Çin'in küresel enerji krizine karşı yaptığı hazırlıklar, İran savaşının yarattığı tedarik baskısıyla sınanıyor.

Pekin yönetimi,  Körfez'den gelecek petrol arzında yaşanabilecek bir sarsıntıya karşı uzun süredir hazırlık yapıyordu.

Ancak İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki ticari faaliyetlerin durma noktasına gelmesi bu hazırlıkları zorlu bir sınava tabi tutuyor.

BBC'nin çeşitli piyasa analistlerinden derlediği verilere göre Çin, günlük yaklaşık 15 ila 16 milyon varil petrol tüketiyor. Bu petrol otomobiller, kamyonlar ve uçaklardan oluşan devasa ulaşım ağını besliyor.

İran ve Ortadoğu'dan gönderilip Güney Çin Denizi üzerinden ulaşan petrol, ülkenin güneyindeki fabrikalar için de önemli.

Bununla birlikte Çin'in kuzey kesimi, ülkedeki büyük petrol sahalarında üretilen petrolün yanı sıra Rusya'dan boru hattıyla yapılan ithalatla beslendiğinden Ortadoğu'daki savaştan doğrudan etkilenmiyor.

Rusya'dan tedarik edilen ham petrolün yanı sıra kömür de Pekin yönetimi için krizde alternatif sunuyor.

Pekin, düşük ham petrol fiyatları ve Körfez ülkelerinden yüksek arzı fırsat bilerek dünyanın en büyük petrol rezervlerinden birini oluşturdu.

Çin gümrük verilerine göre bu yılın ocak ve şubat aylarında, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16 daha fazla ham petrol satın alındı.

Columbia Üniversitesi'nin verilerine göre ülkenin yaklaşık 1,4 milyar varil petrol rezervi var.

Bunların yanı sıra Pekin yönetiminin yenilenebilir enerjiye yatırımları da ülkenin enerji sektöründeki dalgalanmalara karşı daha dirençli olmasını sağlıyor.

Çin Ulusal İstatistik Bürosu'na göre 2025'te ülkedeki elektriğin üçte birinden fazlası rüzgar, nükleer, güneş ve hidroelektrik kaynaklarından üretildi.

Yenilenebilir enerjiye yönelik bu atılımın bir sonucu olarak, 2024'te ham petrol Çin'in toplam enerji tüketiminin yalnızca beşte birini oluşturdu.

Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) İngilizce yayın organı Global Times'ın analizinde de Pekin'in "çeşitlendirilmiş bir enerji tedarik sistemi" oluşturarak ekonomik şoklara dayanıklı hale geldiğine dikkat çekiliyor.

Şi Cinping yönetiminin, Ortadoğu'ya ek olarak Rusya, Orta Asya, Afrika ve Latin Amerika'ya yayılan geniş bir ham petrol tedarik ağı oluşturduğu ifade ediliyor.

"Jeopolitik gerilimler, geleneksel enerji sistemlerinin kırılganlığını bir kez daha ortaya çıkardı" denen analizde, Çin'in yıllardır yeşil enerjiye yaptığı yatırımların faydasını gördüğü vurgulanıyor.

Huzhou Üniversitesi'nden Jia Weilie şu değerlendirmeyi paylaşıyor:

Güçlü imalat sektörü, gelişmiş enerji sistemleri ve geniş pazarından yararlanan Çin, ithal fosil yakıtlar yerine giderek daha fazla yerli üretim elektrikle beslenen bir 'elektrik devletine' dönüştü.

Independent Türkçe, BBC, Global Times

Derleyen: Yasin Sofuoğlu