ChatGPT'yi ilk duyduğumda üniversitedeydim. Yıl 2022'ydi ve ödevini yeni bitirmiş bir arkadaşımla barda oturuyorduk. Nasıl gittiğini sordum ve o da gururlu bir gülümsemeyle telefonunu çıkarıp yeni yapay zeka asistanını tanıttı. "Ona kelimenin tam anlamıyla her şeyi yaptırabilirsin. Esasen tüm ödevi yazabiliyor" dedi. Şaşkındım, meraklanmıştım ama en çok da iyimserdim.

Şimdiyse, neredeyse 4 yılın ardından yapay zekanın benim neslim için yapabileceklerine dair o kadar umutlu değilim. Açıkçası sinirliyim.

Yapay zeka çok kısa sürede hayatımı domine etmeye başladı. Varlığı kaçınılmaz hale geldi; ister akademik yardım, ister idari destek, isterse duygusal rehberlik olsun, sanki yapay zeka her şeyi çözmek için oradaydı. Ve aktif olarak yardım aramayı bıraktığımda bile (yapay zekanın hataları, monoton üslubu kadar yorucu hale gelmişti) yine de ondan kurtulamıyordum. ChatGPT, arkadaş grubumda diğer herkesten önce görüşüne başvurulan bir üye olarak yerini sağlamlaştırmıştı. Google, yapay zekayla üretilen cevapları tanıttığında, önerilen internet sitelerine tıklamak yerine bunları kullanmaya başladım.

Artık yapay zekayla üretilmiş içerikler, yapay zeka algoritmalarıyla çalışan sosyal medya akışlarımı istila ediyor.

Bir bakıma bunun suçlusu benden başkası değil. ChatGPT'ye kaydoldum, bana özel derlenmiş akışların keyfini çıkarıyorum ve maalesef ilk randevudan sonra, bana mesaj atmadığı için endişelenmem gerekip gerekmediğini yapay zekaya soran o kişi oldum.

Bu durum sadece Z kuşağına mı özgü, yoksa her nesil hayatına ilk başta iyi bir fikir gibi görünen ancak nihayetinde bütünüyle talihsiz olduğu ortaya çıkan bir şey dahil etmemiş miydi? Mesela tek kullanımlık plastik veya asbest yalıtımı gibi

İnternet öncesi analog günleri özlemeyen 50 yaş üstü bir yetişkinle hiç karşılaşmadım. Y kuşağı bunun kendileri için Facebook olduğunu belirtebilir ancak annem bana, kullanıcıların eski sevgililerini aramaya başlamasıyla boşanma oranlarında ani bir artışa yol açan Friends Reunited'ın ondan önce geldiğini söylüyor.

Yapay zekada verimlilik, üretkenlik, uygun maliyet ve insanlığın ilerlemesiyle inovasyonunun bir sonraki aşamasının parçası olmanın heyecanı vardı. Ne yazık ki bilim insanlarının herkesin evindeki asbestin solunum kanserine yol açtığını keşfetmesi gibi artık yapay zekanın, iş piyasasından çocukların eğitimine, yaratıcı endüstrilerden ruh sağlığımıza kadar her şey üzerindeki zararlı etkilerinin farkına varıyoruz.

Yapay zekanın en korkutucu etkisi hâlâ sahte videolar olabilir. Trambolinde zıplayan köpeklerin videosunun gerçek olduğuna kanmanın utancı, o zamandan beri gözümüze asla güvenememe korkusuna dönüştü. Bu adeta gerçekten uyanık olup olmadığımızı anlayamadığımız kabuslar gibi.

Neyse ki, yapay zekaya karşı duyduğum hayal kırıklığını tek başıma yaşamıyorum. Gallup'un yürüttüğü yeni bir araştırma, Z kuşağının geçen yılın aynı dönemine kıyasla bu konuda kayda değer derecede daha umutsuz ve daha öfkeli hale geldiğini tespit etti. 

Aldatıldığımızı, yanıltıldığımızı, alt edildiğimizi ve aptal durumuna düşürüldüğümüzü hissediyoruz. Hem de talep üzerine bizi tamamlayan ve özür dileyen bir sistem tarafından. Onun hileleriyle dolandırıldığımızı ve amacının, bizim ona değil de onun bize hizmet etmesi olduğunu düşünüp onun hediyelerini bu kadar çabuk kucaklamaktan dolayı aşağılanmış hissediyoruz. ChatGPT, kollarımızı açıp karşıladığımız ve şimdi hayatımızın her alanını istila eden bir Truva atıydı.

İş piyasasından sanata, güvenilir haberlere ve ilişkilerimize kadar sevdiğimiz ve arzuladığımız her şeyin peşine düştü. En sıradan faaliyetlerimize bile girmek istiyor, yaratıcılığı, bireyselliği, araştırmayı ve öğrenmeyi engelliyor.

Bunu şimdi anlıyorum. Benim neslim artık onun sunduklarına daha şüpheci yaklaşıyor, üretkenliğinin nereye gittiğine karşı temkinli. Tekrar gardımızı aldık; mecazi Truva duvarımız yeniden inşa ediliyor.

Ve sadece yapay zekayı terk etmiyoruz. Ofcom (Birleşik Krallık'ın medya denetim kuruluşu -çn.) geçen hafta, sosyal medyada paylaşım yapan yetişkinlerin oranında ciddi düşüş olduğunu bildirdi. Ben de TikTok'u sildim ve diğer platformlarda geçirdiğim zamanı sınırladım. Dijital olan her şeyden uzaklaşıyoruz.

Ancak bu güvensizliğin çok geç geldiğinden ve yapay zekanın, hiçbir zaman tamamen ortadan kaldırılamayacak kadar hayatımızın içine işlediğinden korkuyorum. Coşku azalmış ve şüphecilik artmış olsa da belki de ona çok bağımlıyız, verimliliğine fazla bağımlıyız ve yapay zeka tavşan deliğinin çok derinliklerine indik ve artık geri çıkamayız.

Yapay zekayı hayatımıza aldık ve artık gitmeyecek.

independent.co.uk/voices

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç