ABD ile İran arasında üst düzey yetkililerin katılımıyla doğrudan görüşmelerin bugün Umman’da başlaması bekleniyor. Görüşmelere katılmak üzere Umman’a giden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "İran, geçtiğimiz yılın tecrübelerini unutmadan ve gözleri açık şekilde diplomasiye giriyor. İyi niyetle sürece dahil oluyoruz ve haklarımız konusunda kararlıyız’’ dedi.

İran ve ABD arasında arabuluculuk görüşmeleri, bugün Umman’ın başkenti Maskat’ta başlıyor. İran heyetine başkanlık eden Dışişleri Bakanı Seyed Abbas Arakçi, sosyal medya platformu X üzerinden görüşmelere ilişkin yaptığı açıklamada ’’İran, geçtiğimiz yılın tecrübelerini unutmadan ve gözleri açık şekilde diplomasiye giriyor. İyi niyetle sürece dahil oluyoruz ve haklarımız konusunda kararlıyız. Taahhütlere uyulmalıdır. Eşit statü, karşılıklı saygı ve ortak çıkar söylem değildir; bunlar kalıcı bir anlaşmanın zorunlu unsurları ve temel sütunlarıdır’’ ifadelerini kullandı.

ABD heyetine ise ABD Başkanı’nın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un başkanlık etmesi, ABD Başkanı Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner’in de katılması bekleniyor. ABD, İran’dan nükleer programını dondurmasını ve zenginleştirilmiş uranyum stokunu elden çıkarmasını talep ediyor. Washington ayrıca görüşmelerin İran’ın balistik füze programı, bölgedeki silahlı gruplara verdiği destek ve insan hakları sicilini de kapsamasını istiyor. İran ise müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı olacağını ifade ediyor. İsrail’in İran’a haziran ayında saldırmasıyla başlayan savaş nedeniyle sekteye uğrayan son müzakerelerde yalnızca İran’ın nükleer programı üzerinde durulmuştu.

ABD geçen ay İran’da ülke geneline yayılan yönetim karşıtı protestoların şiddetle bastırılmasına tepki göstermiş, Orta Doğu’daki askeri varlığını artırmıştı. Ardından iki ülke arasındaki gerilimin askeri bir çatışmaya dönüşme olasılığı gündeme geldi. Müzakerelerin tıkanması halinde askeri çatışma ihtimalinin yeniden gündeme gelmesinden endişe duyuluyor. Bölge ülkeleri olası bir ABD saldırısının daha geniş bir çatışmaya yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Ne olmuştu?

İran yönetimi, bölgedeki donanma varlığını artıran ABD'nin, Başkan Donald Trump tarafından dile getirilen saldırı tehdidini hayata geçirebileceğinden endişeleniyor.

İki ülke de İran'ın nükleer programı konusunda Batılı devletler ile uzun süredir devam eden anlaşmazlığına ilişkin diplomatik çabaları yeniden hayata geçirmeye hazır olduklarının sinyalini verdiler.

Ancak, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ülkesinin Umman'da yapılacak görüşmenin nükleer programın yanı sıra İran'ın balistik füzelerini, bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği ve "kendi halkına yönelik uygulamalarını" kapsaması istediğini belirtti.

İran ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD'nin Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff'un yalnızca nükleer programı ele almasını istediğini açıkladı.

İran, "nükleer konuda adil, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve onurlu bir anlaşmaya varmak amacıyla" müzakerelere katılacağını belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Baghaei dün yaptığı açıklamada, "ABD tarafının da bu sürece sorumluluk, gerçekçilik ve ciddiyetle katılmasını umuyoruz" dedi.

ANKA, Reuters