Yeni bir araştırmaya göre, su şişeleri gibi günlük kaynaklardan gelen mikroplastikler pankreasa doğrudan zarar verebiliyor.

Önceki çalışmalar, yaklaşık binde bir milimetreden 5 milimetreye kadar değişen boyutlardaki plastik parçacıklar olan mikroplastikleri, hormon bozukluğu, diyabet, felç ve çeşitli kanser türleri de dahil birçok sağlık sorunuyla ilişkilendirmiş ancak çoğu, doğrudan nedensel bir bağlantı kurmaya yanaşmamıştı.

Yeni çalışma, plastik şişelerin ana bileşeni polietilen tereftalatın (PET) küçük parçacıklarının pankreas üzerinde toksik etkileri olduğunu doğruluyor.

Polonya ve İspanya'dan araştırmacılar, PET mikroplastiklerinin domuzlarda pankreas hücreleri üzerinde doğrudan toksik etkiler yarattığını ve potansiyel olarak diyabet ve obeziteye yol açabileceğini buldu. Bilim insanları, özellikle pankreas fonksiyonu ve metabolizması açısından insanlarla arasındaki fizyolojik benzerlikler nedeniyle domuz modelini kullandı.

Domuz pankreasını çeşitli yoğunluklarda PET mikroplastiklerine maruz bıraktılar ve hücre düzeyinde yağ birikimi ve toksisitedeki değişikliklerle organın genel metabolik fonksiyonunu izlediler.

BMC Genomics adlı akademik dergide yayımlanan araştırmaya göre, "Domuzlar 4 hafta boyunca düşük veya yüksek dozda PET mikroplastiklere maruz bırakıldı".

Düşük doz günde 0,1 gram, yüksek dozsa 1 gram olarak ölçüldü.

Araştırmacılar, PET mikroplastiklerinin pankreasta önemli ölçüde hücre ölümüne neden olabileceğine ve organın işlevinde ciddi bozulmalara yol açabileceğine dair endişe verici kanıtlar buldu. Parçacıklar, pankreasın temel işlevlerinde yer alan proteinleri doğrudan etkiledi.

Araştırmada, "PET mikroplastikleri, protein bolluğunu doza bağlı bir şekilde etkiledi, düşük doz 7 proteinin, yüksek dozsa 17 proteinin düzeyini değiştirdi" dendi.

Araştırmacılar PET mikroplastiklerine maruz kaldıktan sonra pankreasta özellikle yağ damlacığı birikiminde anormal bir artış buldu. Yağ damlacığı birikimi, insülin salgılanmasının ve glikoz metabolizmasının bozulmasıyla ilişkili.

PET parçacıklarının pankreasta hücresel düzeyde iltihaplanmayı tetikleyebileceğini de belirttiler.

Bulguların tümü ele alındığında çalışma, "mikroplastiklerin metabolizma sorunlarına neden olabileceği yeni bir yol"a işaret ediyor.

Araştırmacılar, bulguların insanlarda da benzer sonuçlar gösterdiğini belirterek, politika yapıcıları ve düzenleyicileri artan mikroplastik kirliliğinin sağlık üzerindeki etkilerini dikkate almaya çağırıyor.

Ayrıca, mikroplastiklerin gıda zincirlerinde nasıl biriktiğini anlamak için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini de vurguluyorlar.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

independent.co.uk/news/science

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal