NASA, Hubble Uzay Teleskobu'nun "kontrolsüz şekilde" atmosfere girmesinden önce emektar uzay aracını kurtarma yolları arıyor.

Avrupa Uzay Ajansı'yla ortaklaşa Nisan 1990'da fırlatılan Hubble Uzay Teleskobu, yörüngede bulunduğu 36 yılda evrene dair anlayışımızı muazzam derecede genişletti.

Örneğin, evrenin genişleme hızının arttığını gösteren Nobel ödüllü keşif bu teleskop sayesinde gerçekleşti.

NASA'nın verilerine göre 1990'dan beri 1,7 milyon gözlem yapan Hubble, hakem değerlendirmesinden geçmiş en az 23 bin çalışmada kullanıldı. Uzay ajansı, yaşına rağmen teleskobun bilim dünyasında büyük rağbet görmeye devam ettiğini de belirtiyor.

Hubble ayrıca evrenin farklı köşelerinden yakaladığı çarpıcı görüntülerle dünya halklarının sevgisini de kazandı.

Ancak alçak Dünya yörüngesindeki teleskop, atmosferik sürüklenme nedeniyle yavaş yavaş gezegene doğru çekiliyor.

Bu nedenle NASA, Hubble'ın faaliyetlerine devam edebilmesi için teleskobun bakımını yapmış ve başka bir uzay aracının yardımıyla onu daha yüksek bir yörüngeye taşımıştı. Bu görevlerin sonuncusu 2009'da gerçekleşmişti.

ABD uzay ajansı, 29 Ekim'de yayımladığı bildirimde teleskobu kurtarmaya yönelik çözüm önerileri sunmaları için ticari kuruluşlara çağrıda bulundu.

NASA açıklamada, "Temmuz 2026'da yapılan kullanım ömrü analizinde, Eylül 2032'ye gelindiğinde atmosfere yeniden giriş olasılığının yüzde 10, Aralık 2033'e gelindiğinde ise yüzde 50 olduğu tespit edildi" ifadelerini kullandı: 

Hubble'ın itki sistemi yok ve bakım işlemi yapılmazsa nihayetinde kontrolsüz şekilde atmosfere yeniden girecek.

Önceki bakım görevlerinde kullanılan araç artık faaliyette olmadığından NASA, ticari ortakların desteğini istiyor.

Öncelik Hubble'ın daha yüksek bir yörüngeye taşınarak bakımının yapılması ve hizmete devam etmesinin sağlanması. Ancak teleskobun atmosferden güvenle düşürülmesi veya yörüngede imha edilmesi ihtimalleri de masada. 

Bu görevlerden herhangi birinin teleskop düşmeden, 2032'ye kadar gerçekleştirilmesi gerekiyor.

NASA Başkanı Jared Isaacman yaptığı açıklamada, "Hubble'ın önünde hâlâ önemli bilimsel çalışmalar var ve teleskobun mümkün olduğunca uzun süre hizmet vermesini sağlamak için her türlü makul fırsatı değerlendirmeliyiz" diyerek ekledi: 

Yörüngedeki bir aracın ömrünü uzatmak için yenilikçi ve uygun fiyatlı yollar varsa, bunları araştırmak Amerikan vergi mükelleflerine ve bilim camiasına karşı sorumluluğumuz.  

Önceki aylarda NASA, Neil Gehrels Swift Gözlemevi'nin yörüngesini yükseltmek için Katalyst Space Technologies'le 30 milyon dolarlık bir işbirliği yapmıştı.

2004'te fırlatılan Swift'in bugün Dünya'ya düşmesi bekleniyor.

Independent Türkçe, IFLScience, Space.com, NASA, Smithsonian Enstitüsü Ulusal Hava ve Uzay Müzesi 

Derleyen: Büşra Ağaç