Rönesans ve Leonardo Da Vinci
15. yüzyılda İtalya’da ortaya çıkan Rönesans, İtalya’dan birçok Avrupa ülkesine yayılmıştır. Rönesans, günümüzdeki Klasik Avrupa Sanatını başlatan dönem olarak bilinir. “Yeniden Doğuş” anlamına gelen Rönesans, İtalyanca “renecita” kelimesinden türemiştir. Rönesans döneminde, Antik Çağ’ın Hümanist düşüncesi, önem kazandı. Hümanist düşüncenin etkisiyle, insana verilen değer yeniden ortaya çıkmaya başladı. Rönesans, hümanist düşüncenin, demokrasinin ve bilimin yeniden canlanmasıdır.
Rönesans’ta, bilim, felsefe ve sanat alanında çok önemli ilerlemeler yaşandı. Rönesans, Ortaçağ Avrupası’ndaki skolastik düşünceye, din baskısına, insana değer vermeyen, bireyselliği yok eden düşüncelere karşı gelişen kültürel bir süreçtir. Bu dönemde, kilisenin toplum üzerindeki baskısının azalmasıyla, toplum modernleşti ve insanlar, özgür düşünmeye başladı. Gözlem ve bilim ön plana çıkmaya başladı.
Rönesans, farklı ülkeleri, farklı alanlarda etkiledi. Örneğin, İngiltere’yi edebiyat, İspanya’yı resim sanatında etkiledi.
Rönesans Dönemi’nin Sanata Etkisi
15. yüzyıldan itibaren, Antik Yunan Dönemi’nin düşünce yapısının etkileri görülmeye başlandı. Antik döneme özgü olan mitolojik öyküler, sanatın konusu olmaya başladı. Avrupa’da, bilimin ve hümanist düşüncenin yayılmasıyla, insan, sanatın merkezine yerleşti. Rönesans Dönemi’nde, sanatta ele alınan konular çeşitlenip, sanatçılar, özgürce kendi düşüncelerini, ifade edebilmeye başladı. Rönesans sanatçıları, eserlerine imzalarını atmaya başladı. Rönesans Dönemi sanatçıları ve eserleri, tarihte çok önemli bir yere sahiptir.
Resim Sanatı
Rönesans Dönemi’nde ön plana çıkan sanat dallarından biri, resim sanatı. Rönesans’a kadar resim sanatı, dine hizmet edip, dini konuları ve hikayeleri içeriyordu. Rönesans ile birlikte, düşünce sisteminde oluşan değişimlerle, sanat, dini konular dışında olan konuları da, ele almaya başladı. Bu dönemde sanatçı, özgür iradesiyle, istediği konuları işleyebildi. Rönesans sanatçıları, resim ve heykellerinde, altın oranı, kusursuz güzelliği elde edebilmek için kullandı. Bu dönemde, yağlı boyanın bulunmasıyla, çeşitli renkler resim sanatında kullanılabildi. Gotik Dönemde kullanılan koyu renkler yerine, sıcak ve parıltılı renkler, resim sanatında kullanılmaya başlandı. Ayrıca, bu dönemde tuvalin bulunmasıyla, evlerde resim bulundurulması kültürü oluşmuştur.
Rönesans’ın Dahi Sanatçısı Leonardo Da Vinci
15. yüzyılın başından sonuna kadar, İtalya, tarihe iz bırakmış sanatçıların merkezi oldu. Ancak, bu sanatçılardan birisi, inanılmaz zekası, yaratıcılığı, olağanüstü araştırma merakı ve çalışma azmiyle, tarihe damgasını vurdu. Rönesans’ın dahi sanatçılarından biri olan Leonardo Da Vinci, yalnızca bir ressam değil, bir bilim insanı, bir mucit, bir filozof, en önemlisi, insan ruhunun derinliklerine inen bir düşünürdü. Da Vinci, içinde bulunduğu evreni keşfedilmek için, sınırsız araştırmalar ve çalışmalar yaptı.
Leonardo Da Vinci, 1452 yılında, İtalya’nın Floransa kentinin Vinci köyünde dünyaya geldi. Leonardo, küçük yaşlarından itibaren, farklı konulara merak duyuyor, bir daldan diğerine atlıyordu. İlk öğrencilik yıllarında, zamanın en ünlü matematikçisi sayılan hocası Benedetto ile tartışmaya girip, hocasının fikirlerini çürüttü. Bu olay, ilerleyen yıllarda yarattığı, İlahi Oran adlı eserin temeli oldu. Da Vinci, matematik ve geometri bilimine o kadar önem verdi ki, yarattığı eserleri, hep matematik ve geometri temelleri üzerine kurdu.
Leonardo, ünlü hocası Verrocchio’nın yanına çırak olarak girdi ve ustasının yanında dört yıl çalıştı. O dönemde Leonardo sabahtan akşama kadar resim yapıyor, ayrıca, geometri, fizik, ve felsefeyle uğraşıyordu. Her dönemde sanatçılar, bilimin sunduğu olanakları, sanata hizmet edebilecek ölçüde kullanmıştır. Da Vinci, bilimin sunduğu olanakları olduğu gibi almamış, kendi gözlemleri ile elde ettiği bilgilerle, yeni tasarımlar yapmış. Leonardo, yaşamı boyunca araştırmaya ve öğrenmeye devam etmiş. Anatomi, matematik, goemetri, hayvanbilim, gökbilim, botanik araştırma alanları oldu.
Da Vinci’ye Göre Resim Sanatı
Da Vinci’ye göre bir ressam, başka ressamların resimlerini ölçüt alırsa, o ressamın çalışmaları değerli değildir. Sanatçıya göre bir ressam, ancak, doğadan ilham alırsa verimli olabilir. Resim, tek başına asildir. Tek başına, sanatçısına övgü getirir, değerli ve eşsizdir. Resim sanatı, duyuların en yücesi olan göze hizmet eder. Resim sayesinde, aşklar, sevdiklerinin görüntüsüne kavuşur. Sanatçıya göre, resim sanatı, diğer tüm sanat dallarından üstündü.
Ressam Heykeltraş Ayrımı
Da Vinci’ye göre, heykeltıraşlık, mekanik bir sanattır. Çünkü, sanatçının alnını terletir, bedenini yorar. Heykeltraş, büyük bir fiziksel yorgunluğa maruz kalırken, ressam ise, büyük bir zihinsel yorgunluğa maruz kalır. Resim sanatı, entelektüel açıdan, daha geniş bir kapsama sahiptir. Sanatçı, resim ve heykel çalışmaları için, insan ve hayvan bedenlerini incelemiş.
Leonardo, resim sanatında klasik üslubu zirveye ulaştıran ilk sanatçıdır. Sanatçı, resim alanında Monalisa gibi ölümsüz eserler bırakmıştır. Günümüzde dünya müzelerini süsleyen eserleri, başlı başına bir deha örneğidir. Ayrıca Leonardo, filozof ve doğa bilgini olarak da, Orta Çağı, Yeni Çağa bağlayan önemli bir köprü oldu.
KAYNAK
Da Vinci, Leonardo, “Yaşam ve Sanat Üzerine Düşünceler” (Çeviren: Arzu Kaya), 2025 Kanes Yayınları 1. Baskı. Üsküdar İstanbul.
Altuna, Sadun, “Ünlü Ressamlar: Hayatları ve Eserleri” (1. Baskı 2013, 4. Baskı Ocak 2023), Hayalperest Yayınevi, İstanbul.
Kaynakça:
Hodge, Susie (2022), 100 Başyapıtta Sanat: En Önemli Sanat Eserleri Ne Anlatıyor? (Çeviren: Ecem Özensoy), Say Yayınları (1. Baskı, 2024): Istanbul.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
