Arılar, şempanzeler, palyaço balıkları ve sırtlanlar gibi birçok canlı, bir liderin veya baskın hayvanın bulunduğu gruplarda hayatını sürdürüyor. Peki bu gruplarda iktidar, bir liderden diğerine nasıl geçiyor?

CNN International, ABD'de başkanlık koltuğunun el değiştirdiği bu günlerde saygın bilim insanlarıyla görüşüp yaban hayatında iktidar değişiminin nasıl yaşandığını öğrendi.

Kaba kuvvet

İnsanların yaşayan en yakın akrabası şempanzelerde alfa erkeğin değişmesi, epey acımasız bir şekilde meydana gelebiliyor. İnsanların kendi çıkarlarından ziyade grubu düşünen lider fikrinin benimsendiğini söyleyen ABD'deki Minnesota Üniversitesi Evrim ve Davranış Bölümü'nde doçent Michael Wilson, "Gruplar halinde yaşayan hayvanların çoğunda liderliğin böyle olmadığını düşünüyorum" dedi. Wilson sözlerine şöyle devam etti:

Özellikle şempanzelerde liderlik, hiyerarşinin tepesine zorbalık yaparak tırmanan ve istediklerini elde eden bireylerle ilgili.

Tanzanya'daki Gombe Ulusal Parkı'nda araştırmalar yapan Wilson, korkutucu ve saldırgan bir alfa erkek olan Frodo'yu gözlemlemişti. Wilson, Frodo gibi bazı erkek şempanzelerin büyüklükleriyle ve kaba davranışlarıyla gücünü koruyabildiğini fakat şempanzelerde erkeklerin genellikle diğer erkeklerin politik desteğine ihtiyaç duyduğunu söyledi. Zira Frodo'nun kardeşi Freud, gücü elinde tutmak için koalisyon yapmaya daha fazla zaman harcadığı belirtildi.

Bir alfa erkek genellikle üç ila 5 yıl gücünü elinde tutabilirken bu, daha genç bir erkeğin ona meydan okumasıyla son buluyor. Genç erkek, genellikle alfanın uyuduğu ağacı sallıyor ve genelde agresif davranıyor. Bu karşılaşmalar zaman zaman şiddete de sahne olurken alfa nadir de olsa hayatını kaybediyor.

Chimpanzee Politics (Şempanze Politikası) adlı kitabın yazarı Frans de Waal, şu ifadeleri kullandı:

Yenilen erkek şempanzeler bazen sinir krizi geçiriyor. Bu tür davranışlar durumu kabullenmekte zorlanan yetişkin erkeklerde görülüyor. Bunlar depresyona giriyor veya yemek yemiyor.

Ancak çoğu, en nihayetinde yeni alfayı kabul ediyor.

Benekli sırtlanlar ve palyaço balıklarında dişiler söz sahibi

Dişilerin egemen olduğu bazı hayvan gruplarında daha farklı davranışlar işin içine giriyor. ABD'deki Mills College Biyoloji Bölümü'nün başkanı Jenn Smith, Afrika'nın en iyi avcılarından benekli sırtlanlarda kraliçe de denen alfa dişi öldüğünde, onun en küçük kızının, genellikle grup içinde herhangi bir anlaşmazlık yaşanmadan yerine geçtiğini belirtti. Eğer çatışmalar ortaya çıkarsa dişiler, ritüel haline gelen selamlama törenleri esnasında anlaşmazlığı çözmek için sahte penis adı verilen genişletilmiş cinsel organı kullanıyor.

Fotoğraflarla dünyadan haberler

Hepsini göster 30

Fotoğraflarla dünyadan haberler

• 1/30

  11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP)

• 2/30

  10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP)

• 3/30

  9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP)

• 4/30

  8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters)

• 5/30

  7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters)

• 6/30

  6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP)

• 7/30

  5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP)

• 8/30

  4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP)

• 9/30

  3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP)

• 10/30

  2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP)

• 11/30

  1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP)

• 12/30

  31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP)

• 13/30

  30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP)

• 14/30

  29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)

• 15/30

  28 Aralık 2025 - ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'yi Florida eyaletinin Palm Beach kentindeki Mar-a-Lago konutunda ağırladı. Görüşmeye girmeden önce kapıda basın mensuplarına kısa açıklama yapan iki lider, barış görüşmelerinin olumlu sonuçlanması konusunda umutlu konuştu. Zelenski'ylevyapacakları görüşmenin çok iyi geçeceğine inandığını söyleyen Trump, Zelenski için "çok cesur ve bu süreç için çok çalıştı" yorumunu yaptı. ABD Başkanı, "Görüşmelerin son aşamasına geldiğimizi düşünüyorum. Bu savaş ya sona erecek ya da uzun süre devam edecek" diye konuştu. Zelenski'yle görüşmesinden sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i arayacağını ve müzakerelere o şekilde devam edeceklerini kaydeden Trump, savaşın bir an önce sona ermesi için toplandıklarını kaydetti (Jim Watson/AFP)

• 16/30

  27 Aralık 2025 - Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırısı sırasında, Kiev'deki bir apartmana drone isabet etti. Rusya'nın erken saatlerde Ukrayna'nın başkentine düzenlediği füze ve drone saldırısında en az bir kişinin öldüğünü ve 27 kişinin yaralandığı bildirildi. Saldırı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin barış planı için ABD'li yetkililerle görüşmesinden bir gün önce yaşandı. Saldırılardan önce Zelenski, Florida'da pazar günü yapılacak görüşmelerin savaş sona erdikten sonra her iki tarafın kontrolünde olacak topraklar üzerine odaklanacağını söylemişti. Ukraynalı lider daha sonra sosyal medyada, "Eğer Rusya, Noel ve Yeni Yıl dönemini bile yıkılmış evler, yanmış apartmanlar ve harap olmuş elektrik santralleriyle dolu bir döneme dönüştürürse, bu hastalıklı eyleme ancak gerçekten güçlü adımlarla karşılık verilebilir" diye yazarak ABD'yle Avrupa'yı Moskova'ya daha fazla baskı uygulamaya çağırdı. (Gleb Garanich / Reuters)

• 17/30

  26 Aralık 2025 - Suriye'nin Humus kentindeki Ali Talip Camisi'nde meydana gelen patlamanın ardından camide silahlı adamlar duruyor. Bugün cuma namazı sırasında Alevi camisine düzenlenen saldırda 8 kişi öldü, 18 kişi yaralandı. Resmi haber ajansı SANA'nın bir güvenlik kaynağından aktardığı üzere ilk incelemeler, caminin içine yerleştirilen patlayıcı cihazların patlamaya neden olduğunu gösteriyor. Olayla ilgili soruşturma başlatılırken henüz saldırıyı üstlenen olmadı. (Omar Haj Kadour / AFP)

• 18/30

  24 Aralık 2025 - Kudüs Latin Patriği İtalyan Pierbattista Pizzaballa, İsrail işgali altındaki Batı Şeria'nın Beytüllahim kentinde bulunan ve İsa Mesih'in doğduğuna inanılan Doğuş Kilisesi'ndeki Noel ayinini yönetmek üzere kente gelişinde hacılar, turistler ve Filistinliler tarafından karşılanırken Noel Baba kılığına girmiş bir adama sarıldı. Filistinliler Beytüllahim'de masmavi bir gökyüzünün altında yürürken, Filistin şehri Gazze'deki savaşın gölgesinden çıkarak iki yıldan uzun bir süre sonra ilk Noel'ini kutladı. Hamas'ın Ekim 2023'te İsrail'e saldırmasıyla başlayan Gazze savaşı sürerken, İsa Mesih'in İncil'deki doğum yeri olan Beytüllahim'deki Noellere kasvetli bir ton damgasını vuruyor. (Hazem Bader/AFP)

• 19/30

  23 Aralık 2025 - Afrika Uluslar Kupası'nın D Grubu'nda oynanan mücadelede Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin kalecisi Lionel Mpasi-Nzau, kalesinin yakınlarındaki topa müdahale ediyor. Kongo, Fas'ın başkenti Rabat'taki Al Medina Stadyumu'nda oynanan karşılaşmada Benin'le kozlarını paylaştı. Kongo, müsabakadan 1-0 galibiyetle ayrıldı. Toplam 24 takımın mücadele ettiği Afrika Uluslar Kupası, Afrika futbolunun en prestijli organizasyonlarından biri. İlk kez 1957 yılında düzenlenen turnuva, 1968'den beri her iki yılda bir düzenleniyor. (Sebastien Bozon/AFP)

• 20/30

  22 Aralık 2025 - Moskova'nın güneyinde dedektifler, Korgeneral Fanil Sarvarov'un bombayla patlatılan aracını inceliyor. Aldığı yaralar sonucu hayatını kaybeden 56 yaşındaki Sarvarov, silahlı kuvvetler talim bölümünün komutanıydı. Rus yetkililer, ele alınan teorilerden birinin bombanın Ukrayna istihbarat servisi tarafından konulduğu yönünde olduğunu duyurdu. Ukrayna'dan ise henüz bir açıklama gelmedi. Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiği Şubat 2022'den bu yana Moskova'da bir dizi üst düzey askeri yetkili hedef alındı. General Yaroslav Moskalik, Nisan ayında Moskova'daki bir bombalı araç saldırısında ölürken, Aralık 2024'te bir motorsiklete saklanmış bombanın patlaması sonucu General Igor Kirillov ölmüştü. (Alexander Nemenov/AFP)

• 21/30

  21 Aralık 2025 – ABD Deniz Piyadeleri’ne ait bir CH-53E Super Stallion helikopteri, ABD'nin Karayipler’deki askeri yığınağı kapsamında Porto Riko’nun Ponce kentindeki Mercedita Uluslararası Havalimanı’nda kalkış öncesi pistte ilerliyor. Trump yönetimi, Venezuela’ya yönelik ekonomik ve askeri baskıyı artırırken bölgedeki üslerde asker, hava unsurları ve lojistik kapasiteyi güçlendirmeyi sürdürüyor. ABD Başkanı, Maduro yönetimini "yabancı terör örgütü" olarak gördüklerini belirterek; "Venezuela, Güney Amerika tarihinin en büyük donanması tarafından tamamen kuşatılmıştır. Bu donanma giderek büyüyecek ve onlara daha önce hiç görmedikleri bir şok yaşatacaktır" demişti. Venezuela ve müttefikleri ise bu adımları bölgesel istikrarı tehdit eden bir yığınak olarak nitelendiriyor (Eva Marie Uzcategui / Reuters)

• 22/30

  20 Aralık 2025 - Avustralya'nın Sidney kentindeki Bondi Plajı'nda meydana gelen silahlı saldırıda hayatını kaybedenlerin anısına bırakılan çiçeklerin yanına insanlar mum yerleştiriyor. 14 Aralık'ta Yahudilerin Hanuka kutlamasında düzenlenen saldırıda aralarında 10 yaşında bir çocuğun da olduğu 15 kişi öldürülmüştü. Yetkililer olayı terör saldırsı ilan ederek IŞİD ideolojisiyle bağlantılı olduğunu söylüyor. Zanlılar baba-oğul olan 50 yaşındaki Sajid Akram ve 24 yaşındaki oğlu Naveed Akram olarak belirlenirken, Sajid Akram olay yerinde polisle çatışırken öldürülmüştü. Olay, Avustralya'nın son 30 yıldır yaşadığı en kötü toplu silahlı saldırı. (David Gray / AFP)

• 23/30

  19 Aralık 2025 - Bangladeş'in başkenti Dakka'da gençlik hareketi lideri Şerif Osman Bin Hadi'nin ölümünün ardından protestolar patlak verdi. Geçen yılki demokrasi yanlısı ayaklanmanın önemli bir ismi olan 32 yaşındaki Hadi'nin 12 Aralık'ta uğradığı silahlı saldırı sonucu dün hayatını kaybetmesinin ardından protestocular, saldırganların tutuklanması çağrısıyla iki gündür gösteri düzenliyor. Bengalce yayın yapan ve ülkenin önde gelen gazetelerinden Prothom Alo ve İngilizce yayın yapan Daily Star'ın binasını basan protestocular, Prothom Alo'nun binasını ateşe verdi. Personel saatler sonra tahliye edildi ve yangın kontrol altına alındı. Gazetelerin neden hedef alındığı belirsizliğini koruyor. Hadi, Şubat 2026'da yapılması planlanan bir sonraki genel seçimlerde, Dakka'daki önemli bir seçim bölgesinden bağımsız aday olmayı hedefliyordu. (Abdul Goni / AFP)

• 24/30

  18 Aralık 2025 - Belçika'nın başkenti Brüksel'de bir çiftçi, Avrupa Parlamentosu yakınlarında düzenlenen protestoda patates fırlatıyor. Brüksel'de Avrupa Birliği Liderler Zirvesi düzenlenirken binlerce çiftçi traktörleriyle yolları kapatarak AB'yle Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) arasında yapılması planlanan ticaret anlaşmasını protesto etti. Avrupalı çiftçiler, tarım devi Brezilya ve komşu ülkelerinden gelecek daha ucuz ürünlerle rekabet etmelerine neden olacağı için anlaşmaya tepkili. AB-MERCOSUR anlaşması, imzalanması halinde dünyanın en büyük serbest ticaret bölgesini oluşturacak ve AB'nin Latin Amerika'ya daha fazla araç, makine, şarap ve alkollü içki ihraç etmesinin önünü açacak. Öte yandan çiftçiler, bu anlaşmanın Güney Amerika'daki üreticilerin ürettiği gıdaların Avrupa'ya girişini de kolaylaştıracağını söylüyor. Fransa ve İtalya anlaşmaya daha sıkı kontollerin dahil edilmesi gerektiğini belirtiyor. (Nicolas Tucat / AFP)

• 25/30

  17 Aralık 2025 - Yerlerinden edilmiş Filistinliler, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bir hayır kurumunun mutfağında dağıtılan yemek için sırada. Hamas yönetimindeki Gazze'de Sağlık Bakanlığı çarşamba günü yaptığı açıklamada savaşın başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana ölenlerin sayısının 70 bin 668'e ulaştığını bildirdi. ABD'nin desteklediği ve 10 Ekim'den bu yana yürürlükte olan ateşkes, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği ölümcül saldırının ardından başlayan savaşı durdurdu. Ancak İsrail ve Hamas neredeyse her gün birbirlerini ihlalle suçladıkları için ateşkes kırılganlığını koruyor. (Beşar Taleb/AFP)

• 26/30

  16 Aralık 2025 - Tayland'ın Buriram eyaletinde, Tayland'la Kamboçya arasında yaşanan çatışmalar sonucunda yerinde edilmiş kişiler geçici barınağa sığındı. Kamboçya ile Tayland arasında ateşkese rağmen devam eden sınır çatışmalarında, 7 Aralık'tan bu yana Kamboçya'dan 15 sivilin, Tayland'dan ise 16 askerin hayatını kaybettiği açıklandı. Kamboçya İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasında 15 Kamboçya vatandaşının hayatını kaybettiği, 76 kişinin yaralandığı ifade edilirken, 420 binden fazla kişinin de yerinden edildiği belirtildi. Bangkok yönetimi, Kamboçya'yla Tayland arasında ateşkese rağmen devam eden sınır çatışmalarının son bulması için Kamboçya'yı sorumlu tuttu. Güneydoğu Asya'da aralarında 817 kilometrelik sınır hattı bulunan Tayland ile Kamboçya, iki ülkenin sınırlarının Kamboçya'nın Fransız işgalinden sonra çizildiği zamana, yani bir asırdan uzun bir süre önceye dayanan sınır anlaşmazlığı yaşıyor.(Athit Perawongmetha/Reuters)

• 27/30

  15 Aralık 2025 - Fransa'nın başkenti Paris'te dünyaca ünlü Louvre Müzesi'nde giderek kötüleşen çalışma koşulları ve ziyaretçi deneyimine karşı müze çalışanlarının greve gitme kararı almasının ardından, Fransız CGT sendikası üyelerinin müze girişinin önünde protesto gösterisi düzenlemesiyle müzenin kapandığı duyuruldu. 19 Ekim'deki hırsızlık ve eksikliklerinin ortaya çıkmasının ardından sarsılan Louvre Müzesi bir darbe daha aldı. Müze, çalışanlarının oy birliğiyle aldığı süresiz grev kararı nedeniyle kapalı kaldı. Louvre geçen ay, zayıflayan döşeme kirişleri nedeniyle bazı çalışan ofislerini ve bir halka açık galeriyi geçici olarak kapattığını duyurmuştu. (Blanca Cruz/AFP)

• 28/30

  14 Aralık 2025 - Avustralya'nın New South Wales eyaletine bağlı Sidney kentindeki plajda düzenlenen silahlı saldırıda 12 kişi yaşamını yitirdi, 2'si polis 29 kişi yaralandı. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Bondi Plajı'ndaki durumun "şok edici ve üzücü" olduğunu, polis ve acil durum ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti. Albanese, düzenlediği basın toplantısında da Yahudi Avustralyalılara yönelik olduğunu belirttiği bu saldırıyı, terör eylemi olarak nitelendirerek Yahudi toplumunun yanında olduklarını söyledi. Saldırı sırasında Bondi plajında Yahudilerin Hanuka Bayramı kutlanıyordu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırının ardından Avustralya hükümetini antisemitizmi körüklemekle suçladı. (Timothy Brant-Coles/AFP)

• 29/30

  13 Aralık 2025 - Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından Gazze Şeridi'nde yürütülen enkaz yönetimi projesinde görev alan Filistinli işçiler, Han Yunus'ta yıkılmış binaların ve evlerin beton, metal ve enkazını taşıyan kamyonları izliyor. Gazze'deki binaların çoğu yıkılmış veya hasar görmüş durumda olduğundan, enkazdan temizlenmiş alanlarda binlerce çadır ve geçici barınaklar var. UNDP geçen ay yaptığı açıklamada Gazze'deki savaşın 61 milyon ton moloz ürettiğini açıklamıştı. Doğru koşullar sağlanırsa bunun büyük bir kısmının 7 yıl içinde temizlenebileceği belirtilmişti. (Bashar Taleb / AFP)

• 30/30

  12 Aralık 2025 - Tayland ve Kamboçya arasındaki sınır hattında yaşanan çatışmalar nedeniyle yerinden edilen kişiler, Surin'de geçici sığınağa dönüştürülen bir okulda gıda kuyruğunda bekliyor. Güneydoğu Asya ülkeleri arasındaki ihtilaflı sınır bölgesindeki çatışmalar pazar günü tekrar başladığından beri en az 23 kişi hayatını kaybetti ve 700 bin kişi yerinden edildi. Temmuzda ABD Başkanı Donald Trump'ın öncülüğünde yapılan anlaşmadan bu yana iki ülke arasındaki en şiddetli hafta yaşandı. Yazın 5 gün süren çatışmalarda onlarca kişi hayatını kaybetmiş, 200 bin kişi yerinden edilmişti. Tayland da Kamboçya da barış anlaşmasını karşı tarafın ihlal ettiğini öne sürüyor. İki ülke arasında onlarca yıldır süren sınır problemi büyük ölçüde, Kamboçya'nın Fransa kolonisi olduğu dönemde Fransızların çizdiği ve Tayland'ın kabul etmediği bir haritadan kaynaklanıyor. (Athit Perawongmetha/Reuters)

Palyaço balıklarıysa iktidar değişimini alışılmadık bir şekilde gerçekleştiriyor. En büyük balığın dişi olduğu bu hayvanlarda söz konusu balık öldüğü zaman, gruptaki en büyük erkek cinsiyet değiştirerek yeni dişi oluyor. Hayvanların biyolojik kodlarında mevcut bu güç geçişi tersine döndürülemiyor.

Arılarda neler oluyor?

Birleşik Krallık'taki Sussex Üniversitesi Arıcılık ve Sosyal Böcekler Laboratuvarı'nda profesör Francis Ratnieks birçok karınca, bombus arısı ve eşekarısını kapsayan böceklerde kraliçe öldüğünde koloninin de onunla öldüğünü söyledi. Ratnieks şöyle konuştu:

Kraliçeyi değiştirme sorunu yok. Bombus arıları, bir yaz mevsimi süren koloniye sahip. Koloniyle kraliçe, aynı anda yok oluyor.

Öte yandan, bazı kraliçelerin ideal koşullarda 20 yıla kadar yaşadığını söyleyen Ratnieks, "Kraliçe yaşlanıp enerjisini kaybederse bal arıları onu değiştiriyor" dedi ve sözlerine şöyle devam etti:

Bal arıları genelde sadece bir kraliçe yetiştiriyor. Bu genç kraliçe, daha sonra çiftleşip yaşlı kraliçenin yanına sık sık yumurta bırakıyor. Yani bu, çok sakin bir kraliçe değiştirme süreci.

Ratnieks, bazı durumlarda bal arısı kolonisinin ikiye bölündüğünü ve bu durumda sürecin biraz daha çetrefilli hale geldiğini ekledi. Zira bu gerçekleşirse eski kraliçe ve yeni kraliçe sürüsüyle uzaklaşırken arkada kraliçe bulunmayan bir koloni bırakıyor. Arkada kalan kolonide büyüyen ilk kraliçe, diğer kraliçeler büyümeden onları öldürmeye çalışabiliyor. Ratnieks, işçi arıların bazen kavgayı durdurmaya çalışabildiğini ekledi.

Liderlik egemenlik demek değil

İsviçre'deki Zürih Üniversitesi Evrimsel Biyoloji ve Çevre Çalışmaları Bölümü'nde profesör Damien Farine, liderlik ve dominantlığın farklı anlamlar ifade ettiğini söyledi. Farine, liderliğe örnek olarak bir grubun nereye gideceğini kararının verilmesini gösterdi. Dominantlıksa eşi, yiyeceği ve en iyi uyuma yeri gibi konularda öncelik sağlıyor. Dominantlığın yıllarca kaldığını, liderliğin daha kısa sürdüğünü söyleyen Farine, "Liderlik bağlamında iktidar transferi yaygın. Ancak dominantlık açısından bu durum genellikle nadir" dedi.

Farine ve araştırma ekibi, Doğu Afrika savanlarına özgü kuş türü akbaba beçtavuğunu inceledi. Parlak tüyleri yüzünden yırtıcılar için kolayca hedef haline gelen bu kuşlarda grup olarak birlikte çalışmak hayati önem arz ediyor.

Araştırmacılar, grubun nereye hareket edeceğine karar verenler hayvanların, grubun baskın üyelerinin eylemlerine bağlı olduğunu tespit etti. Zira baskın hayvanlar, özellikle zengin gıda alanını tekeline aldığına dışlananlar grubu o noktadan uzaklaştırmaya çalıştı.

En nihayetinde baskınları zengin besin kaynağını terk etmeye zorlayıp grubun farklı bir beslenme alanından bütün halinde faydalanmasını sağladı. Farine, konsensüsün grubun nereye gideceğini belirlediğini ve çok sayıda ast üyenin baskın olanın tercihini etkisiz kılabildiğini söyledi.

Independent Türkçe, CNN International