Kıbrıs, tarih boyunca Doğu Akdeniz'e hâkim olmak isteyen güçlerin ilgi odağında yer almış ve günümüzde de bölgesel güç mücadelesinin merkezindeki stratejik konumunu korumuştur. Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarının kesişim noktasında bulunan ada, deniz ticaret yollarını, enerji nakil hatlarını ve askerî hareketliliği kontrol edebilme kapasitesi nedeniyle büyük devletlerin jeopolitik hesaplarında özel bir yere sahiptir.

Son yıllarda Doğu Akdeniz'de tespit edilen hidrokarbon kaynakları, ABD, Avrupa Birliği, Fransa, İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki iş birliklerini daha da güçlendirirken, Kıbrıs'ı bölgesel rekabetin merkezine yerleştirmiştir. Türkiye açısından ise Kıbrıs yalnızca bir dış politika meselesi değil, aynı zamanda ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçasıdır.

Ada, Türkiye'nin güney kıyılarının güvenliği, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları, enerji politikaları ve Türk Boğazları'nın Akdeniz bağlantısının korunması bakımından stratejik bir öneme sahiptir. Bu nedenle Kıbrıs, günümüzde sadece iki toplum arasındaki bir siyasi sorun değil; Doğu Akdeniz'in geleceğini ve bölgesel güç dengelerini şekillendiren kritik bir jeopolitik merkez olarak değerlendirilmektedir.

Kıbrıs, Türkiye açısından yalnızca bir ada değil, Doğu Akdeniz'in merkezinde yer alan stratejik bir jeopolitik üs niteliğindedir. Bu nedenle Kıbrıs, Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin güney kıyılarının, enerji hatlarının ve deniz ulaşım yollarının güvenliği bakımından kritik öneme sahiptir. Özellikle İstanbul ve Türk Boğazları'nın Akdeniz'e açılan güvenlik kuşağının önemli bir parçası olarak görülmektedir; zira İstanbul'un deniz ticareti ve stratejik erişimi açısından Akdeniz'deki ilk kapılarından biri Kıbrıs'tır.

Günümüzde Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Fransa arasında gelişen askerî ve siyasi iş birliği de yalnızca ikili ilişkiler bağlamında değil, Avrupa Birliği ve Batı dünyasının Doğu Akdeniz'deki nüfuz mücadelesinin bir uzantısı olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanında Kıbrıs, Türk ve İslam tarihi açısından da güçlü bir manevi değere sahiptir.

Lefkoşa'daki Hala Sultan Tekkesi, İslam dünyasının önemli ziyaret merkezlerinden biri olarak kabul edilmekte ve Türk kültürel hafızasında İstanbul'daki Eyüp Sultan Camii ile kıyaslanabilecek sembolik bir yere sahip bulunmaktadır. Bu yönleriyle Kıbrıs, Türkiye için aynı anda askerî, siyasi, ekonomik ve kültürel anlamlar taşıyan stratejik bir merkez konumundadır.

Kıbrıs-Fransa savunma anlaşması: Doğu Akdeniz'de yeni bir güç dengesi arayışı

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile Fransa arasında 8 Haziran'da açıklanan savunma anlaşması, iki ülke arasındaki askerî iş birliğinin ötesinde, Doğu Akdeniz'deki jeopolitik rekabetin ulaştığı yeni aşamayı göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Anlaşmanın askerî koordinasyon, savunma sanayii, ortak tatbikatlar, stratejik diyalog ve personel değişimlerini kapsaması, ilişkilerin sembolik olmaktan çıkarılarak kurumsal ve uzun vadeli bir ortaklığa dönüştürülmek istendiğini ortaya koymaktadır.

Bu gelişme yalnızca Fransa ile GKRY arasındaki ikili ilişkiler bağlamında değerlendirilmemelidir. Fransa uzun süredir Doğu Akdeniz'de Avrupa Birliği'nin askerî ve siyasi ağırlığını artırmaya çalışan ülkelerin başında gelmektedir. Bu nedenle söz konusu anlaşma, birçok gözlemci tarafından Avrupa Birliği'nin bölgedeki çıkarlarını korumaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olarak değerlendirilmektedir. Özellikle enerji kaynakları, deniz yetki alanları ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik mimarisi üzerindeki rekabet düşünüldüğünde, Fransa'nın GKRY üzerinden bölgedeki varlığını kalıcı hâle getirmeye çalıştığı görülmektedir.

Türkiye açısından bakıldığında ise bu anlaşma, Kıbrıs'ın neden sadece bir ada değil, aynı zamanda bir güvenlik meselesi olarak görüldüğünü yeniden ortaya koymaktadır. Kıbrıs, Türkiye'nin güney kıyılarının güvenliği, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve enerji politikaları bakımından stratejik öneme sahiptir. Aynı zamanda İstanbul ve Türk Boğazları'nın Akdeniz'e açılan güvenlik kuşağının önemli halkalarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle adada meydana gelen her askerî ve siyasi gelişme, Ankara tarafından doğrudan ulusal güvenlik perspektifiyle takip edilmektedir.

Anlaşmanın dikkat çeken bir diğer boyutu ise savunma teknolojileri ve sanayi iş birliğini içermesidir. Bu durum, GKRY'nin sadece diplomatik destek değil, aynı zamanda uzun vadeli askerî kapasite geliştirmeyi hedeflediğini göstermektedir. Ortak tatbikatlar ve personel değişimleri ise iki ülke silahlı kuvvetleri arasındaki operasyonel uyumun artırılmasını amaçlamaktadır. Böylece GKRY, Fransa gibi Avrupa'nın önde gelen askerî güçlerinden biriyle ilişkilerini daha derin bir seviyeye taşımaktadır.

Sonuç olarak Kıbrıs-Fransa savunma anlaşması, Doğu Akdeniz'deki güç mücadelesinin giderek daha kurumsal ve çok boyutlu hâle geldiğini göstermektedir. Bu gelişme yalnızca Lefkoşa ve Paris arasındaki ilişkilerin güçlenmesi anlamına gelmemekte; aynı zamanda Avrupa Birliği'nin bölgesel stratejileri, Türkiye'nin güvenlik kaygıları ve Doğu Akdeniz'in gelecekteki güç dengeleri açısından da yeni tartışmaları beraberinde getirmektedir. Kıbrıs'ın tarih boyunca olduğu gibi bugün de büyük güçlerin rekabet alanlarından biri olmayı sürdürdüğü bir kez daha ortaya çıkmaktadır.

ABD ve AB'nin Doğu Akdeniz stratejisi: Bölgesel aktörlerin ötesinde bir güç mücadelesi

GKRY ile Fransa arasında imzalanan savunma anlaşması, Doğu Akdeniz'deki gelişmelerin yalnızca bölge ülkelerinin tercihleriyle açıklanamayacağını bir kez daha göstermektedir. Nitekim Yunanistan, İsrail ve GKRY'nin son yıllarda izlediği deniz ve güvenlik politikaları, ulusal çıkar hesaplarının ötesinde, ABD ve Avrupa Birliği'nin bölgeye yönelik stratejik önceliklerinin de etkisi altında şekillenmektedir. Bu durum Doğu Akdeniz'i, bölgesel aktörlerin politikaları ile küresel güçlerin çıkarlarının iç içe geçtiği çok katmanlı bir jeopolitik rekabet alanına dönüştürmüştür.

ABD açısından Doğu Akdeniz, yalnızca enerji kaynaklarının bulunduğu bir bölge değildir. Aynı zamanda Orta Doğu, Karadeniz, Kuzey Afrika ve Avrupa arasındaki stratejik bağlantı hatlarının kesiştiği kritik bir geçiş sahasıdır. Washington'un bölgeye yaklaşımı büyük ölçüde ileri askerî konuşlanma, deniz erişimi ve caydırıcılık mantığı üzerine kuruludur. Bu nedenle Yunanistan ve GKRY, ABD açısından askerî lojistik, liman erişimi ve operasyonel esneklik sağlayan önemli ortaklar olarak öne çıkarken; İsrail ise sahip olduğu askerî kapasite, teknoloji altyapısı ve bölgesel istihbarat ağı sayesinde vazgeçilmez bir stratejik müttefik konumunda bulunmaktadır.

Bu çerçevede ortaya çıkan güvenlik mimarisi, bir yandan bölgesel iş birliği ağları üretmekte, bir yandan da Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz merkezli güç projeksiyonunu dengeleme işlevi görmektedir. Dolayısıyla bölgede kurulan yeni ortaklıklar, çoğu zaman doğrudan Türkiye karşıtı bir ittifak olarak tanımlanmasa da fiiliyatta Ankara'nın hareket alanını sınırlandırmaya yönelik sonuçlar doğurabilmektedir.

Avrupa Birliği'nin etkisi ise daha farklı bir düzlemde ortaya çıkmaktadır. AB, askerî kapasitesinden çok hukuki ve kurumsal gücünü kullanarak bölgesel denkleme müdahil olmaktadır. Deniz yetki alanları, enerji güvenliği, sınır yönetimi ve uluslararası hukuk gibi başlıklarda oluşturulan söylem ve normlar aracılığıyla Yunanistan ve GKRY'nin tezleri Avrupa hukukunun ve Birlik politikalarının bir parçası hâline getirilmektedir. Böylece Doğu Akdeniz'deki anlaşmazlıklar yalnızca 2 veya 3 ülke arasındaki teknik ihtilaflar olmaktan çıkmakta; Avrupa'nın güvenliği ve hukuki düzeniyle ilişkilendirilen daha geniş bir mesele olarak sunulmaktadır.

Bu noktada Türkiye'nin son yıllarda geliştirdiği Mavi Vatan yaklaşımı da önemli bir açılımdır. Türkiye bölgedeki çıkarlarından taviz vermediği için ABD ve AB çevrelerinde bu doktrin çoğu zaman mevcut deniz statükosunu zorlayan ve bölgesel dengeleri değiştirmeyi hedefleyen bir girişim olarak değerlendirilmektedir. Bu algı, Yunanistan-GKRY-İsrail hattına yönelik siyasi, diplomatik ve askerî destek mekanizmalarının güçlenmesine zemin hazırlamaktadır. Savunma anlaşmaları, ortak tatbikatlar, enerji projeleri ve diplomatik girişimler de bu çerçevede değerlendirilmelidir.

Doğu Akdeniz'deki mücadele artık yalnızca enerji kaynakları veya deniz yetki alanları üzerindeki bir rekabet değildir. Asıl mesele, bölgede hangi aktörlerin düzen kurucu rol üstleneceği, hangi taleplerin uluslararası toplum tarafından meşru kabul edileceği ve geleceğin güvenlik mimarisinin hangi ilkeler üzerine inşa edileceğidir. ABD ve Avrupa Birliği'nin etkisi de tam bu noktada ortaya çıkmaktadır. Bu aktörler hem kendi çıkarlarını koruyan belirli ülkelerin askerî veya ekonomik kapasitesini artırmaktadır hem de bölgedeki meşruiyet sınırlarını, siyasi algıları ve kurumsal çerçeveyi şekillendirmektedir. Bu nedenle Doğu Akdeniz'deki güç mücadelesi, bölgesel aktörlerin ötesine geçmiş; küresel ve sistemik bir rekabet alanına dönüşmüştür.

ABD’nin etkisi: İleri konuşlanma, caydırıcılık ve enerji altyapısı güvenliği

ABD’nin Doğu Akdeniz’e yönelik stratejik yaklaşımı, bölgeyi yalnızca ikincil bir çevre havza olarak değil; Avrupa, Orta Doğu ve Karadeniz arasında bağlantı kuran kritik bir jeostratejik geçiş alanı olarak ele almaktadır. Bu çerçevede Washington’un Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile geliştirdiği ilişkiler, ileri askerî konuşlanma, caydırıcılık üretimi ve deniz enerji altyapısının güvenliği gibi birbirini tamamlayan 3 temel eksen üzerinden şekillenmektedir. Bu yaklaşım, bölgesel aktörlerin deniz politikalarını dolaylı fakat belirgin biçimde etkileyen bir stratejik çarpan işlevi görmektedir.

ABD, Yunanistan’ı Balkanlar–Ege–Doğu Akdeniz ekseninde konumlanan bir lojistik merkez ve ileri konuşlanma düğümü olarak değerlendirmektedir. Bu bağlamda genişletilen savunma iş birliği anlaşmaları, üs ve liman erişim düzenlemeleri ile ortak tatbikatların yoğunlaştırılması, Yunanistan’ın askerî altyapısını ABD kuvvetleriyle daha yüksek düzeyde bütünleştirmektedir. Özellikle Ege ve Doğu Akdeniz’e yakın konumlanan tesisler, ABD açısından hem NATO’nun güney kanadının takviyesi hem de Karadeniz ve Orta Doğu’ya yönelik güç aktarımının sürekliliği bakımından stratejik değer taşımaktadır.

Bu ileri konuşlanma düzenlemeleri, Yunanistan’ın deniz ve hava gücünün caydırıcılık profilini yalnızca teknik anlamda değil, algısal ve siyasal düzlemde de yükseltmektedir. ABD ile artan askerî entegrasyon, Atina’nın Türkiye karşısındaki risk algısını düşürürken, deniz yetki alanları ve askerî faaliyetler konusunda daha iddialı bir çizgi benimsemesine zemin hazırlamaktadır. Bu durum, ABD’nin doğrudan taraf olmaksızın, Yunanistan’ın deniz jeopolitiğinde elini güçlendiren bir dolaylı caydırıcılık aktarımı (indirect deterrence transfer) yarattığını göstermektedir.

ABD-İsrail güvenlik ilişkisi, Doğu Akdeniz bağlamında yalnızca klasik askerî iş birliğiyle sınırlı kalmamakta; İsrail’in açık deniz enerji altyapısının korunmasında stratejik bir güvenlik şemsiyesi işlevi görmektedir.

Washington, İsrail’in doğal gaz platformlarının ve deniz altı enerji hatlarının güvenliğini, bölgesel istikrar ve enerji arz güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirmektedir. Bu yaklaşım, İsrail’in deniz gücünü enerji altyapısını merkeze alan bir güvenlik doktrini etrafında yapılandırmasını teşvik etmektedir.

ABD’nin İsrail’in Yunanistan ve GKRY ile geliştirdiği enerji ve güvenlik iş birliklerine verdiği destek, Türkiye’nin bilinçli biçimde dışlandığı çok taraflı düzenlemelerin güç kazanmasına dolaylı etki yapmaktadır.

Bu destek, resmî bir ittifak taahhüdü şeklinde tezahür etmese de diplomatik himaye, askerî eş güdüm ve söylemsel meşruiyet üretimi yoluyla İsrail’in Doğu Akdeniz’deki manevra alanını genişletmektedir. Böylece ABD, İsrail’in Türkiye karşısında doğrudan bir denge arayışına girmeksizin, bölgesel bloklaşma içinde güvenli bir konum edinmesini mümkün kılmaktadır.

ABD’nin GKRY ile son yıllarda artan angajmanı, GKRY’nin Doğu Akdeniz enerji-jeopolitik ağlarında “iş birliği yapılabilir” ve “öngörülebilir” bir ortak olarak görünürlüğünü belirgin biçimde artırmaktadır. Savunma alanındaki temaslar, sınırlı da olsa askerî eğitim ve teçhizat iş birlikleri ile diplomatik düzeyde artan temaslar, GKRY’nin uluslararası sistemdeki meşruiyet kapasitesini genişletmektedir. Bu süreç, GKRY’nin Türkiye karşısında daha iddialı bir Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ve enerji politikası izlemesini kolaylaştıran bir siyasal zemin üretmektedir.

Bu bağlamda ABD’nin GKRY’ye yönelik yaklaşımı, doğrudan askerî caydırıcılık sağlamaktan ziyade, GKRY’nin deniz yetki alanı iddialarını ve enerji faaliyetlerini uluslararası düzlemde daha az tartışmalı ve daha kabul edilebilir hâle getiren bir meşrulaştırma ve alan açma işlevi görmektedir. Böylece ABD, Doğu Akdeniz’de güç dengesini açık müdahalelerle değil; belirli aktörlerin siyasal ve diplomatik kapasitesini artırarak şekillendiren dolaylı bir dengeleme rolü üstlenmektedir.

Avrupa Birliği’nin etkisi: Normatif güç, kurumsal asimetri ve hukuk üretimi

Avrupa Birliği’nin Doğu Akdeniz’deki rolü, askeri kapasiteye dayalı doğrudan güç projeksiyonundan ziyade, normatif çerçeve üretimi, kurumsal asimetri yaratma ve hukuki meşruiyet inşası üzerinden şekillenmektedir.

AB, bu özellikleri sayesinde Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerini yalnızca ulusal talepler olmaktan çıkararak, Birliğin ortak normatif düzeni ve kurumsal söylemiyle ilişkilendirmektedir. Böylece bölgesel güç dengesine dolaylı fakat hukuksuz etkilerde bulunmaktadır.

AB, Doğu Akdeniz ve Ege’deki deniz yetki alanı uyuşmazlıklarını, “Birliğin dış sınırlarının güvenliği”, “Avrupa egemenliği” ve “üye devletler arası dayanışma” söylemleri üzerinden çerçeveleyerek, Yunanistan ve GKRY’nin pozisyonlarına kurumsal bir meşruiyet zemini sağlamaya çalışmaktadır.

Bu yaklaşım, deniz uyuşmazlıklarını teknik-hukuki bir sınırlandırma meselesi olmaktan çıkararak, AB’nin güvenlik ve bütünlük anlatısının parçası hâline getirmektedir. Böylece Yunanistan ve GKRY, deniz yetki alanlarına ilişkin taleplerini yalnızca kendi ulusal çıkarları adına değil, “AB sınırlarının korunması” iddiası üzerinden savunabilmektedir.

Bu kurumsal çerçeve, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerde yapısal bir asimetri üretmektedir. AB üyesi olmayan Türkiye, deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerini Birlik içi karar alma mekanizmalarına doğrudan taşıyamamakta; buna karşın Yunanistan ve GKRY, AB kurumlarını Türkiye’ye karşı siyasal baskı ve normatif konumlandırma aracı olarak kullanabilmektedir.

Kısaca ifade edilecek olursa, deniz uyuşmazlıkları ikili bir sorun alanı olmaktan çıkarak, Türkiye–AB ilişkilerinin kronik ve yapısal gerilim başlıklarından biri hâline gelmektedir. Bu durum, Türkiye’nin pozisyonunun sıklıkla “normatif düzenin dışında” ve “uyumsuz” olarak çerçevelenmesine yol açmaktadır.

AB’nin İsrail üzerindeki etkisi, Yunanistan ve GKRY örneklerinden farklı olarak daha dolaylı, seçici ve pragmatik bir nitelik taşımaktadır. İsrail, AB’nin kurumsal ve hukuki düzenine tabi bir aktör olmamakla birlikte, enerji arz güvenliği, bölgesel istikrar ve Avrupa pazarlarına erişim gibi alanlarda Birlik için stratejik bir ortak olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle AB, İsrail’in Yunanistan ve GKRY ile geliştirdiği enerji ve güvenlik iş birliklerini, normatif bir ittifak ilişkisi kurmaksızın, çıkar temelli ve işlevsel bir düzlemde teşvik etmektedir.

Bu pragmatik yaklaşım, İsrail’in Doğu Akdeniz’de Türkiye’yi dışlayan enerji ve güvenlik ağları içinde daha rahat hareket edebilmesine olanak tanımakta; AB’nin doğrudan taraf olmadığı durumlarda dahi dolaylı bir normatif destek ortamı üretmektedir. Böylece İsrail, AB ile ilişkilerinde açık bir siyasi angajman üstlenmeden, Birliğin bölgesel öncelikleriyle uyumlu bir deniz politikası izleyebilmektedir.

Bloklaşmanın derinleşmesi ve güvenlik ikileminin kurumsallaşması

ABD ve Avrupa Birliği’nin Doğu Akdeniz’de eş zamanlı ve birbirini tamamlayan etkileri, Yunanistan–İsrail–GKRY hattını daha koordineli, daha görünür ve Türkiye karşısında daha iddialı bir stratejik çizgiye taşımıştır. ABD’nin ileri konuşlanma ve caydırıcılık eksenli güvenlik yaklaşımı ile AB’nin normatif-kurumsal güç üretimi, bölgesel bloklaşmayı yalnızca geçici bir ittifaklar dizisi olmaktan çıkararak, daha kalıcı ve kurumsallaşmış bir rekabet düzenine dönüştürmektedir.

Bu süreç, deniz yetki alanları uyuşmazlıklarını teknik müzakereyle çözülebilir meseleler olmaktan uzaklaştırmakta; hukuki, siyasal ve algısal boyutları iç içe geçen karmaşık bir güvenlik sorunsalına dönüştürmektedir. Özellikle söylemsel düzeyde Türkiye’nin “revizyonist” ve “statükoyu zorlayan” bir aktör olarak kodlanmasının pekişmesi, karşılıklı tehdit algılarını sertleştirmekte ve Ege ile Doğu Akdeniz’de güvenlik ikileminin kurumsal ve söylemsel olarak yeniden üretilmesine katkı sunmaktadır.

ABD ve AB’nin bölgesel etkisi, yalnızca belirli aktörlerin kapasitesini artıran dışsal bir destek mekanizması değil; Doğu Akdeniz’de hangi aktörlerin meşru, hangi taleplerin kabul edilebilir ve hangi davranışların “düzen bozucu” olarak tanımlanacağına ilişkin normatif sınırları belirleyen yapısal bir çerçeve işlevi görmektedir. Bu çerçeve değişmeden, deniz yetki alanlarına ilişkin rekabetin kalıcı biçimde yumuşatılması ve istikrarlı bir bölgesel deniz düzeni inşa edilmesi güç görünmektedir.
 

Fotoğraflarla dünyadan haberler

Hepsini göster 30

Fotoğraflarla dünyadan haberler

• 1/30

  28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP)

• 2/30

  27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP)

• 3/30

  26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP)

• 4/30

  25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP)

• 5/30

  24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters)

• 6/30

  23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP)

• 7/30

  21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP)

• 8/30

  20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP)

• 9/30

  19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP)

• 10/30

  18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP)

• 11/30

  17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP)

• 12/30

  16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP)

• 13/30

  15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP)

• 14/30

  14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP)

• 15/30

  13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP)

• 16/30

  12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP)

• 17/30

  11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP)

• 18/30

  10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP)

• 19/30

  9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP)

• 20/30

  8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters)

• 21/30

  7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters)

• 22/30

  6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP)

• 23/30

  5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP)

• 24/30

  4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP)

• 25/30

  3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP)

• 26/30

  2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP)

• 27/30

  1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP)

• 28/30

  31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP)

• 29/30

  30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP)

• 30/30

  29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)

Dolaylı denge mimarisinin sınırları ve bölgesel riskler

ABD ve Avrupa Birliği'nin son yıllarda Doğu Akdeniz'de izlediği politika, doğrudan askerî müdahaleden ziyade bölgesel ortaklar üzerinden güç dengesi oluşturma yaklaşımına dayanmaktadır. Yunanistan, İsrail ve GKRY ile geliştirilen savunma iş birlikleri, enerji projeleri ve diplomatik destek mekanizmaları, bölgede Türkiye'yi doğrudan hedef almayan ancak Ankara'nın hareket alanını sınırlandıran dolaylı bir dengeleme mimarisi ortaya çıkarmıştır. Bu yapı, büyük güçlerin sahaya doğrudan müdahil olmadan, belirli aktörlerin askerî kapasitesini, diplomatik görünürlüğünü ve uluslararası meşruiyetini artırarak bölgesel güç dağılımını etkilemesine imkân vermektedir.

Kısa vadede bu stratejinin Yunanistan–GKRY–İsrail hattına önemli avantajlar sağladığı görülmektedir. Özellikle enerji güvenliği, deniz yetki alanları ve uluslararası diplomasi alanlarında elde edilen destek, söz konusu aktörlerin bölgesel pozisyonlarını güçlendirmektedir. Ancak bu yaklaşımın uzun vadede sürdürülebilir ve istikrar üretici olup olmadığı tartışmalıdır.

Öncelikle bu dengeleme modeli, taraflar arasında uzlaşı zemini oluşturmak yerine mevcut ayrışmaları kurumsallaştırma riski taşımaktadır. Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve güvenlik sorunlarının giderek daha fazla hukuki, diplomatik ve askerî araçlarla tanımlanması, tarafların birbirlerine yönelik güvensizliklerini derinleştirmektedir. Bir tarafın savunma amaçlı gördüğü adımlar, diğer taraf tarafından saldırgan bir niyet göstergesi olarak algılanabilmekte; bu durum klasik güvenlik ikilemini daha da belirgin hâle getirmektedir.

İkinci olarak, büyük güç desteğinin sağladığı güven duygusu bölgesel aktörleri daha iddialı politikalara yöneltebilmektedir. Bu durum özellikle deniz yetki alanları, enerji arama faaliyetleri veya askerî tatbikatlar gibi hassas konularda kriz riskini artırmaktadır. Normal şartlarda teknik düzeyde çözülebilecek bazı anlaşmazlıklar, dış destek mekanizmalarının etkisiyle daha geniş siyasi ve askerî boyutlar kazanabilmektedir. Böyle bir ortamda küçük çaplı bir deniz olayı veya diplomatik gerilim, tarafların istemeden daha büyük bir kriz sarmalına sürüklenmesine neden olabilecek bir tırmanma riski yaratmaktadır.

Dolaylı dengeleme stratejisinin bir diğer zayıf noktası ise büyük güçlerin önceliklerine bağımlı olmasıdır. Uluslararası sistemde yaşanabilecek değişimler, ABD'nin dikkatini Hint-Pasifik'e yöneltmesi veya Avrupa Birliği'nin kendi içinde bulunan siyasi ve ekonomik sorunlara odaklanması gibi gelişmeler, bugün sağlanan desteğin gelecekte aynı düzeyde devam edeceğinin garantisi olmadığını göstermektedir. Bu nedenle dış desteğe aşırı bağımlı hâle gelen bölgesel politikalar, uzun vadede yeni belirsizlikler ve kırılganlıklar üretebilir.

ABD ve Avrupa Birliği'nin Doğu Akdeniz'de oluşturduğu dolaylı denge mimarisi, kısa vadede belirli aktörlerin kapasitesini ve diplomatik etkisini artırsa da bölgesel istikrarı kalıcı biçimde garanti eden bir düzen ortaya koymamaktadır. Aksine mevcut yapı, güvenlik ikilemini derinleştiren, kriz eşiklerini düşüren ve rekabeti kurumsallaştıran bazı yapısal riskler barındırmaktadır. Bu nedenle Doğu Akdeniz'de kalıcı istikrarın sağlanabilmesi, yalnızca güç dengesi politikalarına değil; tüm kıyıdaş aktörleri kapsayan, karşılıklı güvene dayalı ve çok taraflı güvenlik mekanizmalarının geliştirilmesine bağlı görünmektedir.

Sonuç: Kıbrıs ve Mavi Vatan Türkiye'nin jeopolitik savunma hattıdır

Doğu Akdeniz'de yaşanan gelişmeler, bölgesel bir enerji rekabetinin veya deniz yetki alanları tartışmasının çok ötesine geçmiştir. Bugün bölgede şekillenen güç mücadelesi; güvenlik, enerji, ticaret yolları, askerî erişim ve jeopolitik nüfuz alanlarının yeniden tanımlanması sürecidir. ABD ve Avrupa Birliği'nin Yunanistan, İsrail ve GKRY ile geliştirdiği iş birlikleri de bu daha geniş stratejik çerçevenin bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Türkiye açısından bakıldığında ise meselenin merkezinde Kıbrıs bulunmaktadır. Kıbrıs, yalnızca Doğu Akdeniz'in ortasında yer alan bir ada değil; Anadolu'nun denizden savunulmasının ilk hattı, Türkiye'nin güney kıyılarının güvenlik kalkanı ve Akdeniz'e açılan stratejik kapısıdır. Bu nedenle Türk stratejik düşüncesinde Kıbrıs, çoğu zaman "Doğu Akdeniz'deki batmayan uçak gemisi" olarak tanımlanmaktadır. Adanın kontrolü veya burada oluşacak güç dengeleri, yalnızca Doğu Akdeniz'i değil, Türkiye'nin Ege'den Türk Boğazlarına uzanan güvenlik mimarisini de doğrudan etkilemektedir.

Mavi Vatan yaklaşımı da bu stratejik bakışın bir sonucudur. Türkiye açısından Mavi Vatan, yalnızca deniz yetki alanlarına ilişkin bir doktrin değil; denizlerdeki egemenlik haklarının, enerji kaynaklarının, ticaret yollarının ve ulusal güvenliğin korunmasına yönelik kapsamlı bir jeopolitik vizyondur. Doğu Akdeniz'deki deniz alanlarının daraltılması veya Türkiye'nin bölgesel denklemin dışına itilmesi, Ankara tarafından yalnızca diplomatik bir kayıp değil, uzun vadeli bir güvenlik sorunu olarak görülmektedir.

Bu nedenle Kıbrıs ve Doğu Akdeniz meselesi, Türkiye açısından taktik değil stratejik bir konudur. Bölgede kurulacak herhangi bir güvenlik ve enerji düzeninin Türkiye'yi dışlayarak kalıcı olması mümkün görünmemektedir. Benzer şekilde bölgesel istikrarın sağlanabilmesi de ancak Türkiye'nin meşru güvenlik kaygılarının, KKTC'nin haklarının ve Doğu Akdeniz'deki güç gerçekliğinin dikkate alındığı kapsayıcı bir yaklaşım ile mümkün olacaktır.

Sonuç olarak Kıbrıs, Türkiye için yalnızca bir ada; Mavi Vatan ise yalnızca bir deniz doktrini değildir. Her ikisi de Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki varlığını, güvenliğini ve gelecekteki jeopolitik konumunu belirleyen temel stratejik unsurlar olarak önemini korumaya devam edecektir.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.