ABD Başkanı Donald Trump'ın öncülüğünde oluşturulan Barış Kurulu, Gazze Şeridi'nin kapsamlı yeniden inşası planından geri adım attı.

Guardian'ın aktardığına göre kurul, bunun yerine Mısır sınırındaki Refah yakınlarında pilot bir yerleşim bölgesi oluşturacak. Ancak bu pilot bölge için hazırlık çalışmalarının henüz başlamadığı, projenin yıl sonundan önce hayata geçmesinin beklenmediği belirtiliyor.

Yeni plana göre Refah yakınlarında taşınabilir konutlardan oluşan bir kamp kurulacak. Bölgenin güvenliği Fas, Kosova ve muhtemelen Arnavutluk'la Kazakistan'dan gönderilecek yaklaşık 5 bin kişilik Uluslararası İstikrar Gücü'yle (ISF) Filistin polisi tarafından sağlanacak.

Diğer yandan Berlin merkezli düşünce kuruluşu Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nden Muhammed Şehade, planın İsrail tarafından propaganda amacıyla kullanılabileceğini ifade ediyor. Bunun, Gazze'nin geri kalanına yönelik askeri operasyonların tekrar başlatılmasını meşrulaştırabileceğine dikkat çekiyor:

İsrail, Gazze'nin batısındaki diğer insanlara kıyasla biraz daha iyi koşullara sahip olacak, sembolik önem taşıyan küçük bir nüfusun yerleştirileceği, etrafı çevrilmiş ve kontrol altındaki bir Potemkin köyü inşa etmeye çalışıyor. Böylece bir 'ilerleme' yanılsaması yaratıp, bunu Gazze'nin geri kalanına karşı gerginliği tırmandırarak sürdürdüğü kampanyasına meşruiyet kazandırmak için kullanmayı amaçlıyor.

Kimliğinin paylaşılmamasını isteyen Kudüs'ten bir diplomat, Barış Kurulu'nun sınırlı seçeneklerle ilerlemekten başka çaresi olmadığını belirtiyor. Kurulun çalışmaları durdurmasının, İsrail'deki radikal sağcı kesimlerin devreye girerek sürecin kontrolünü ele geçirmesine yol açabileceğini vurguluyor.

Projenin finansmanı da önemli sorunlardan biri. Trump, Barış Kurulu için 17 milyar dolarlık taahhütte bulunsa da bu miktarın çok azı tahsil edilebildi. Refah bölgesinde yaklaşık 25 bin kişiyi barındıracak yerleşim projesini desteklemek için Birleşik Arap Emirlikleri, 100 milyon dolar fon sağlamıştı.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla konuşan diplomatik kaynaklar, Gazze'deki projelerin ilerlemesinin, 27 Ekim'deki genel seçimde Binyamin Netanyahu hükümetinin değişmesiyle mümkün olabileceğini savunuyor. Fakat yeni bir hükümetin bölgedeki planlamalar hakkında daha esnek davranıp davranmayacağı belirsiz.

Analizde, seçim yenilgisi endişesiyle Netanyahu'nun Gazze'ye yönelik geniş çaplı saldırıları yeniden başlatabileceğine de dikkat çekiliyor.

ABD arabuluculuğunda 10 Ekim 2025'te sağlanan ateşkes kapsamında Hamas'ın silah bırakması, İsrail ordusunun bölgeden tamamen çekilmesi ve yeni bir geçiş yönetimi altında Gazze'nin tekrar inşa edilmesi planlanıyordu.

Hamas ateşkes kapsamında hükümeti feshedip yönetimi Filistinli teknokratlardan oluşan geçiş kuruluna teslim edeceğini açıklamıştı. Ancak Gazze'yi 2007'den beri yöneten örgüt, silah bırakacağına dair herhangi bir güvence sunmamıştı. 

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği tarihten bu yana İsrail'in saldırılarında 1100'den fazla kişi öldürüldü, 3 bin 600'den fazla kişi de yaralandı.

Independent Türkçe, Guardian, Deutsche Welle

Derleyen: Yasin Sofuoğlu