Değerli okuyucular, önceki yazılarımda, Avrupa’da, başarılı çevre politikaları sayesinde, Avrupa Yeşil Başkent ödülünü kazanan bazı kentleri ele almıştım. Bu yazımda ise, Dünyanın en yaşanabilir kentlerinden biri olan, 2014 Avrupa Yeşil Başkent ödülünü kazanan, yeşil kent Kopenhag’dan bahsedeceğim.
Danimarka’nın başkenti Kopenhag, 2014 yılında, Avrupa Yeşil Başkenti seçildi. Kopenhag, Dünya’nın en yaşanabilir, sürdürülebilir ve yeşil kentlerinden biri olarak kabul ediliyor. Kopenhag, başarılı çevre politikaları ile, Dünya’daki birçok kent için örnek teşkil ediyor. Kent, sürdürülebilir yaşam konusunda, iddialı bir yaklaşıma sahip.
Kopenhag, Dünya’nın ilk Karbon Nötr Başkenti Olmayı Hedefliyor
Kent gelişirken, insanların yaşam kalitesini arttırıp, iklim değişikliği ile mücadele edebilmek için, karbon emisyonlarını düşürmeyi hedefliyor. Kopenhag, iklim değişikliğinin getirdiği çevre sorunlarına sorunlara karşı mücadele ediyor.
İklim Değişikliği ile Mücadele
Enerji Tüketimi
Kopenhag’ın, iklim değişikliği ile mücadele etme stratejilerinin temel unsurlarından biri, enerjiyi etkin kullanmak. Kopenhag, iklim değişikliği ile mücadele edebilmek için, 2011 yılında, Kopenhag İklim Değişikliği Uyum Planını kabul etti. İklim Değişikliği Uyum Planı’nın hedefleri, kentteki enerji tüketimi ve fosil yakıt kullanımını azaltmak, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanmak, kentte, bisiklet gibi çevre dostu ulaşım sistemlerini teşvik etmek ve yerel halkı, kent ile ilgili planlama süreçlerine dahil etmek.
2012 yılında, kentte başlatılan bir projeyle, bazı mahallelerin, iklim değişikliğine duyarlı hale getirilmesi ve bu kapsamda gerekli çözümlerin oluşturulması hedeflendi. Kentin, St. Kjeld Meydanı’nda, yapılı çevrenin, %20’sinin yeşil alana dönüştürülmesi ve yağmur sularının, %30’nun, kanalizasyona ulaşmadan kullanımı hedeflendi. Bu proje kapsamında, meydanda bulunan asfalt yollar, çim alandan oluşan yürüyüş yollarına dönüştü.
Çevre Dostu Ulaşım Politikaları
“Bisikletlilerin Şehri” Kopenhag
Kopenhag, çevre dostu ulaşım politikaları ile, yeşil kent olma kriterlerini destekledi. Toplu taşıma ve bisiklet kullanımının teşvik edildiği kentte, çevre dostu ulaşım araçlarının kullanılmasına önem verildi. Kopenhag’ın ulaşım stratejisinin en önemli hedeflerinden biri, kişisel otomobil kullanımının en az düzeyde tutulması.
Tüm kentlerde olduğu gibi, Kopenhag’da da, nüfusun artması, araç trafiğinin artmasına neden oldu. Bu nedenle, trafik sorunu ile mücadele edebilmek için, yeni yönetmelikler düzenlendi. 2002 yılında, bir bisiklet politikası yayınlandı ve bisikletin, çevre dostu ulaşım aracı olduğuna dikkat çekildi. Bisiklet politikasının amacı, kentte, bisikletle işe giden insanların sayısını arttırmak. Bisikleti teşvik eden KARMA Projesi ve yaya stratejisi gibi girişimler, hem yerel halk, hem diğer paydaşlar tarafından güçlü destek görüyor. Kentte, güvenli ve geniş bisiklet yolları bulunuyor.
Kopenhag, “Bisikletlilerin Şehri” olarak biliniyor. Bisikletler, kentin görsel kimliğinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Yerel halkın büyük çoğunluğu, bisikletle ulaşımı tercih ediyor. Kentte, işe ve okula yapılan tüm yolculukların %37’si, bisikletle yapılıyor. Kopenhag’da bulunan yerel halk, arabalardan beş kat daha fazla bisiklete sahip. Kent, bisiklet dostu altyapısıyla, Dünya çapında tanınıyor. Kopenhaglaşma (Copenhagenization) terimi, artık, bisiklet dostu kent planlaması için kullanılıyor.
Kamu-Özel İşbirliği
Kopenhag, sürdürülebilir kent yaklaşımının temel taşı olarak, kamu-özel ortaklığını benimsedi. Kent, üniversiteler ve şirketlerle işbirliği yaparak, yeşil büyümeyi destekliyor. Kentteki Kuzey Liman Projesi, eko-teknolojilere odaklanan bir “Yeşil Laboratuvar” içerip, diğer kentler için örnek model oluyor.
Yerel Halkın Planlama Süreçlerine Dahil Edilmesi
Kopenhag, son derece etkili iletişim stratejileri ile, vatandaşlarını, aktif olarak planlama süreçlerine dahil ediyor. Kentte yaşayan yerel halk, kentin yeşil dönüşümü ile ilgili, kendilerini sorumlu hissediyor.
Turistler İçin Ücretsiz Yemekler ve Müze Ziyaretleri
Dünya’nın en yeşil ve yaşanabilir kentlerinden biri olan Kopenhag, turistlerin de, ziyaret için tercih ettiği bir kent. Kopenhag, turistler için, ücretsiz müze ziyaretleri, yemekler, kano turları ve farklı fırsatlar sunuyor. Bunun için yapılması gereken, çevre dostu ulaşım sistemi olan toplu taşıma kullanmak, belirli miktarda çöp toplamak veya bir kentsel bahçede gönüllü olarak çalışmak. Bu sistem, turistleri, çevre dostu olan etkinlikler için teşvik ediyor.
Ayrıca kent, ekoturizm ile ilgilenen insanlar için de, önemli bir destinasyon haline geldi. Kentte bulunan CopenPay adlı yeni bir program aracılığıyla, insanlar, iklim dostu eylemler gerçekleştirerek, kenti daha ekonomik şekilde keşfedebiliyor. CopenPay, geçen yıl, temmuz, ağustos ayları arasında uygulanan bir pilot programdı. Turistlerin yoğun olduğu sezonda, turistler, yürüyerek veya bisiklet kullanarak, kanala ulaşırlarsa, ücretsiz kahve kazanıyor. Bir topluluk bahçesinde çalıştıktan sonra, vejeteryan öğrle yemeği, limanda çöp toplarlarsa, ücretsiz kano kiralayabiliyorlar.
Kopenhag’ın Sürdürülebilirlik Kültürü CopenPay ve kent genelinde bulunan diğer çevre dostu etkinlikler, kentsel bir çevrenin, ziyaretçileri çekme şeklini devrimleştiriyor. Kopenhag’ın, çevre politikalarındaki başarısı, diğer kentler için sağlam bir çerçeve sunuyor.
KAYNAK
European Green Capital (2026), https://environment.ec.europa.eu/topics/urban-environment/european-green-capital-award_en
European Commission, Copenhagen European Green Capital 2014, https://environment.ec.europa.eu/topics/urban-environment/european-green-capital-award/winning-cities/copenhagen-2014_en
City of Copenhagen (2026), About Copenhagen/livable green city, https://international.kk.dk/about-copenhagen/liveable-green-city
Harvard International Review (2025), “Going Green in Copenhagen: Denmark’s Climate Diplomacy” https://hir.harvard.edu/going-green-in-copenhagen-denmarks-climate-diplomacy/
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
