İran savaşının etkisi Vietnam'dan fazla mı olacak?

28 Şubat'ta başlattığı operasyonun kısa sürede biteceğini söyleyen ABD Başkanı'nın hesapları tutmadı

ABD öncülüğündeki dünya düzeni fikri, Trump döneminde daha yüksek sesle sorgulanıyor (AFP)

Birleşik Krallık'ın önde gelen gazetelerinden The Guardian'ın diplomasi editörü Patrick Wintour, İran savaşını ele aldığı bir analiz yazdı. 

71 yaşındaki Britanyalı, ABD Başkanı Donald Trump'ın 9 Mart'ta "Bunun kısa süreli bir gezi olacağını göreceksiniz. Bu iş çok çabuk bitecek" demesini işaret ederek yazısına "Trump'ın İran 'gezisi' küresel açıdan Vietnam'dan daha büyük bir dönüm noktası olabilir mi?" başlığını attı. 

Deneyimli gazeteci, 1955-1975'te 58 bini aşkın Amerikalı'nın öldüğü Vietnam Savaşı'ndan çok daha küçük ölçekli olsa da, İran'daki çatışmanın dünya için daha büyük değişimleri beraberinde getirebileceğini savundu. 

Tıpkı o dönemki ABD liderleri gibi Donald Trump'ın da rakibinin direncini küçümsediği ifade edildi. 

İstediğini hızlıca alamayan ABD Başkanı'nın gerginliği tırmandırdığı, yine hedeflerine ulaşamayınca müzakerelere bel bağladığı hatırlatıldı. 

İran rejiminde milliyetçi duyguların arttığı, daha şahin kesimlerin güç kazandığı bildirildi. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Küresel çapta yayılan haberleşme ağlarının hakim olduğu bir dünyada ABD'nin ateş gücünün yetersizliğinin hızlıca gözler önüne serildiğini ileri sürdü. 

Geniş kesimlerin Washington'ın hamlesini "stratejik başarısızlık" gibi gördüğünü söyleyen Wintour, hem Tahran'da rejim değişikliği gibi hedeflerin gerçekleşmediğini hem de ABD'nin saldırılarından önceki duruma göre masada daha güçlü olmadığını vurguladı. 

Askeri gücün doğrudan siyasi başarı getireceği düşüncesinin büyük yara aldığı ifade edildi. 

Wintour, drone'ların pahalı silahlara karşı ne kadar etkili olabildiğinin görüldüğüne dikkat çekti.  

İran savaşının, Binyamin Netanyahu liderliğindeki İsrail'in uzun süredir benimsediği, Tahran yönetimini zayıflatıp yıkma stratejisine zarar verdiğini belirtti. 

Yazıda Suudi Arabistan ve Katar gibi Körfez Arap ülkelerinin ABD'nin askeri korumasına eskisi kadar güvenemeyebileceği bildirildi. 

Savaşın neden olduğu ekonomik sarsıntının Avrupa devlerindeki iktidarları indirebileceğine dikkat çekildi.

İran savaşında ABD'nin liderliğine duyulan itimatın küresel çapta da sarsılabileceğine işaret eden yazar, ABD'nin müttefiklerinin ve orta güçlerin daha bağımsız politikalar izleyebileceğini savundu. 

Washington'ın yer almadığı yeni bölgesel ittifakların kurulabileceği iddia edildi. 

Wintour, bu savaştaki başarısızlıklarının ABD'nin gücünü tıpkı Vietnam'da olduğu gibi sarstığını, dünyanın birbirine daha fazla bağlanmasıyla birlikte etkilerin daha geniş bir coğrafyada daha uzun süre hissedilebileceğini öne sürdü. 

Yazı şu ifadelerle bitirildi:

Kısacası savaşın bizzat ABD üzerinde doğrudan bir etkisi olmayabilir ancak ABD'yi etkileyebilecek aktörler üzerinde tesirler görülebilir. Önceki hafta sonu, Trump'ın çatışmaya yeniden dönmesini engelleyen şey, Suudi Arabistan, Türkiye, Katar, Mısır ve Pakistan'ın oluşturduğu ittifaktı. Artık Ortadoğu'da dizginleri onlar ele alabilir ve belirleyici unsur da ABD'den bağımsız biçimde İran'la kurabilecekleri ilişki olacaktır.

Independent Türkçe, Guardian, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

DAHA FAZLA HABER OKU