ABD yönetimi bir ay içinde Myanmar'daki cunta yetkilileriyle iki kez gizli görüşme gerçekleştirdi.

Reuters'ın aktardığına göre, eylül ortasında Myanmar'ın başkenti Nepido'da yapılan ilk görüşmede, ülkedeki Amerikalı bir iş insanının serbest bırakılması ve Amerikalıları hedef alan dolandırıcılık merkezlerinin kapatılması ele alınmıştı.

Geçen hafta Tokyo'da düzenlenen toplantıda hangi konuların ele alındığıysa henüz netlik kazanmadı.

ABD Dışişleri Bakanlığı'na bağlı İstihbarat ve Araştırma Bürosu'nun (INR) başındaki Michael Vance iki görüşmeye de liderlik etmiş. 12'den fazla Amerikalı yetkilinin katıldığı toplantıda Myanmar tarafını kimin temsil ettiğinin belirlenemediği aktarılıyor.  

Eylüldeki görüşmede Vance, cunta lideri Min Ang Hlaing'le bir araya gelmiş. 2021'de darbeyle yönetimi ele geçiren Hlaing, genel seçimler sonucunda nisanda ülkenin devlet başkanı olmuştu.

ABD Dışişleri Bakanlığı son görüşmelerle ilgili yorum yapmazken Myanmar'daki tüm gruplarla ABD çıkarlarını ilgilendiren konularda temas kurulduğunu belirtti.

Analize göre son temaslar, ABD'nin Myanmar'daki nadir toprak elementi rezervlerine erişimi dahil daha geniş kapsamlı müzakerelerin önünü açabilir.

Avustralya merkezli düşünce kuruluşu Lowy Enstitüsü'nden Hunter Marston, Trump yönetiminin Myanmar'a yaklaşımının "tamamen çıkar odaklı" olduğunu söylüyor.

Analiste göre Washington, Myanmar'daki kritik mineraller ve nadir toprak elementlerine erişim istediğini belirtiyor.

Hlaing, darbedeki rolünün yanı sıra 2016-2017 döneminde Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) yönelik katliamlar nedeniyle ABD'nin yaptırım listesinde. Beyaz Saray, bu olayı soykırım diye nitelemişti.

Japonya'nın ABD'yle Myanmar arasındaki görüşmelere ev sahipliği yapmanın ötesinde bir rol üstlenip üstlenmediği bilinmiyor. Ancak Tokyo'nun da Nepido'yla ilişkileri yeniden geliştirmeye yönelik adımlar attığı görülüyor.

Japonya'nın Myanmar'daki geçici temsilcisi, bu ay askeri yönetimin dışişleri bakanıyla kamuoyuna yansıyan ilk görüşmesini gerçekleştirdi.

Ayrıca Japonya'da iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) üyesi Hiromichi Watanabe'nin eylülde Nepido'yu ziyaret etmesi de dikkat çekmişti. Japonya'daki Myanmar topluluğu başbakan Sanae Takaiçi'ye mektup yazarak ziyarete tepki göstermişti.

Watanebe, Reuters'a açıklamasında ziyaretin "ilişkileri normalleştirmek için gerekli ortamı hazırlama" amacıyla düzenlendiğini söyledi. Japonya Dışişleri Bakanlığı ise Watanebe'nin ziyaretinin "hükümetin pozisyonunu yansıtmadığını" savunmuştu.

Tokyo yönetimi, 2021'deki darbeyi kınamış ancak ABD ve diğer Batılı ülkelerin aksine cunta liderlerine ve orduyla bağlantılı kuruluşlara yaptırım uygulamamıştı.

Çin'in bölgedeki etkisini dengelemeye çalışan Japonya, geçmişte Myanmar'daki en büyük yabancı yatırımcılardan biriydi. Japonya Dış Ticaret Teşkilatı'na (JETRO) göre Myanmar'da faaliyet gösteren Japon şirketlerinin sayısı 2020'de 400'ün üzerindeyken yaklaşık 300'e geriledi.

Independent Türkçe, Reuters, Japan Times, DVB

Derleyen: Yasin Sofuoğlu