Pozitif düşüncenin bağışıklık sistemini destekleyerek aşıların etkisini artırabildiği keşfedildi.

Örneğin plasebo etkisindeki gibi, olumlu beklentilerin hastaya fayda sağlayabileceği uzun zamandır biliniyor.

Hayvanlar üzerindeki çalışmalar da beynin ödül sistemini harekete geçirmenin bağışıklık savunmasını güçlendirebileceğini öne sürmüştü. Ancak insanlarda benzer bir sonuç elde edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyordu.

İsrail'deki Tel Aviv Üniversitesi'nden araştırmacılar bunu test etmek için 85 kişiyle bir çalışma yürüttü.

Bulguları hakemli dergi Nature Medicine'da dün (19 Ocak) yayımlanan çalışmada hepsi sağlıklı olan katılımcılar üç gruba ayrıldı. 

İlk grup beynin ödül sistemindeki aktiviteyi artıran zihinsel egzersizler yaptı. İkinci grupsa benzer düzeyde zihinsel çaba gerektiren seanslara katıldı ancak bunlar beynin, ödül işlemeyle ilgili olmayan bölgelerine odaklanıyordu.

Katılımcılar, beyin aktivitesiyle birlikte artan puanlar sayesinde seansların ne kadar etkili olduğunu gerçek zamanlı takip etti.

Üçüncü grup herhangi bir egzersiz oturumuna katılmadı. 

4 seansın ardından katılımcıların hepsine hepatit B aşısı yapıldı. İki ve 4 hafta sonra verdikleri kan örnekleri incelenerek hepatite karşı ne kadar antikor ürettikleri saptandı.

Bilim insanları, ödül sisteminin ventral tegmental alan (VTA) adlı bölümündeki aktivitesi artan kişilerin aşıya en güçlü bağışıklık tepkisini verdiğini tespit etti. 

Olumlu şeyler düşünen kişilerin bağışıklık sistemi, diğerlerine kıyasla daha çok antikor üretti. 

Makalenin yazarlarından Talma Hendler bulgular hakkında "İnsanların beynindeki ödül sistemini devreye sokmayı öğrenmenin, nedensel bir şekilde aşının etkinliğini artırdığını gösteren ilk kanıt gibi görünüyor" diyor.

Öte yandan çalışmanın az kişiyle yapılması gibi bazı sınırlılıkları var. Ayrıca araştırmacılar bulguların, mevcut ilaçların veya aşıların yerine pozitif düşünmeyi koymak gibi bir anlam taşımadığının altını çiziyor.

Çalışmanın kıdemli yazarı Nitzan Lubianiker, "Test ettiğimiz yaklaşım, aşıya karşı bağışıklık tepkisini güçlendirebilecek tamamlayıcı bir araç olarak tasarlandı" diyerek ekliyor:

Aşıların veya standart tıbbi bakımın yerine geçmiyor ve böyle bir amaç taşımıyor.

Leicester Üniversitesi'nden Jeremy Howick, yer almadığı çalışmada görülen etkinin hasta kişilere aynı şekilde yansımayabileceğine dikkat çekiyor. Buna karşın bulguların fayda sağlayabileceğini ekliyor:

Sağlık uzmanlarının, 'Sizinle ilgilenmek için elimizden geleni yapacağız' veya 'Bu tedavinin sizin gibi kişilerde işe yaradığını gördüm' gibi olumlu beklentiler yaratabilecek şeyler söylemesinin ücretsiz olduğu düşünülürse bulgular, bunu daha fazla yapmamız gerektiğine epey güçlü bir şekilde işaret ediyor.

Independent Türkçe, Science Alert, Guardian, Nature Medicine

Derleyen: Büşra Ağaç