"Milyonlarca insanı işsiz bırakacak sessiz bir salgına doğru gözü kapalı ilerliyoruz" diyen Tesco'dan Ashwin Prasad'ın, istihdam (veya istihdam eksikliği) üzerine düşünce kuruluşu Resolution Foundation'da yaptığı konuşma, "işsizlik salgını"na karşı uyaran manşetlerin fitilini ateşledi.

Prasad, "ulusal yaşamın, daha geniş ekonomide yatırımı ve büyümeyi teşvik edebilecek alanlarına yatırım yapmak yerine, ulusal gelirimizin giderek artan bir kısmını işsizlik yardımlarına harcıyoruz" uyarısında bulundu.

Evet, Britanya'da sağlık sorunları nedeniyle çalışamayanlar tartışmasına geri döndük; özellikle de bazen Kovid'in neden olduğu, bazen de olmadığı sağlık sorunları, engellilik veya her ikisi nedeniyle çalışmayan milyonlarca kişiye geri döndük.

Genellikle "ekonomik açıdan aktif olmayan" diye tanımlanan bu insanlar, bakanların ve belli ki iş dünyasının başını ağrıtıyor.

Bu etkiyi hisseden yalnızca finans merkezi değil. İşgücü piyasasına adım atan mezunlar, nereye baksalar iliklerine işleyen bir soğuklukla karşılaşıyor. Öğrenci kredisine onbinlerce sterlin harcadıktan sonra tüm bunların korkunç bir ziyan olabileceğinin farkına varmak, onlar için kabul etmesi acı bir gerçek olmalı.

LinkedIn'in geçen ay yayımlanan İşgücü Piyasası Raporu, küresel istihdamın pandemi öncesi seviyelerin yüzde 20 altında kaldığını ve iş değiştirme oranının 10 yılın en düşük seviyesinde olduğunu ortaya koydu. İkincisine dikkat edin. İnsanlar dişini sıkıp ellerindekine sıkı sıkıya sarılıyor çünkü yeni bir işin ters gitme riski, artık yeni bir fırsatın potansiyel faydalarından ağır basıyor.

LinkedIn "yapay zekanın, ele geçirdiğinden daha fazla iş yarattığını" da iddia ediyor.

Ancak yapay zeka mühendisi Matt Shumer'ın, X'te viral olan çok farklı ve daha karanlık bir görüşü var:

Artık işimin asıl teknik kısmı için bana ihtiyaç yok. Ne yapılmasını istediğimi sade bir İngilizceyle anlatıyorum ve işte... Karşımda. Düzeltmem gereken kaba bir taslak değil. Bitmiş hali. Ne istediğimi yapay zekaya söylüyorum, bilgisayarımın başından 4 saatliğine ayrılıyorum ve geri döndüğümde işin tamamlandığını görüyorum. İyi yapılmış, hatta benim yapacağımdan daha iyi yapılmış ve hiçbir düzeltme gerektirmiyor. Birkaç ay önce, yapay zekanın başına oturup kalkıyordum, ona rehberlik ediyor, düzenlemeler yapıyordum. Şimdiyse sadece sonucu açıklayıp kalkıyorum.

Can alıcı noktaysa şu: 

Yapay zekanın 'yardımcı bir araç'tan 'onların işini onlardan daha iyi yapan' bir şeye dönüşmesini son bir yılda izleyen teknoloji çalışanlarının deneyimini herkes yaşamak üzere. Hukuk, finans, tıp, muhasebe, danışmanlık, yazarlık, tasarım, analiz, müşteri hizmetleri. 10 yıl içinde değil. Bu sistemleri geliştirenler bir ila 5 yıl diyor. Bazıları daha az diyor. Ve son birkaç ayda gördüklerime bakılırsa, 'daha az' daha olası duruyor.

Ben, kamyon çarpması sonucu birden fazla zorlukla karşı karşıya kalmama rağmen, hastaneden çıktıktan iki hafta sonra işe dönen, sağlık sorunları yaşayan engelli bir çalışanım. Ailem çok endişelendi ama ben her zaman kararlılık ve eski usul inatçılıkla hareket ettim.

Hasta ve engelli çalışanlar ve "ekonomik açıdan aktif olmama" hakkında yaptığımız tartışma beni çileden çıkarıyor çünkü bu genellikle yetersiz bilgiye dayanıyor ve gerçeklere gözünü kapatan politikacılar tarafından domine ediliyor: Çoğu işveren bizi istemiyor ve sözümona yardım etmek için tasarlanan hükümet sistemleri işlevsiz. Access to Work (İşe Erişim; Birleşik Krallık hükümetinin, engelli kişilerin işe girmesini veya devam etmesini destekleyen programı -çn.) programındaki sorunları yapay zekaya sorun. Ya da Google'da aratın.

Belki de ahkam kesmeden önce bunu çözmelisiniz. Belki de insan kaynakları departmanınızın "makul düzenlemeler" konusunu ciddiye almasını sağlamalısınız. Engelli kişileri işe almak sandığınız kadar zor olmayabilir. Sadece bir fikir. Tesco, aslında bunun çoğunu yaptığını söylüyor. Güzel. Bunu herkese duyurun!

İşin çirkin yanı şu: Shumer haklıysa, yapay zekanın etkisi bunu bir kenara itecek. İstihdam kıyameti geliyor. Belki de çoktan gelmiştir.

LinkedIn raporu, yapay zeka sektöründen CEO Dario Amodei'nin, yapay zekanın bir ila 5 yıl içinde giriş seviyesindeki beyaz yaka işlerin yüzde 50'sini ortadan kaldıracağı yönündeki tahminine değinerek "sektördeki birçok kişi onun temkinli davrandığını düşünüyor... Ekonomide dalga dalga yayılması biraz zaman alacak ancak temelindeki kapasite halihazırda ortaya çıkıyor" diye ekliyor.

Amodei, yapay zekayla çalışmayı şimdiden öğrenip bunu günlük rutininize dahil etmeyi öneriyor. Oyunda bir adım önde olun çünkü gelecek yaklaşıyor ve bomba gibi düşecek.

Belki bir yıl içinde, epey farklı bir tartışmanın ortasında olacağız. Umarım bu tartışmaya katkıda bulunanlar, bugün "aktif olmama" tartışmasına katılanların çoğundan daha bilgili olur ve şunu da kayda geçsin diye söylüyorum; Prasad aptallardan değil, alakası bile yok.

Belki de yapay zekaya başvurmalılar? Bunun, tartışmanın kalitesini artıracağı neredeyse kesin. Ama yine de bugünün Britanyası'nda, belki de artırmaz.

independent.co.uk/voices

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç