Uluslararası sanat dünyasının dikkat çeken isimlerinden İranlı illüstratör Shima Zarei, Rami Çocuk ve Sanat Bienali kapsamında İstanbul’da ziyaretçilerle buluştu.

Eserlerinde insan hikâyelerini duygusal ve güçlü bir görsel dille birleştiren Zarei, çocukların yaratıcılığına ilham veren etkinliğin önemli katılımcıları arasında yer aldı.

Sanatın farklı kültürleri bir araya getiren evrensel gücünü öne çıkaran bienal, bu yıl da dünyanın çeşitli ülkelerinden yazar ve illüstratörleri İstanbul’da buluşturmaya devam ediyor.

Etkinlik programının dikkat çeken başlıklarından biri ise 4 Haziran’da gerçekleştirilecek “Çocuk Edebiyatında Çeşitlilik: Yerel Sesler, Evrensel Hikâyeler” paneli olacak. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu moderatörlüğünde düzenlenecek panelde, çocuk edebiyatı ve yayıncılık dünyasından önemli isimler bir araya gelecek.

Bienalin uluslararası konukları arasında yer alan Zarei, Independent Türkçe’ye hem kişisel üretim sürecini hem de ortak kitap projesinin arka planını Independent Türkçe'ye anlattı.
 

"Resimle başladım, sonra karakterler dünyasına girdim"

1989 doğumlu olduğunu ve yüksek lisansa kadar resim eğitimi aldığını söyleyen Zarei, kariyerinin dergiler ve gazeteler üzerinden şekillendiğini belirtti.

İllüstrasyon yapmak istediğim bir şeydi. Önce dergilerle başladım, sonra kitaplara uzandı. Görsel ile hikâyeyi bir araya getirmek hep aklımdaydı.

"Savaş bana çok uzak bir gerçeklikti"

Zarei, savaş kavramına bakışının İran’da yaşanan çatışmalarla birlikte değiştiğini söyledi.

Savaşı bana ait olmayan, çok uzak bir olgu olarak görüyordum; mesela II. Dünya Savaşı’nda kalmış gibi bir yerdeydi benim için. Ama İran’da savaş başlayınca beni çok etkiledi, çok etkilendim.
 

Shima Zarei, Independent Türkçe için Cahide Hayrunnisa Çiçek'in sorularını yanıladı

"Eğlenceli bir kitaba savaşı yansıtamazsınız"

Sanatçı, üzerinde çalıştığı kitabın sipariş üzerine ve belirli bir tema çerçevesinde üretildiğini belirterek, her anlatının kendi sınırları olduğunu ifade etti.

Bu, sipariş üzerine yapılan bir çalışmadır. Her kitabın ana teması bellidir. Mesela eğlenceli bir kitaba savaşı yansıtamazsınız… Şu anda önünde bulunduğumuz kitap da aynı şekilde; eğlenceli bir konuyu ele aldığı için, aslında ben buraya savaşı yansıtmamalıydım.

"Bir sonraki kitapta bu konuyu ele alabilirim"

Buna rağmen savaşın üretim sürecine etkisinin kaçınılmaz olduğunu söyleyen Zarei, gelecekte yeni bir çalışma ihtimaline işaret etti:

Kesinlikle bunu etkileyeceğini düşünüyorum. Hatta belki tamamen bu mevzuyu ele alarak bir kitap çalışması başlatabilirim. Çünkü ben savaşı hep kendimden uzak bir yerde görüyordum. Ama maalesef savaş Ortadoğu’nun kaderi. Ve evet, artık etkileneceğim bu mevzudan.
 

"Bu kitap benim için yeniden başlangıç oldu"

Zarei, üretim sürecinde ilham aldığı en önemli unsurun, savaş dönemlerinde üretmeye devam eden sanatçılar olduğunu söyledi.

Bu kitap sayesinde hayatın içine yeniden döndüm. Üretim süreci benim için bir tür yeniden başlangıç oldu.

Kitapta yer alan limon ağacının kendisi için sembolik bir anlam taşıdığını belirten sanatçı, bu unsurun üretim motivasyonunu güçlendirdiğini ifade etti:

Mesela kitapta yer alan limon ağacı benim için önemli bir motivasyon kaynağı oldu. Bu süreçte, belki de bu kitap için bir şeyleri canlandırmak, onlara hayat vermek gibi bir görevim olduğu düşüncesi bende karşılık buldu. Bu fikir, benim için güçlü bir motivasyon unsuru haline geldi.
 

"Sanat bir direniştir"

Sanatın etkisine ilişkin değerlendirmede bulunan Zarei, sanatın güçlü bir ifade alanı olduğunu vurguladı:

Bence sanat bu dünyayı kurtaracak şeydir. İnsanların kurtuluşu buna bağlıdır. Bu bir direniştir, sanat sayesinde kendini çok iyi ifade edebiliyorsun.

"Kitap bazı bölümlerinde beni çok etkiledi"

Zarei, çalıştığı kitabın hafıza ve kayıp temalarıyla kendisini duygusal olarak etkilediğini belirtti.

Bu benim içimde hep var olan bir korkuydu; büyükannemi ve büyükbabamı kaybetmek… ve bu hikâye tam oraya parmak bastı. Hatta bazı yerlerinde ağladım ve bunu hissettim.

Alzheimer temasını daha iyi anlamak için sinema eserlerine yöneldiğini söyleyen sanatçı, özellikle The Father filmini izlediğini aktardı:

Alzheimer’ı anlamak için film izledim. Father filmini izledim. Çünkü tam anlamıyla anlamak, bilmek ve hissetmek istiyordum.

"Savaş üretimi durdurdu ama ben devam ettim"

Savaşın üretim sürecini zorlaştırdığını belirten Zarei, bazı dönemlerde çalışmalarını ertelemek zorunda kaldığını söyledi.

Savaş beni aslında çok etkiledi. Hatta bazı çalışmalarımı durdurmak zorunda kaldım. Onları ertelemek zorunda kaldım. Fakat çok büyük sanatçıları da burada kendime örnek almak istedim. Onlar da savaş zamanında çalışmalarını yapmıştı ve bir şekilde bunu başarmıştı. Onları kendime örnek alarak devam etme kararı aldım.

Savaşın bir kız okuluna yönelik saldırıyla daha da kişisel bir boyut kazandığını ifade eden sanatçı, bu olayın kendisi için güçlü bir motivasyon olduğunu vurguladı:

Savaşta bir kız okulu bombalandı biliyorsunuz. Orada çok sayıda kız çocuğu hayatını kaybetti. Bu beni o kadar çok etkiledi ki gerçekten çok kötü hissediyordum. Sonra şöyle düşündüm, ben bu kitabı onlar için çalışmalıyım, bitirmeliyim. Ve bu bana bir motivasyon kaynağı da oldu.
 

"Her oda ayrı bir dünya"

Bienal deneyimine de değinen Zarei, İstanbul’daki atmosferin kendisi için ilham verici olduğunu söyledi:

Bu bienalde dünyanın her yerinden Türk yazarlarla birlikte çalışan kişilerin eserlerini görebiliyoruz. Burada gezmek beni çok mutlu etti. Girdiğim her odada farklı bir dünyaya girmişim gibi hissettim. Ve çok iyi geldi bana burada olmak.

"Umarım savaşın gölgesinden çıkarız"

Son olarak, bölgesel gelişmelere ilişkin endişesini dile getiren Zarei, "Umarım her şey düzelir ve savaşın gölgesinden kurtuluruz. Ben Türkiye haberlerini de çok dinliyorum, izliyorum. Umarım hiçbir zaman bu savaş gölgesinde kalmayız. Ve her tarafa barış gelir" sözleriyle barış temennisinde bulundu.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.