Yeni bir çalışma, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının ardından Basra Körfezi'nde mahsur kalan binlerce geminin, bölgede midye ve sülükayaklılar gibi istilacı deniz türlerinin kitlesel yayılımını istemeden tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Gemiler denizde uzun süre demir attıklarında, gövdelerinde yosunlar, sülükayaklılar, midyeler ve diğer omurgasızlar gibi deniz organizmaları, yoğun topluluklar halinde birikme eğilimi gösteriyor.

"Biyolojik kirlilik" canlıları diye adlandırılan bu organizmalar, gemiler normal ticaret rotalarına geri döndüğünde dünyanın dört bir yanına taşınabilir.

Daha önceki araştırmalar da modern deniz taşımacılığının, istilacı deniz türlerinin yayılmasındaki başlıca yollardan biri olduğunu göstermişti.

Araştırmacılar, bu şekilde taşınan istilacı organizmaların aynı zamanda dayanıklı olduğu ve yeni çevresel koşullara hızla uyum sağladığı uyarısını da paylaşıyor.

Bilim insanları, hakemli dergi Biological Invasions'ta yayımlanan çalışmada, "Ortadoğu'da devam eden çatışmalar, insani, ekonomik ve jeopolitik açıdan ciddi etkilere ve küresel ticaretin aksamasına yol açıyor" diye yazıyor.

İnsani ve ekonomik etkiler en acil endişe kaynağı olmaya devam ederken, kapıda bekleyen ekolojik bir kriz de büyüyor.

 Araştırma, Basra Körfezi'nde 1500'den fazla geminin eşi benzeri görülmemiş biçimde uzun süre beklemesinin, küresel çapta biyolojik deniz istilasında "süper yayıcı" olayı yaşanma potansiyeline zemin hazırladığı uyarısında bulunuyor.

Araştırmacılar, halihazırda Körfez'de hareketsiz bekleyen gemilerin küresel nakliye ağına yeniden girdiklerinde, ekonomik ve ekolojik açıdan zararlı istilacı türlerin birikip geniş çapta yayılmasına olanak sağlayabileceğine dair uyarıyor.

Massachusetts'teki Woods Hole Oşinografi Enstitüsü'nden (WHOI) çalışmanın ortak yazarı Carolyn Tepolt, "İstilacı deniz türleri, dünya genelindeki kıyı şeritlerinde derin ekolojik ve ekonomik etkilere sahip... Ve bir kez yerleştikten sonra ortadan kaldırılmaları son derece zor, hatta belki de imkansız bir hal alıyor" diyor.

Araştırmacılar örnek olarak, Bender Abbas ve Keşm Petrol Terminalleri yakınlarında yerli olmayan Margalefidinium polykrikoides mikroorganizması da dahil zararlı yosun patlamalarının, "Körfez bölgesinde tekrarlayan ve giderek artan bir sorun" olduğunu belirtiyor.

Bilim insanları, "Gemilerin balast sularının, M. polykrikoides ve yerli olmayan diğer alg türlerinin bölgeye taşınmasının başlıca yolu olduğu düşünülüyor" diye yazıyor.

Amphibalanus improvisus türündeki sülükayaklıların da 30 derecede her yetişkin birey başına günde 36'ya kadar larva saldığı biliniyor.

Bilim insanları, "Kirlilik organizmalarının gemi gövdelerinde ve özel alanlarda yüksek yoğunlukta oluşabildiği göz önüne alındığında, tek tek gemiler bu bekleme döneminde milyonlarca larva salmış olabilir" diye yazıyor.
 

Bir denizci, sert gövdeli şişme botun tabanındaki sülükayaklıları kazıyor (ABD Donanması/Christopher Frost)

Araştırmacılar,  bu tür biyolojik kirlenme organizmalarının deniz parazitleri ve patojenleri için "rezervuar ve taşıyıcı" görevi gördüğüne dair uyarıyor.

Bilim insanları, gemilerin Basra Körfezi'nde son dönemde zorunlu olarak beklemesinin ölçek ve süre bakımından "daha önce kaydedilmiş hiçbir örneğe benzemediğini" ve benzeri görülmemiş küresel bir biyogüvenlik sorunu yarattığını belirtiyor.

Dr. Tepolt, "Küresel deniz taşımacılığındaki bu aksaklığın birçok yankısı var ve sıcak su türlerinin yeni limanlara yayılması için ideal koşulları da sessizce yaratıyor" diyor.

Araştırmacılar, yetkililere gemilerdeki biyolojik kirlilik yönetimini güçlendirme ve yüksek riskli limanlarda denetimi artırma çağrısı yapıyor.

Ekip, "Gemi işletmecileri, liman yetkilileri ve çevre yöneticileri de dahil dünya çapındaki ilgili paydaşları, gemilerdeki biyolojik kirlilik yönetimi gereksinimlerinin birikmesine şimdiden hazırlanmaya ve bu olağanüstü biyogüvenlik tehdidini azaltmak için uygun önlemleri almaya çağırıyoruz" diye yazıyor.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç