Görevdeki ilk yılını dolduran Japonya'nın ilk kadın başbakanı Sanae Takaiçi, ekonomik sorunlarla ve kabinesindeki ilk istifanın yol açtığı krizle uğraşırken parti içindeki dengeleri korumaya çalışıyor.

Muhafazakar lider, şubatta Liberal Demokrat Parti'yi (LDP) büyük bir seçim zaferine taşımış ve Çin'le Tayvan hakkında yaşanan gerilimde geri adım atmamasıyla başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin desteğini toplamıştı.

Ancak 65 yaşındaki siyasetçinin onay oranı, Kyodo'nun son anketinde yüzde 49,1'e geriledi. Bu, Takaiçi'nin 21 Ekim 2025'te göreve başlamasından beri gördüğü en düşük seviye olsa da ilk yılını doldurmuş bir Japon lider için hâlâ güçlü bir oran. Bu, Takaiçi'nin 21 Ekim 2025'te göreve başladığından beri gördüğü en düşük seviye olsa da ilk yılını doldurmuş bir Japon lider için hâlâ güçlü bir oran. 

Takaiçi'nin onay oranı, önceki hükümetlerin sonunu işaret eden yüzde 30'luk "tehlike bölgesinden" de uzakta.

Diğer yandan Japonya Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanı Yana Kazuo'nun göreve geleli bir ay olmadan istifa etmesiyle başbakan, kabinesindeki ilk sarsıntıyı yaşadı.  

Yana'nın, Şubat 2026'daki yerel seçimlerde "kendisini desteklemeyen yerel yöneticilerin idaresindeki belediyelerin yol bütçelerini ciddi oranda kesmekle tehdit ettiği" iddiaları kamuoyunda tartışma yaratmıştı. Bakanın seçim kampanyası dönemindeki tanıtım etkinliklerinde destekçilerine ücretsiz servis otobüsü sağlaması da seçim yasasının ihlali olarak değerlendirilmişti.

17 Eylül'de göreve başlayan Yana, 14 Ekim'de istifa etmişti. Takaiçi'nin bakanın görevden alınması yönündeki baskılara rağmen yaklaşık iki hafta boyunca kendisini savunması muhalefet tarafından eleştirilmişti.

Başbakan ayrıca, gıda ve içeceklerde tüketim vergisini iki yıl boyunca yüzde 8'den yüzde 1'e indirme planının nasıl finanse edileceğini detaylı şekilde açıklamadığı için de eleştiriliyor. Japonya'nın kamu borcunun G7 ülkeleri arasındaki en yüksek seviyede olması, planın maliyetine ilişkin endişeleri artırıyor.

Guardian'ın analizine göre Takaiçi'nin siyasi geleceğine ilişkin bir başka soru işareti de çalışma tarzıyla ilgili. Önceki başbakanlara kıyasla siyasi müttefikleriyle daha az vakit geçiren ve bürokratlarla yüz yüze görüşmelere ağırlık vermeyen lider, politikalarını büyük ölçüde sosyal medya üzerinden duyuruyor.

Kyodo haber ajansına göre Takaiçi göreve geldiği ilk 5 ayda 34 basın toplantısı düzenledi. Selefi Şigeru İşiba aynı dönemde 57, Fumiyo Kişida ise 90 basın toplantısı gerçekleştirmişti. Öte yandan Takaiçi, bu süre zarfında X'te 370 paylaşım yaptı.

ABD merkezli siyasi risk danışmanlığı şirketi Japan Foresight'ın kurucusu Tobias Harris, Takaiçi'Nin LDP içinde güçlü bir destek ağı oluşturamadığını, koşullar kötüleştiğinde yalnız kalabileceğini savunuyor.  

Japon gazetesi Mainichi'nin analizinde, Takaiçi'nin "başkalarının görüşlerini dinlemeye özen göstermediği" yorumu yapılıyor. Başbakanın "tek başına hareket etme tarzının Japonya'daki bölünmeleri derinleştirdiği" değerlendirmesi paylaşılıyor.

Öte yandan Takaiçi'nin doğrudan iletişim tarzı, Çin'in tepkisini çeken savunma harcamalarını artırma kararı ve ülkenin pasifist Anayasası'nda değişikliklere giderek Japonya'nın askeri kapasitesini güçlendirmeye yönelik tutumu, muhafazakar seçmen arasındaki desteğini korumasını sağlayabilir.

Independent Türkçe, Guardian, Mainchi, Chosun, NHK

Derleyen: Yasin Sofuoğlu