8 Nisan 2026 gecesi, İran garip bir kararla halkını ve uluslararası toplumu derin bir şoka sürükledi. İran, küresel bir süper gücün askeri ve teknolojik üstünlüğünün sembolü olan USS Gerald R. Ford'un yemekhanesini etkisiz hale getirmeyi ve füze gücüyle geri çekilmeye zorlamış; bölgenin füze savunma sistemlerini, füzeler yerine ucuz akıllı yemler ile mühimmatsız bırakarak işlevsiz kılmış; radar sistemlerinin çoğunu ve hatta AWACS radarlarını imha etmeyi başarmıştı.
Yağmur ve hipersonik füzelerinin isabet oranını yüzde 90'ın üzerine çıkarmış, 80 kilometre uzunluğundaki füze üslerinden bazılarının kapılarını henüz açmamış ve füzelerinin sadece yüzde 10'unu kullanmıştı. Üstelik İsfahan'da Delta Force'u etkisiz hale getirip milyarlar dolarlık hasara yol açmış ve dünyanın dördüncü askeri süper gücü olma yolunda ilerliyordu. Tüm bu üstünlüğüne rağmen Pakistan'ın ateşkes teklifine aniden olumlu yanıt verdi.
Dünyadaki perde arkası güç dinamiklerini tam olarak dikkate almayan bazı analistler, konuya basit bir bakış açısıyla yaklaşarak bunun tek nedeninin Hiroşima gibi nükleer bir tehdit olabileceğini öne sürdüler.
Ancak, dünyada hüküm süren istikrarsız koşulların stratejik derinliğini dikkate alan analizler gösteriyor ki, jeopolitik ve uluslararası siyasi ekonomi konusunda derin ve doğru bir anlayışa sahip İran elitlerinin, Amerika'yı kolayca çökertebilecek bir araç olarak gördükleri bu durumda, ulusal gurur ve çıkarlar için değil, Amerika'nın tamamen çöküşüne yol açabilecek bu oyundan gezegenin yararı için çıkmaya karar verdiler
Tekrarlayan bir tarihsel kalıbın incelenmesi
Bugün dünya, dini ve ideolojik bir savaşın arka planında gizli zenginlik merkezlerinin "stratejik güç kayması"na tanık oluyor. Tıpkı 20'nci yüzyılın ortalarında, İngiliz İmparatorluğu'nun gerilemesini fark eden uluslararası finansal oligarşinin ağırlık merkezini Amerika Birleşik Devletleri'ne kaydırması gibi, bugün de bu tarihsel kalıbın tekrarına tanık oluyoruz. Sınır veya bayrağa bağlı olmayan bu hareket, Amerika'nın ulusal kapasitelerini tüketiyor ve Çin'in yükselen ekonomisi bağlamında güç yapısını yeniden inşa ediyor.
Britanya İmparatorluğu'nun çöküşüyle birlikte, 19'uncu yüzyılın sonlarında Britanya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne büyük ölçekli sermaye transferi başladı ve özellikle 1920'lerde I. Dünya Savaşı'nın ardından hız kazandı. Bu dönemde, Britanya'nın mali zayıflığı, artan borçları ve Amerikan ekonomik gücünün büyümesi, küresel sermayenin Londra'dan New York'a kademeli olarak kaymasına neden oldu.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra ise, Amerika'nın Britanya üzerindeki bu üstünlüğü Süveyş gibi krizlerle pekişti. 1956 Süveyş Krizi'nde Washington, bazı mali kredileri vermeyi reddetti, IMF kredisi için gerekli desteği geciktirdi ve Londra'nın petrol ve emtia ithalatı için dolara olan yoğun bağımlılığı göz önüne alındığında, Britanya'nın operasyonlarına devam etme ve sterlinin değerini koruma yeteneğini fiilen sınırladı. Bu baskının Britanya üzerindeki kısa vadeli mali sonuçları ağırdı: döviz rezervleri azaldı, sterlinin istikrarını koruma yeteneği zayıfladı ve hükümet daha geniş bir krizi önlemek için Süveyş operasyonundan çekilmek zorunda kaldı.
Günümüzde, tıpkı geçen yüzyılda dünyanın sömürgeci güçlerinin Londra'dan Washington'a kaydığı gibi, bu yüzyılda da Washington'dan Pekin'e kaydıklarını gösteren tekrarlayan bir örüntü açıkça gözlemlenmektedir.
Bu analiz, hegemonik döngüler teorisiyle, özellikle Immanuel Wallerstein'ın modern dünya teorileriyle tutarlıdır. Tarih, sermayenin her zaman daha fazla güvenlik ve karlılık yönünde aktığını göstermiştir. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, borçlu ve zayıflamış olan Britanya, dünya ekonomik ve askeri liderliğini ve referans para birimi konumunu Amerika Birleşik Devletleri'ne devretti.
Benzer şekilde, Yahudi ve Avrupa sermayesi de daha fazla güvenlik arayışı ile Amerika’ya yöneldi. 1956 Süveyş Krizi sadece bir su yolu anlaşmazlığı değil, Britanya İmparatorluğu'nun çöküşünde belirleyici bir an oldu. Kanal üzerindeki kontrolünü korumak için harekete geçen Londra, kısa süre sonra Amerika Birleşik Devletleri'nden yoğun siyasi ve mali baskıyla karşılaşarak geri çekilmek zorunda kaldı. Kriz, Britanya'nın artık büyük bir küresel operasyonu bağımsız olarak yönetemeyeceğini açıkça ortaya koydu. Nitekim birçok tarihçi Süveyş'i Britanya İmparatorluğu'nun çöküşünü hızlandıran ve Amerika'nın tam yükselişinin yolunu açan bir dönüm noktası olarak değerlendirmektedir.
Bu bağlamda Amerika, Süveyş Krizi öncesinde Britanya'nın düştüğü tuzağın aynısına düşmüş durumda. Bu anlamda, Hürmüz Boğazı'ndaki "Süveyş başarısızlığı", hayati bir su yolunun bir süper gücün gerçek zayıflığını ortaya koyabileceği bir örnektir; tıpkı Süveyş'in 1956'da İngiltere'nin artık kendi iradesini dayatamayacağını göstermesi gibi.
Bu bağlamda, Hürmüz Boğazı sadece coğrafi bir nokta değil, aynı zamanda Amerika'nın enerji güvenliğini, doların güvenilirliğini ve müttefiklerinin güvenini koruma yeteneğinin bir testidir. Aslında, Washington'ın Hürmüz Krizi'nde petrol ve denizcilik istikrarını garanti edememesi, Süveyş'e benzer bir mesaj gönderebilir: Düne kadar "tartışmasız küresel süper güç" olarak adlandırılan güç artık sahneyi tam olarak kontrol edemiyor. Bu nedenle, bazı analistler Hürmüz'ü "Amerika'nın Süveyş'i" olarak adlandırmaktadır.
"Rakip yıkımı" mekanizması
Bir coğrafi noktadan diğerine güç ve sermaye transferinin büyük olaylarında, devletsiz bir oligarşi, yeni merkezde gücü pekiştirmek için, önceki ülkeyi yapısal olarak zayıflatmalıdır; böylece bu ülke gelecekte bağımsız bir "ulus devlet" olarak yeni düzenle rekabet edemez ve ona meydan okuyamaz.
Aslında, bugün Hürmüz Boğazı'nda tanık olduğumuz olaylar, İran'ı Amerikan ekonomik ve askeri gücünü yok etmek için ücretsiz bir araç olarak kullanan gizli güç merkezlerinin ayrıntılı ve karmaşık bir senaryosunu göstermektedir.
Gerçekçi analizler, Amerika'nın içsel zayıflamasının (sosyal bölünmeler, 34 trilyon dolarlık borç ve kimlik krizleri gibi) kanıtlarını göstermektedir; bu nedenle kemer sıkma politikaları veya Amerika'yı yıpratma savaşlarına sokmak, bu büyük savaş makinesini devre dışı bırakmak için kullanılan araçlardır.
Böylece varlıkların Amerika’dan sonra hızlıca aktarıldığı yeni yer olan Çin'in egemenliğe ulaştığı dönemde Amerika zirveye geri dönemez. Aslında, Amerika'nın ekonomik altyapısının yıkımı, trilyonlarca dolarlık borca batması ve sosyal bozulma, Amerika'nın izolasyonu ve yenilgisi için bir bulmacanın parçalarıdır.
Çin'in komünizm maskesi altında yeni bir köleliğe ev sahipliği yapma potansiyeli
Yeni hipotez, küresel gücün ve gizli zenginliğin merkezi olan Çin'in, sadece ekonomik üstünlüğü nedeniyle değil, aynı zamanda demir gibi sağlam sosyal disiplini nedeniyle de "yeni bir sistem" için daha uygun bir platform olarak gördüğü öncülüne dayanmaktadır.
Çin'de işçi grevleri anlamsızdır, gizlilik minimum düzeydedir ve dijital gözetim zirveye ulaşmıştır.
Bu hipotezde, İran'ın meydan okuması, Amerikan çukurundan çıkarak Çin çukuruna düşmesi halinde yalnızca bağımlılık ilişkisini değiştirmekten ibarettir. Dolayısıyla İran'ın sorunu, liberalizmden Çin otoriterliğine yönelen bu gücün "arka plandaki doğası" ile ilgilidir.
İran'ın rolü: "Erozyon tuzağından" "stratejik uyanıklığa"
Son 40 yıldır İran, ideolojik ve jeopolitik potansiyelini ABD'nin savaş ve ekonomik makinesini yıpratmak için bir araç olarak kullandı. İran'ı kontrol altına almak için Ortadoğu'da trilyonlarca dolar harcayan ABD, Doğu Asya'ya odaklanmayı fiilen bıraktı ve Çin'in ekonomik bir süper güç haline gelmesine izin verdi. Çin'in ekonomik üstünlüğünün ve Amerika'nın ekonomik gerilemesinin belirtilerinin ortaya çıkmasıyla, bu durum, sermayesini en düşük maliyetle (İran gücünü kullanarak) Çin'e aktardıktan sonra gelecekteki rakibini (ABD'yi) yıpratacak küresel bir oligarşi fikrini yeniden canlandırdı.
İran'ın faz değişimi: Yeni analizler, bu oyunu anlayan İran'ın stratejik elitinin, ABD gücünün tamamen çökmesine yol açacak son darbeyi indirmekten kaçındığını gösteriyor. Çünkü ABD'nin ani çöküşü, Çin'e devredilen yeni kölelik sisteminin tüm dünyada mutlak hakimiyetini sağlamaktan başka bir şey ifade etmeyecekti. İran, "yeni ve canlandırıcı bir mutlak tek kutupluluğun" oluşmasını önlemek için artık ulusal bir bakış açısıyla değil, küresel bir bakış açısıyla dengeyi korumaya çalışması gerektiği sonucuna vardı.
İran'ın değişen stratejisi: Amerika'nın çöküşünü önlemek
Zamanında serbest bir araç haline gelebileceğinin farkına varan İran, tehlikeli bir küresel güç boşluğunu önlemek için Amerika'nın istikrarını korumaya çalışıyor.
Bu analiz, bir paradigma değişimini temsil ediyor. İran'da yüzeysel olarak Amerikan karşıtı söylemler devam etse de, makro düzeyde, ABD ekonomisinin ani çöküşü, doğuya doğru göçünün son aşamalarında olan küresel köle ekonomisini güçlendirecek küresel bir domino etkisi yaratabilir. Yıllarca süren zorluklardan sonra İran, yeni bir Doğu tek kutuplu sisteminin ortaya çıkmasına yol açacak bir kaos aracı olmaktansa, çok kutuplu bir sistemde bağımsız bir ülke olarak tanınmayı tercih edecektir.
Ani bir ABD dönüşüne ve İran ile stratejik iş birliğine yol açabilecek bu senaryo, en cesur jeopolitik analizlerden biridir. Küresel gücün gizli ve açık merkezlerinin Amerika'yı atlamaya çalıştığını kabul edersek, Amerika'nın hayatta kalması için iki seçeneği vardır: ya bu düşüşe teslim olmak ya da beklenmedik ittifaklarla oyunu bozmak.
Medeniyetin ortak çıkarları: Oligarşiye karşı İran ve Amerika
Bu makalenin ana hipotezi, İran'ın "Amerikan ulusu" veya "Amerikan jeopolitiği" ile esaslı bir çatışmasının olmadığıdır. İran'ın asıl çatışması, İngiltere'den sonra yıllarca Amerika'da yuvalanan ve günümüzde Çin'e yerleşmesini tamamlayan sinsi bir egemenlik sistemiyle ilişkilidir.
Küreselleşmeye karşı milliyetçi bir bakış açısıyla: Her iki ülke de "ulus devlet" modeline dönüşü ve uluslararası kurumların (Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası gibi) egemenliğinden çıkışı talep eden güçlü iç akımlara sahiptir.
Ayrıca, Amerika'nın ulusal bir güç olarak hayatta kalabilmesi için birbirlerine ihtiyacı vardır ve İran'ın da medeniyet bağımsızlığını koruyabilmesi için birbirlerine ihtiyacı vardır; bu da yakında dünyanın enerji ve veri kaynaklarını yutacak olan Yeni İpek Yolu'nda hayatta kalmak içindir.
İşte Washington'ı İran'ın katılımıyla "büyük küresel projelere" itebilecek bazı nedenler:
1. İpek Yolu üzerinde ara bir "çapa"
Çin, "Tek Kemer, Tek Yol" (BRI) projesiyle ABD'yi bypass ederek Avrasya'ya hakim oluyor. Bu ekonomik ablukaya karşı koymak için ABD'nin dünyanın kavşağında güçlü bir ortağa (İran) ihtiyacı var.
Hint-Arap-Avrupa Koridoru (IMEC) projesi: Eğer ABD İpek Yolu'nun yerini almak istiyorsa, İran ile işbirliği (Orta Asya ve Kafkasya'ya en kısa yol olarak) "stratejik bir kısayol" olacaktır.
2. ABD'nin iç yeniden yapılanma için "ucuz ve sürdürülebilir enerjiye" ihtiyacı var
Eğer ABD ekonomisini sermaye kaçışına karşı dirençli hale getirmek istiyorsa, kendi topraklarında üretim maliyetlerini düşürmesi gerekiyor.
Dünyanın ikinci büyük doğalgaz rezervlerine ve dördüncü büyük petrol rezervlerine sahip olan İran, ne Çin ne de Rusya tarafından kontrol edilmeyen bir enerji güvenliğinin garantörü olabilir. Büyük bir anlaşma, İran'ı düşmandan büyük bir tedarikçiye dönüştürebilir.
3. Çin'in Batı Asya'daki gerilemesi
Amerika Birleşik Devletleri, "maksimum baskı" politikasının İran'ı Doğu'ya daha da yaklaştırdığını fark etti.
Washington'daki bazı realist stratejistlerin bakış açısına göre, İran'ı Pekin ile olan ittifakından çıkarmanın tek yolu, İran'ın reddedemeyeceği bir teklif sunmaktır: İran'ın bölgesel gücünün tanınması ve enerji güvenliğinin yönetimine katılımı.
4. "İkiz sütun" modeline dönüş
1970'lerde Amerika Birleşik Devletleri, Ortadoğu güvenliğini İran ve Suudi Arabistan'ın iki sütununa dayandırdı. Bu modele dönüş, Amerika Birleşik Devletleri'nin askeri güçlerini bölgeden çekmesine ve savaşın muazzam maliyetlerini kendi topraklarındaki altyapı projelerine aktarmasına olanak tanırken, İran da enerji akışlarının güvenliğini sağlayacaktır.
İran ve ABD'nin ortak çıkarları "ekonomik milliyetçilik"tir.
Eğer ABD'de "Önce Amerika"yı ve sanayileri ülkeye geri getirmeyi önceliklendiren bir akım iktidara gelirse, İran'ın stratejisiyle garip bir kesişme noktası oluşacaktır:
- Ulusötesi kurumların zayıflatılması: Her iki taraf da, gizli güçlerin etkisi altında olan Uluslararası Para Fonu veya Dünya Bankası gibi kurumları zayıflatmak istiyor.
- Stratejik bağımsızlık: "Milliyetçi" ve "müdahaleci olmayan" bir Amerika'yı destekleyerek, İran, bu güç merkezlerinin bitmek bilmeyen savaşlarında (kaynakları tüketmek için) artık serbest bir piyon olarak kullanılmayacağından emin olabilir.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/30
28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP) -
2/30
27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP) -
3/30
26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP) -
4/30
25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP) -
5/30
24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters) -
6/30
23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP) -
7/30
21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP) -
8/30
20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP) -
9/30
19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP) -
10/30
18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP) -
11/30
17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP) -
12/30
16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP) -
13/30
15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP) -
14/30
14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP) -
15/30
13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP) -
16/30
12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP) -
17/30
11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP) -
18/30
10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP) -
19/30
9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP) -
20/30
8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters) -
21/30
7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters) -
22/30
6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP) -
23/30
5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP) -
24/30
4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP) -
25/30
3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP) -
26/30
2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP) -
27/30
1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP) -
28/30
31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP) -
29/30
30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP) -
30/30
29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)
Bu dönüş mümkün mü?
Amerika'nın İran'a yönelik hızlı dönüşü bir tercih değil, Washington'ın ulusal hayatta kalması için bir zorunluluktur. Bu analiz, Washington'da "Amerikan vatanseverliğine" inanan bir grup güç elitinin, Amerika'nın yıkımında kendi çıkarlarını gören finansal oligarşiye karşı zafer kazanmasını gerektirir. İran'da da, ana düşmanın "Amerikan yaşam tarzı" değil, tüm ulusları itaatkâr kölelere dönüştürmek isteyen küresel finans sistemi olduğu görüşünün güçlendirilmesi gerekir.
Bu konuyu daha derinlemesine incelemek için, resmi politikalar katmanının ötesine geçmeli ve "gizli siyasi ekonomi" katmanına girmeliyiz. Burada "ulus devlet" gibi kavramlar "ulusötesi şirket egemenliği" ile karşılaştırılır.
İşte bu stratejik dönüşü ve modern köleliğe karşı mücadeleyi açıklayan 3 ana eksen:
1. "Ulus devlet"in "ülkesiz oligarşi"ye karşı savaşı
İran ve ABD'deki (iktidarı Washington'a geri getirmeyi amaçlayan) bir grup elitin ortak düşmanı var: ülkesiz sermaye.
- Bu sermaye 19'uncu yüzyılda Londra'daydı, 20'nci yüzyılda Wall Street'e geldi ve şimdi hızla Şanghay ve Shenzhen'de altyapısını kuruyor.
- İran mantığı: Siyasi bağımsızlığına dayanan İran, on yıllardır bu küresel finans sistemine tam entegrasyonun önünde bir engel olmuştur.
- Yeni Amerika mantığı: Amerikan yönetici sınıfının bir kısmı, bu oligarşinin teknoloji ve üretimi Çin'e aktararak Amerika'yı içeriden "boşalttığını" fark etmiştir.
Önemli nokta: İran-Amerikan işbirliği, "ulusal egemenliğin" güçlendirilmesine dayanabilir; yani, her iki ülke de uluslararası finans kuruluşlarının ulusal kaderlerine karar vermesine izin vermemeyi kabul eder.
2. "Platform köleliğine" karşı "yerli teknoloji" projesi
Günümüzün modern köleliği, veri kontrolü ve yapay zeka yoluyla uygulanmakta olup, altyapı açısından Çin lider konumdadır. Amerika Birleşik Devletleri bu modele düşmekten kaçınmak istiyorsa, kendileri de "stratejik derinliğe" ve "bağımsız bir kültüre" sahip müttefiklere ihtiyaç duymaktadır.
Dünyada mühendis sayısı bakımından beşinci sırada yer alan uzmanlaşmış insan sermayesi ve (yaptırımlar nedeniyle geliştirmek zorunda kaldığı) yerli altyapısıyla İran, "dijital köleciler" tarafından izlenemeyen ve kontrol edilemeyen merkezi olmayan iletişim ve finans ağları oluşturmak için İran ve Amerikan süper sistemlerinin teknik bilgisini kullanarak, gücün merkezsizleştirilmesine dayalı yeni bir küresel platformda Amerika Birleşik Devletleri ile iş birliği yapabilir.
3. "Enerji koridorlarını" özgürlük aracı olarak yeniden tanımlamak
Gizli güçler, ekonomik üstünlüklerini korumak için dünyanın enerjisini kontrol etmelidir. Bu güçler, uzun vadeli sözleşmelerle dünyanın enerji kaynaklarını tüketmektedir.
Eğer Amerika Birleşik Devletleri, İran ile enerji ve transit koridorları (Kuzey-Güney ve Doğu-Batı) alanında büyük bir ortaklığa girerse, bu durum fiilen "tek kutuplu enerji tekelini" kıracaktır.
Oligarkların kontrolü ve hissedarlığının dışında, sürdürülebilir küresel enerji sağlamak için İran gaz ve petrol sahalarının geliştirilmesinde iş birliği yapılması, yalnızca ABD ekonomisini durgunluktan kurtarmakla kalmayacak, aynı zamanda İran'a "basit bir petrol satıcısı" olmaktan ziyade "küresel bir enerji düzenleme merkezi" olma konumunu da kazandıracaktır.
Türkiye'nin büyük küresel projedeki potansiyeli: Küresel oligarşiye karşı bağımsız medeniyetler
Bu çerçevede, İran-ABD işbirliği "bağımsız medeniyetlerin çok kutuplu dünyası" modeli üzerine kurulabilir.
Batı Asya'nın medeniyet kutbu olarak İran ve Batı Yarımküre'nin medeniyet kutbu olarak Amerika Birleşik Devletleri, "dünyanın yeniden tek kutuplu hale gelmesini" önlemek konusunda anlaşabilirler.
Bu büyük projeler, ülkelerin ulusal kimliklerinin korunduğu enerji koridorlarının ve yeni teknolojilerin yönetimini içerebilir.
Öte yandan, bu iş birliği, Suudi Arabistan ve Türkiye gibi ülkelerin bu çembere girmesiyle dengeli birçok kutuplu dünyanın oluşmasına zemin hazırlayabilir.
NATO'nun ikinci büyük askeri gücü ve dünyanın on yedinci büyük ekonomik gücü, üç kıtayı birbirine bağlayan köprü, yerli savunma sanayisi ve stratejik öneme sahip Boğazlar ve Çanakkale Boğazı'na sahip olan Türkiye, çok kutuplu bir dünyada sadece etkili bir güvenlik ve enerji merkezi olarak değil, aynı zamanda İslam dünyası ile Batı dünyası arasında ideolojik bir kutup görevi de görebilir.
Sonuç
İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki barış, tarihte ilk kez küresel ölçekte gizli zincirleri kırabilir. Eğer bu iki güç, devletsiz oligarşinin onlar için yarattığı karmaşık tuzaktan kurtulabilirse ve Türkiye de bu zihniyete katılırsa, Ortadoğu'daki savaşların sona ereceği ve küresel ekonominin de "köle merkezli ve yağma merkezli tek kutupluluktan" "insan merkezli ve üretim merkezli çok kutupluluğa" geçeceği bir dünya sistemi kurulacaktır. Gerçek düşman, oligarşinin karanlık düşünce kuruluşlarında gizlidir; bu düşmanı tanımak, insan uygarlığını yaklaşan çöküşten kurtarmanın ilk adımıdır.
Amerikan elitine son bir söz:
Ülkeniz 1898'den beri gezegen için bir bela olmuştur. Lütfen tüm kitaplarınızı ve makalelerinizi çöpe atın ve şu Türk atasözünü dikkate alın:
Öküz saraya çıkınca kral olmaz, ama saray ahır olur.
*Naser Jam, 1963 yılında İran'ın Tahran şehrinde doğdu. 1991 yılında Şerif Teknoloji Üniversitesi'nde Elektrik Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra, mühendislik kariyerinin yanı sıra yaklaşık 20 yıl boyunca din ve Kur'an ilimleri üzerine çalışmalar yaptı. Teknoloji alanında İran Cumhurbaşkanlığı'ndan ulusal ödüller kazanmasının yanı sıra, din ilimleri ve uluslararası politika alanlarında da birçok kitabı ve birincilik ödülü kazanmış makalesi bulunmaktadır. Şu anda Türkiye'de enerji sektöründeki çalışmalarının yanı sıra uluslararası politika alanındaki araştırmalarına devam etmektedir.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
