Dünya'da çevre sorunlarının artmasıyla birlikte "sürdürülebilirlik" kavramı dünya gündeminde önem kazandı. Sürdürülebilirlik kavramının önem kazandığı sektörlerden biri de turizm sektörü oldu.

Turizm sektörünün çevre üzerindeki etkileri, uluslararası kuruluşlar ve farklı disiplinler tarafından ele alındı.

Turizm etkinliklerinin çevre üzerindeki etkilerinin anlaşılmasıyla birlikte, sürdürülebilirlik temeline dayanan sürdürülebilir turizm anlayışı ortaya çıktı.

Ayrıca dünyada çevre sorunlarına ilişkin bilincin artmasıyla turistler, sürdürülebilirlik temeline dayanan, çevreyi koruyan turizm türlerini ve konaklama tesislerini tercih etmeye başladı.

Çevreye karşı duyarlı turistlerin sayısının artması, turizm sektöründe faaliyet gösteren tüm işletmeleri çevre dostu stratejiler geliştirmeye teşvik etti.

Turizm sektöründe hizmet veren konaklama tesisleri, çevre üzerinde ciddi etkilere neden oluyor.

Turizm sektöründe çevre dostu yaklaşımların teşvik edilmesi amacıyla çeşitli destinasyonlara, konaklama tesislerine ve yiyecek-içecek işletmelerine farklı kuruluşlar tarafından çeşitli sertifikalar veriliyor.

Çevre bilincine sahip turistler de sertifika sahibi destinasyonları ve konaklama işletmelerini tercih ediyor.

Ekolojik oteller

Turizm sektöründe sürdürülebilirlik anlayışının önem kazanmasıyla birlikte "ekolojik otel" kavramı ortaya çıktı.

Ekolojik oteller, diğer adıyla çevre dostu oteller; çevreyi koruyabilmek için su ve enerji tasarrufu sağlayan, atık yönetimi uygulayan, sürdürülebilirlik temeline dayanan stratejiler geliştiren ve yerel halkın kalkınmasına destek olan otellerdir.

Ekolojik oteller, yerel halkın kalkınmasına katkı sağlamak amacıyla yerel üreticilerden ürün satın alır ve istihdamda yerel halka öncelik verir.

Ayrıca toplumda çevre bilincinin artırılması için eğitimler düzenler. Hem otelde çalışan personele gerekli eğitimler verilir hem de otellere gelen misafirler çevre konularında bilgilendirilir.

Ekolojik otellerde enerji tasarrufu sağlayabilmek için güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılır.

Ayrıca enerji tasarrufu sağlayan aydınlatma elemanları kullanılır. Ekolojik oteller geri dönüşüm uygulamalarına da önem verir.

Geri dönüşüm uygulamaları, otellere ekonomik anlamda katkı sağlarken ziyaretçilere ve çalışanlara da kaynakları bilinçli kullanma alışkanlığı kazandırır.

Ekolojik otellerde çevreye ve canlı sağlığına zarar vermeyen, toksik olmayan temizlik malzemeleri kullanılır.

Dünyadaki ekolojik oteller

Lapa Rios Lodge, Kosta Rika

Lapa Rios Lodge, Kosta Rika'nın güneybatısındaki Osa Yarımadası'nda yer alan bir ekolojik konaklama tesisidir. Otel, yaklaşık 1000 dönümlük koruma altındaki yağmur ormanı rezervinin içerisinde bulunuyor. Corcovado Milli Parkı'na yakın konumu sayesinde biyolojik çeşitlilik bakımından zengin, doğayla iç içe bir tatil deneyimi sunuyor.

Sürdürülebilir turizm anlayışı

Lapa Rios, turizmi yalnızca gelir sağlayan bir faaliyet olarak değil, aynı zamanda doğal zenginliklerin korunmasını ve yerel halkın kalkınmasını destekleyen bir araç olarak görüyor. Tesisin kurucuları, rezerv alanında ağaç kesimi, madencilik ve ticari çıkara dayalı faaliyetlere sınır getiren uzun vadeli bir koruma stratejisi oluşturdu. Bu stratejiyle otelin çevresindeki yağmur ormanlarının gelecek nesiller için korunması hedeflendi.

Lapa Rios'un çevre stratejileri

Tesis, enerji başta olmak üzere kaynak tüketimini azaltmaya yönelik uygulamalar yürütüyor. Tesiste enerji tasarrufu sağlayan sistemler kullanılıyor. Ayrıca tek kullanımlık plastik su şişeleri yerine yeniden kullanılabilir şişeler teşvik ediliyor. Otelin sürdürülebilirlik stratejilerinden biri de yerel halkın kalkınmasına katkı sağlamak. Otel, yerel halkın ürettiği ürünlerin kullanılmasına ve yerel iş gücüne öncelik veriyor.

Lapa Rios'un konaklama birimleri, yağmur ormanının içinde yer alan ahşap bungalovlar ve villalardan oluşuyor. Yapılar, doğayla iç içe olacak şekilde araziye uyumlu olarak tasarlanmış. Tesiste konaklayan misafirler, alanın zengin biyolojik çeşitliliğini gözlemleme fırsatı buluyor. Tesisin bulunduğu alan, 300'den fazla kuş türüne, Kosta Rika'da yaşayan farklı maymun türlerine, tembel hayvanlara ve parlak kırmızı renkleriyle tanınan papağanlara ev sahipliği yapıyor.

Bölgede yapılan etkinlikler

Tesise gelen misafirler için rehberli yağmur ormanı yürüyüşleri, kuş gözlem turları, şelale yürüyüşleri ve gece doğa gezileri düzenleniyor. Bu etkinliklerin temel amacı, ziyaretçilere yağmur ormanı ekosistemi, doğal yaşamın korunması, atık yönetimi ve su kullanımı konularında eğitim vermek. Ayrıca Lapa Rios, Corcovado bölgesindeki doğa koruma programlarına ve yerel kuruluşlara maddi destek sağlıyor.

Feynan Ecolodge, Ürdün

Feynan Ecolodge, Ürdün'ün güneyindeki Dana Biyosfer Rezervi'nin batı kesiminde, kayalık dağlar ile Wadi Araba'nın çöl düzlükleri arasında yer alıyor. Ödüllü bir ekolojik konaklama tesisi olan Feynan, özgün bir doğa ve kültür durağıdır. Feynan, doğa koruma ile yerel kalkınmayı birleştiren toplum temelli turizm modelinin Ortadoğu'daki en önemli örneklerinden biridir. Tesis, Eco Hotels ile Ürdün Kraliyet Doğayı Koruma Derneği'nin iş birliğiyle yönetiliyor. Bu modelde turizmden elde edilen gelir, yalnızca otel işletmesi için değil, Dana Biyosfer Rezervi'nin doğa koruma faaliyetleri ve çevrede yaşayan yerel toplulukların kalkınması için de kullanılıyor.

Yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanma

Tesiste büyük ölçüde güneş enerjisi kullanılıyor. Çevreye duyarlı şekilde tasarlanan yapıda elektrik kullanımı bilinçli olarak sınırlı tutuluyor. Tesisteki ortak alanlar ve odalar geceleri çoğunlukla mumlarla aydınlatılıyor. Elektrik yalnızca mutfak gibi zorunlu alanlarda kullanılıyor. Feynan'da konaklamak, sıradan bir konaklama deneyiminden çok doğayla uyumlu bir yaşam biçimini deneyimlemek anlamına geliyor.

Tesisin mimarisi ve konaklama deneyimi

Tesisin mimarisi, tarihi Ortadoğu kervansaraylarından esinlenmiştir. Mimar Ammar Khammash tarafından tasarlanan yapı, geleneksel mimari yöntemlerle doğal iklimlendirme sağlamayı hedefliyor.

Yerel halka katkı

Feynan'ın önemli hedeflerinden biri yerel halka katkı sağlamaktır. Otel çalışanlarının büyük bölümü, Dana Biyosfer Rezervi çevresindeki yerel topluluklardan seçiliyor. Bu sayede yerel halk için düzenli istihdam sağlanıyor. Ayrıca tesis, bölgedeki Bedevi ailelerle iş birliği yapıyor. Feynan'da düzenlenen etkinliklerin çoğu doğa, kültür ve bölge tarihiyle ilişkilidir. Misafirlere rehberli vadi yürüyüşleri, geleneksel ekmek yapımı, dokuma, Bedevi çadırı ziyaretleri gibi Bedevi yaşamına dair deneyimler sunuluyor. Tesisin en dikkat çekici deneyimlerinden biri de yıldız gözlemi. Mumla aydınlatma politikası, yalnızca enerji tasarrufu sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda ışık kirliliğinin azaltılmasına da katkı sunuyor. Otelin mağazasında yerel halkın ürettiği ürünler ve el sanatları satılıyor.

^Kaynaklar:

^{İlbay, B. (2021) "Ekoturizmde Sertifikalandırma" Kitap Bölümü, sayfa 161-170, Özgen Çiğdemli, A.Ö. (2021) (Editör), "Ekoturizmi Anlamak" editörlü kitap, Detay Yayıncılık: Ankara. 
Feynan Ecolodge, Ürdün: https://ecohotels.me/feynan 
Lapa Rios Lodge, Kosta-Rika: https://www.laparios.com/}  

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.