İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) nezdindeki Büyükelçisi Reza Necefi, ülkedeki nükleer denetimlerin yapılamamasından Tahran’ın sorumlu tutulmasına tepki göstererek, denetimlerde yaşanan aksaklıkların ABD ve İsrail’in nükleer tesislere yönelik saldırılarından kaynaklandığını söyledi.
Necefi, Avusturya’nın başkenti Viyana’da devam eden UAEA Yönetim Kurulu toplantısında İran’ın nükleer programına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi’nin raporunda, Ajansın İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin bilgi sürekliliğini kaybetmesinin üzerinden bir yıldan fazla zaman geçtiğine yönelik değerlendirmesine değinen Necefi, bu durumun ABD ve İsrail’in nükleer tesislere düzenlediği saldırılardan kaynaklandığını belirtti.
Necefi, "Bir başka şaşırtıcı husus, sonucun neden gibi gösterilmeye ve bilgi sürekliliğinin kaybından saldırganlar yerine mağdurun sorumlu tutulmaya çalışılmasıdır." ifadelerini kullandı.
UAEA raporunda nükleer tesislere erişim ve bilgi eksikliğinin nükleer yayılma ve yükümlülüklere uyum açısından ciddi endişe kaynağı olarak değerlendirildiğini aktaran Necefi, denetimlerdeki aksaklıklara yol açan saldırıların göz ardı edildiğini savundu.
"Bu yaklaşım ne nesnel ne de profesyoneldir." diyen Necefi, UAEA'nın saldırılardan önce İran'ın nükleer malzemelerine ilişkin ayrıntılı bilgiye sahip olduğunu belirterek, "Saldırılardan önce Ajans, nükleer malzemelerimizin son gramına kadar akıbetini biliyordu. Bugün bu bilgiye sahip değilse saldırganlar sorumlu tutulmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.
UAEA Yönetim Kurulunun kararlarını eleştirdi
Necefi, UAEA Yönetim Kurulunun Kasım 2025 ile Haziran ve Eylül 2026'da kabul ettiği kararlarda ABD ve İsrail'in saldırılarına yer verilmediğini belirterek, bu kararların saldırıların denetimler üzerindeki etkilerini dikkate almadığını ifade etti.
İsrail'in 1981 yılında Irak'ta inşası devam eden bir nükleer tesise düzenlediği saldırının ardından UAEA Genel Konferansı ve Yönetim Kurulunun saldırıyı kınayan yaklaşık 10 karar aldığını hatırlatan Necefi, İran'a yönelik saldırılar karşısında ise Ajansın sessiz kaldığını öne sürdü.
Denetim taleplerine güvenlik şartı vurgusu
UAEA'nın bağımsız, tarafsız ve ayrımcılıktan uzak hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Necefi, "Teknik güvence denetimi meseleleri, siyasi baskı veya jeopolitik çatışma araçlarına dönüştürülemez ve dönüştürülmemelidir." dedi.
İran'ın güvenlik endişelerinin UAEA tarafından somut biçimde dikkate alınması gerektiğini belirten Necefi, saldırıların ve yeni saldırı tehditlerinin sürdüğü koşullarda denetim taleplerinin bu gelişmelerden bağımsız değerlendirilemeyeceğini kaydetti.
AA