Myanmar cuntasının hava bombardımanı: “İran’ın gölge gemileri jet yakıtı taşıyor”

Myanmar'daki darbe yönetiminin, yaptırımlara takılmadan "gölge gemilerle" jet yakıtı ithal ettiği savunuluyor

Myanmar ordusunun son dönemde artırdığı hava saldırılarının İran menşeli jet yakıtlarıyla gerçekleştirildiği iddia ediliyor (AFP)

Myanmar'da cuntanın hava saldırılarında İran'ın gönderdiği jet yakıtlarını kullandığı savunuluyor. 

Birleşik Krallık merkezli Uluslararası Af Örgütü'nün pazartesi günü yayımladığı raporda, Myanmar'daki askeri yönetimin, Otomatik Tanımlama Sistemi'ni (OTS) kapatarak konumlarının takip edilmesini engelleyen "hayalet gemilerle" jet yakıtı ithal ettiği belirtiliyor. 

İncelemeye göre cunta, geçen yıl 109 bin tonun üzerinde uçak yakıtı ithal etmiş. Bu rakam, ordunun darbeyle 2021'de yönetimi ele geçirmesinden bu yana en yüksek miktara tekabül ediyor. Bir önceki yıla kıyasla da yüzde 69'luk artışa denk düşüyor.

Yaptırımlara yakalanmamak için kurulan bu sevkıyat sisteminin, Rusya, İran, Kuzey Kore ve Venezuela tarafından kullanıldığı savunulan "gölge filoya" benzediğine dikkat çekiliyor. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Af Örgütü'nün çalışmasında, Myanmar'daki darbe yönetiminin yakıtı nereden ithal ettiğinin netleştirilemediği belirtiliyor. Ancak Reuters'ın analizinde, cuntanın yakıtı İran'dan aldığı öne sürülüyor. 

Uydu ve gemi takip verilerinin analiz edildiği araştırmada, İran'da kayıtlı petrol tankeri Reef'in eylülde Bender Abbas limanından yola çıktığı ve sık sık OTS sistemini kapatarak ya da sahte konum bilgileri paylaşarak ekimde Myanmar'a ulaştığı belirtiliyor.

Tanker, taşıdığı jet yakıtlarını 2 Ekim'de Yangon'daki Myan Petrol Terminali'ne indirmiş. 13 Ekim'de de Myanmar ordusuna ait bir savaş uçağının, Vanha köyündeki bir okulu bombalayarak iki öğrenciyi öldürüp, 22 kişiyi yaraladığına işaret ediliyor.  

Analizde, Tahran yönetiminin Ekim 2024-Aralık 2025'te Reef ve Noble tankerleriyle Myanmar'a 9 sevkıyat yaparak toplamda yaklaşık 175 bin ton jet yakıtı teslim ettiği savunuluyor.

Myanmar cuntasının son 15 ayda artırdığı hava saldırılarının İran'dan satın alınan jet yakıtlarıyla gerçekleştirildiği, bu harekatlarda en az 1728 sivilin katledildiği öne sürülüyor. 

Birleşmiş Milletler (BM) Myanmar İnsan Hakları Özel Raportörü Tom Andrews, Tahran yönetimine sevkıyatları durdurma çağrısı yapıyor: 

İran'dan gönderilen bu yakıtlar, kelimenin tam anlamıyla kitlesel zulmü besliyor. Sivil hedeflere yönelik saldırılarda artış var. Bu korkunç ve kabul edilemez bir durum.

 


Diğer yandan Myanmar'a satılan malzemeler arasında üre de yer alıyor. Gübre ve hayvan yemi olarak kullanılan üreden ilaç ve plastik yapımında da faydalanılıyor. Ancak Myanmar ordusunun, bu petrokimya ürününü mühimmat üretiminde kullandığı savunuluyor. 

Reuters, İran'ın BM Diplomatik Misyonu ve Myanmar yönetiminin yorum taleplerine yanıt vermediğini aktarıyor. 

Ülkedeki iç savaşta Myanmar ordusu, Çin menşeli JF-17 ve Rus yapımı MiG-29 ve Suhoy-30 jetleriyle son dönemde hava saldırılarını artırdı. 

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (HRW) verilerine göre iç savaş, 2021'den bu yana 6 bin kişinin ölümüne ve yaklaşık 3 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu. Darbeden sonra 6 bini kadın 570'i çocuk 27 binden fazla kişinin askeri yönetim tarafından gözaltına alındı. 


Independent Türkçe, Reuters, AP

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

DAHA FAZLA HABER OKU