Medical News, MedicalXpress, JAMA Network Open

Derleyen: Büşra Ağaç