Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) PKK ile çatışmaların kalıcı olarak sonlandırılması için yol haritasını kabul etmesinden sadece iki hafta sonra İran'da başlayan savaş bölgeyi istikrarsızlığa sürükledi ve taraflarda yeni endişelere yol açtı.

Türkiye, İran ve Irak'ta Kürt militanların yeni hareketlenmelerde bulunabileceği konusunda uyarıda bulundu ve bir hükümet yetkilisine göre Türkiye, ABD ve İsrail'in Irak'tan İran'a kara saldırısı düzenlemeleri için Kürt militanları destekleme fikrinden vazgeçmesinde önemli bir rol oynadı.

Türk yetkililer, milletvekilleri ve PKK temsilcileriyle yapılan söyleşilere göre, her iki tarafın da savaş devam ederken yeni bir adım atmayı reddetmesi, kırk yıldır süren çatışmayı sona erdirme çabalarını geciktiriyor.

Bölgesel belirsizlik adımları zorlaştırıyor

Yapılan görüşmelere göre, hem hükümet hem de PKK bölgenin bu denli istikrarsız olduğu bir dönemde büyük adımlar atmaya istekli değil.

Hükümet, eski PKK militanları için olası bir af da dahil olmak üzere yasal reformları yürürlüğe koyma ve örgütün hapisteki liderine barış sürecinde resmi bir statü verme konusunda isteksiz. Hükümet, PKK'nın önce tamamen silahları bırakması gerektiğini söylüyor.

Geçen yıl kendilerini lağvettiklerini açıklayan PKK ise silahları tamamen bırakmanın kendilerini savunmasız bırakacağını, bu nedenle önce yasaların çıkarılması gerektiğini söylüyor.

Örgütün üst düzey yöneticisi Murat Karayılan örgüte yakın Fırat Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, "İHA'ların ve füzelerin başlarının üzerinde uçtuğu" bir dönemde, Türkiye'den yasal güvenceler alınmadan silah bırakmanın "mantıksız" olacağını söyledi.

Demokratik reformlar bekleniyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan, barış sürecinin devam edeceğini ifade etse de mecliste kurulan komisyonunun reform çağrısında bulunmasının üzerinden üç ay geçmesine rağmen hiçbir yasal adım atılmamış olması bazı kesimlerde hayal kırıklığı yaratıyor.

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, "Süreçte bir duraklama olduğu aşikar fakat bu tam bir durma değil" dedi.

Hükümetin derhal tam silahsızlanma talebinin "gerçekçi olmadığını" belirten Koçyiğit, demokratik reformların ertelenmesi için de net bir neden sunulmadığını savunarak şöyle ekledi: "Bir ölçüde İran'daki ve daha geniş ölçekte Ortadoğu'daki gelişmeleri beklediklerine inanıyorum."

Savaşın gölgesinde barış süreci

Türkiye, savaş sürerken PKK ile bağlantılı gruplar da dâhil olmak üzere bölgedeki Kürt militan grupları yakından izlediği konusunda uyarılarda bulundu.

Nisan sonlarında Türkiye Gazetesi'nde yer alan bir habere göre, MİT Başkanı İbrahim Kalın AK Parti üyelerine yaptığı bir sunumda, PKK'nın geçen yaz düzenlenen sembolik silah yakma töreninin ardından örgütün silahsızlanma konusunda hiçbir adım atmadığını ve bu sebeple barış sürecini geciktirdiğini söyledi.

Reuters'in gecikmelerle ilgili sorusuna yanıt veren PKK'nın siyasi kanadının sözcüsü Zagros Hiwa ise Türkiye'nin barış sürecini kısmen iktidar partisinin siyasi geleceğini güçlendirmek için "tek taraflı olarak dondurduğunu" söyledi.

Cumhurbaşkanlığı sözcüsü ise Erdoğan'ın konuyla ilgili son konuşmalarına atıfta bulundu. Erdoğan bu konuşmalarda, barış sürecinin iç politikadan bağımsız olduğunu ve önemli bir dönemece geldiği için iyi bir ivme kazandığını yineleyerek "karamsarları" eleştirmişti.

Gelecek yıl seçim ihtimali ve siyasi riskler

Daha önce 2013 ila 2015 yıllarında yürütülen barış sürecinin başarısız olmasının ardından taraflar arasındaki çatışmaların en kanlı dönemi yaşanmıştı.

Bazı kamuoyu anketleri, Erdoğan'ın yeniden seçilme kampanyasında büyük öneme sahip olabilecek Kürt kökenli seçmenler de dâhil olmak üzere Türk halkının, barışın nihai olarak sağlanacağına dair inancının azaldığını gösteriyor.

Aralık ayında yapılan bir Konda anketine göre, katılımcıların %79'u devletin PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşmesinin yanlış olduğunu düşünüyor. AK Parti seçmenlerinin ise %62'si bu görüşe sahip.

Barış sürecini başlatan MHP lideri Devlet Bahçeli ise geçen hafta yaptığı açıklamada süreci rayına oturtmak için Öcalan'a bir statü verilmesi gerektiğini söyledi.

Hükümet henüz bu konuda bir yanıt vermedi.

Reuters