Giriş
Ana soru şu: Trump'ın politikalarını kimler yapıyor? Eğer bu politik etkisi yüksek bir ağ ise uçları nerelere uzanıyor? Bu soruları güncel politikalar çerçevesinde belli örnekler vererek cevaplamak istiyorum.
Öyle anlaşılıyor ki, ABD sistemi ile politika yapma biçimi bir hayli değişti. Özellikle Trump’ın Davos 2026 konuşmasındaki Grönland vurgusu, Avrupa veryansını, NATO yük paylaşımı sorgulaması, hidrokarbon/nükleer enerji önceliği ve genel "MAGA, daha büyük ve daha güçlü" sözlerini şekillendiren karar mekanizması, klasik kurumsal yapıdan ziyade, çok dar, sadakat odaklı bir çekirdek kadro üzerine kurulu. Davos konuşması öncesi hazırlıkta Rubio, Vance ve Miller'ın etkisi büyük oldu, Grönland'ı "küçük buz parçası ama savunma için şart" diye çerçeveleme politikası onların katkısıyla sunuldu.
Ani telefon görüşmeleri, Mar-a-Lago'da küçük gruplu toplantılar, Oval Ofis'te ani/hızlı brifingler... Artık bunlar yapılıyor. Geniş ulusal güvenlik (NSC - National Security Council) toplantıları nadir oluyor. Daha çok kararlar dar bir çevrede alınıyor, bürokrasi bypass ediliyor. Eleştiriler ve endişeler de buradan kaynaklanıyor.
Bu, benim "kontrollü kaos, işlemsel diplomasi ve öngörülemezlik" tezlerime uyuyor: Trump, sadık isimlerle oturup blöf/baskı/taviz koparma hamleleri yapıyor, genelde uzmanlık yerine sadakat ve kişisel uyum ön planda oluyor. Sonuç: Politika hızlı ama kaotik, uzun vadeli strateji yerine tarihe bırakılacak "miras" odaklı hamleler.
Trump, dış politikayı "solo performans" gibi yönetiyor, geniş katılımı (dışişleri bürokrasisini, köklü düşünce kuruluşlarını…) dışlayarak, kişisel güven duyduğu bir avuç isimle oturup karar alıyor. Olup bitene bakılırsa en azından görüntü bu şekilde.
Trump’ın politika-yapma çemberi basitçe: Merkezde Trump ve dörtlü, iç halkada çekirdek kadro ve dış halkada yakınlar (yakın çevresindeki güvenilir isimler) ile klasik yapı (devlet kurumları vb.) yer alıyor. Eğer teknik açıklama veya uzman bilgisi gerekiyorsa doğrudan ilgili kişiden bilgi alınıyor, bu ayrı bir konu. Ayrıca Trump belli konularda dışarıdaki ortaklarına işlemsel kaldıraç gözüyle bakıyor.
Temel İç Halka (Çekirdek)
Bu grup, kararların çoğunu şekillendiriyor. Nasıl? Oval Ofis veya Mar-a-Lago'da ani toplantılar, Trump'ın telefonla arayarak veya hızlı brifinglerle. Burada sadakat kriteri baskın.
• Marco Rubio (Dışişleri Bakanı): Şu an en etkili isim. Hem Dışişleri Bakanı hem (geçici/ek) Ulusal Güvenlik Danışmanı rolünde. Rubio, Trump'ın dış politika kararlarında "genel vali" gibi davranıyor. Venezuela operasyonu, İran baskısı, Çin karşıtlığı ve Grönland/Danimarka diplomasisinde ön planda. Rubio'nun Latin Amerika kökeni (Küba mirası) ve şahin çizgisi (İran, Çin, sol rejimler) Trump'ın "Batı Yarımküre hegemonyası" (Donroe Doktrini) yaklaşımını besliyor.
• JD Vance (Başkan Yardımcısı): İç halkanın kilit parçası. Avrupa eleştirisi (NATO yükü, göç/şehirler veryansını) ve transatlantik ilişkiyi zayıflatma konusunda agresif. Grönland konusunda Vance, Rubio ile birlikte Danimarka/Grönland dışişleri bakanlarıyla görüşmüş. Vance'ın "Trump için bugün iğrenç bir durum" eleştirilerine rağmen, 2028 adaylığı için Trump'ı destekliyor.
• Stephen Miller (Politikadan Sorumlu Genelkurmay Başkan Yardımcısı / İç Güvenlik Danışmanı): En radikal ses. Göç ve narko-terörizm odaklı dış politika (Venezuela müdahalesi, kitlesel sınır dışı etme -deportasyon- bağlantısı) onun imzası. Miller, Trump'ın "kaba kuvvet" ve "tavizsiz hırs" yaklaşımını temsil ediyor. Grönland'ı "ulusal güvenlik" diye çerçevelemede etkili.
• Steve Witkoff (Özel Temsilci / Dostu): Trump'ın uzun zamandır yakın arkadaşı (emlakçı). Dış politika kararlarında "elçi" rolünde: İsrail-Hamas barışı, Venezuela gibi konularda arabuluculuk yapıyor. Kushner'ın İbrahim Anlaşmaları’nı sürdürüyor; Trump'ın "Anlaşma Sanatı" tarzı işlemsel yaklaşımını somutlaştırıyor.
• Susie Wiles (Beyaz Saray Şefi): Trump'ın "kapı bekçisi", tüm erişimi kontrol ediyor. Dış politika kararlarında filtre görevi görüyor; sadakat ve operasyonel koordinasyon sağlıyor.
• Pete Hegseth (Savaş Bakanı): Savunma tarafında etkili; askeri operasyonlar (Venezuela, İran) ve "Rüya Askeri" bütçesi ($1,5 trilyon hedefi) onun alanı.
Diğer Etkileyenler (Dış Çevre – Dolaylı Oturumlar)
• Jared Kushner: Dışarıdan danışman. Orta Doğu (İbrahim Anlaşmaları) ve bazı diplomatik dosyalar için hâlâ görüşülüyor.
• Richard Grenell: Özel Görevler Elçisi. Rusya-Ukrayna diplomasisi ve zorlu dosyalar için.
• Tucker Carlson, Lindsey Graham gibi medya/senatör figürleri: Trump'ın telefonla veya informal görüşmelerde fikir aldığı isimler (örneğin Graham’ın İran konusunda şahin kanat baskısı).
Trump'ın Arka Plan Örgütlenmesi ve İttifak Yapısı
Şimdi de arka plandaki örgütlenmeye, ittifak yapılarına ve ağlara (yani Trump'ın dış politika kararlarını şekillendiren gizli veya yarı-gizli koalisyonlara, düşünce kuruluşlarına, lobi gruplarına, askeri-endüstriyel kompleks bağlantılarına, ideolojik ağlara) yoğunlaşalım. Bu tür bir bakış açısı benin "kontrollü kaos, işlemsel diplomasi ve hegemonik tutum" tezlerine karşılık geliyor: Trump'ın politikaları görünürde bir solo-performans gibi gözükse de ve daha çok yakın çevrelerle politika yapılsa da, arka planda belirli “elit ittifakları” tarafından sistemin besleniyor ve yönlendiriliyor olması gerekmektedir.
Trump'ın ikinci döneminde dış politika kararları dar bir sadakat halkası üzerinden şekilleniyor ama bu çemberin kendisi daha geniş bir arka plan ittifak ağı tarafından destekleniyor. Bu ağ, klasik "derin devlet" değil; aksine MAGA revizyonist koalisyonu: Askeri-endüstriyel kompleks (MIC), enerji oligarkları, neocon kalıntıları, anti-Çin şahinleri ve işlemsel işadamları karışımı.
Ana hatlarıyla şöyle:
1 - Çekirdek İttifak: "Önce Amerika" Şahinler Koalisyonu
• Ana aktörler: Marco Rubio, JD Vance, Stephen Miller, Pete Hegseth. Bu dörtlü (Rubio-Miller-Hegseth-Vance), Venezuela operasyonu ve Grönland diplomasisinde koordineli çalışıyor. Beyaz Saray brifinglerinde "dörtlü" olarak anılıyorlar. Rubio'nun Latin Amerika şahin geçmişi (Küba mirası, Maduro karşıtlığı), Miller'ın göç-güvenlik radikalliği, Hegseth'in askeri agresifliği ve Vance'ın Avrupa/NATO eleştirisi birleşiyor.
• İttifakın kökeni: Bu grup, Trump'ın 2024 kampanyasında "Project 2025" benzeri düşünce kuruluşları (Heritage Foundation, America First Policy Institute, Center for Renewing America) üzerinden şekillendi. Russ Vought (eski Trump bütçe direktörü) ve (suikastla öldürülen) Charlie Kirk (Dönüm Noktası ABD) gibi isimler genç pozisyonları dolduruyor, ideolojik altyapıyı sağlıyor.
2 - Askeri-Endüstriyel Kompleks (MIC) ve Savunma Lobi Bağlantıları
• Kimler? Lockheed Martin, Raytheon, Northrop Grumman gibi devler. Hegseth'in (Fox News kökenli, savunma şahini) etkisi.
• Ne yapıyorlar? $1,5 trilyon "Rüya Askeri" (veya “Rüya Ordu”) bütçesi (hipersonik canlanma, “Altın Kubbe” füze savunma, AI entegrasyonu) için lobi yapıyorlar. Grönland hamlesi (Thule üssü güçlendirme) ve Venezuela operasyonu (denizaltı/narko-terörist hedefleri) bu kompleksin çıkarına; yeni silah testleri ve kontratlar için fırsat.
• Arka plan ittifakı: Hegseth üzerinden savunma lobisi doğrudan Oval Ofis'e erişiyor; Trump'ın "tarifelerle finanse etme" iddiası da bu grubu memnun ediyor (enerji ihracatı geliriyle savunma harcaması).
3 - Enerji Oligarkları ve "Petro-devlet" Fraksiyonu
• Kimler? Chris Wright (Enerji Bakanı), Trump'ın emlak dostları (Steve Witkoff gibi), fosil yakıt lobisi.
• Ne yapıyorlar? Hidrokarbon/nükleer vurgu (Davos'ta "rüzgar aptallık") ve Grönland/Venezuela hamleleri bu grubun eseri; nadir toprak/mineral erişimi ve petrol hakimiyeti için. Witkoff'un "özel elçi" rolü, transactional diplomasiyi (anlaşma-yapıcı) temsil ediyor.
• İttifak kökeni: “Trump Organizasyonu” bağlantıları ve enerji endüstrisi bağışçıları (2024 kampanya finansmanı).
4 - Neocon Kalıntıları ve Anti-Çin/İran Şahinleri
• Kimler? Lindsey Graham (Senato'dan), John Ratcliffe (CIA Direktörü), Tucker Carlson (medya).
• Ne yapıyorlar? İran baskısı ("Make Iran Great Again" şapkası), Çin çevrelemesi için lobi. Graham, Trump'la Air Force One'da İran karşıtı pozlar veriyor; bu, Rubio'nun Latin Amerika şahinliği birleşiyor.
• Arka plan: Eski Bolton çevresi kalıntıları, AIPAC ve benzeri lobi ağları (Orta Doğu politikası için).
5 - Ulusötesi ve İş Dünyası Ağı (Davos Tarzı Ama MAGA Versiyonu)
• Kimler? Steve Witkoff (emlakçı dost), Jared Kushner (dışarıdan danışman), Ronald Lauder (Grönland fikrini ilk ortaya atan isimlerden).
• Ne yapıyorlar? Grönland'ı "ulusal güvenlik ve mineral" diye çerçeveleme. Lauder'ın etkisiyle Trump'a "kolay yol veya zor yol" anlatısı verilmiş. Witkoff, Orta Doğu barış dosyalarında (İbrahim Anlaşmaları) hâlâ aktif.
• İttifak: Davos retoriğini (enerji, ticaret) MAGA'ya uyarlayan işadamları; "anlaşma" odaklı.
Politika Elitleri: İsimler/Roller
Bu başlık altında gösterilen isimlerin/rollerin daha ziyade elitist güç düzeylerine bakacağız: Çok yüksek, yüksek, orta vb. Burada isimlerin temsil ettikleri ve nereden geldikleri de veriliyor ki, kendinize göre bir şema çıkarmanız mümkün olacaktır. Ayrıca güncel politikaların nereden ve ne amaçla ileriye çıktığı hususu da kolaylıkla anlaşılacaktır.
1 - Marco Rubio
• Bağlantı / Rol: Dışişleri Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı (bazen birden fazla rol üstleniyor).
• Temsil ettiği grup: Neocon kalıntıları, Latin Amerika şahinleri, America First Policy Institute ve Heritage Foundation etkisinde.
• Kısa tanıtım: Florida Senatörü, Küba kökenli, eski Trump rakibi ama 2026'da en güçlü dış politika figürü; İran, Çin, Venezuela karşıtı şahin çizgisi.
• Elitist gücü: Yüksek! Dış politika kararlarının ana mimarı; Rubio, Trump'ın işlemsel diplomasisini "resmi" hale getiriyor, Kongre ve İsrail lobisiyle bağlantılı.
2 - JD Vance
• Bağlantı / Rol: Başkan Yardımcısı.
• Temsil ettiği grup: MAGA izolasyonist kanadı, Avrupa/NATO eleştirmenleri.
• Kısa tanıtım: Ohio Senatörü, "Hillbilly Elegy" yazarı, Trump'ın 2024 Başkan Yardımcısı adayı; Avrupa'yı aşağılayan, NATO yük paylaşımını sorgulayan radikal ses.
• Elitist gücü: Orta-yüksek! 2028 adaylığı için Trump'ı destekliyor; iç politikada popülist, dış politikada Avrupa karşıtı baskı unsuru.
3 - Stephen Miller
• Bağlantı / Rol: Politikadan Sorumlu Genelkurmay Başkan Yardımcısı / İç Güvenlik Danışmanı.
• Temsil ettiği grup: Göç ve güvenlik radikalleri, America First Policy Institute.
• Kısa tanıtım: Trump'ın ilk döneminden beri göç politikalarının mimarı, sınır dışı etme ve sınır güvenliği takıntısı.
• Elitist gücü: Çok yüksek! İç ve dış politika kesişiminde (göç ve terör) Trump'ın en sert sesi; "kaba kuvvet" yaklaşımını temsil ediyor.
4 - Pete Hegseth
• Bağlantı / Rol: Savaş Bakanı (eski adıyla Savunma Bakanı).
• Temsil ettiği grup: Military-Industrial Complex (MIC) bağlantılı şahinler ve Fox News kökenli medya elitleri.
• Kısa tanıtım: Eski Fox News sunucusu, emekli asker, "Rüya Askeri" (Dream Military) bütçesi savunucusu.
• Elitist gücü: Yüksek! Savunma harcamalarını ($1,5 trilyon hedefi) ve operasyonları (Venezuela gibi) şekillendiriyor; MIC lobisiyle doğrudan bağlantılı.
5 - Steve Witkoff
• Bağlantı / Rol: Özel Elçi ve Trump'ın emlakçı dostu.
• Temsil ettiği grup: İş dünyası oligarkları ve işlemsel (transactional) anlaşma-yapıcılar.
• Kısa tanıtım: Trump Organizasyonu eski ortağı, emlak milyarderi, Orta Doğu ve Venezuela arabulucusu.
• Elitist gücü: Orta-yüksek! "Anlaşma Sanatı" tarzı diplomasiyi temsil ediyor; İbrahim Anlaşmaları projesini sürdürüyor.
6 - Susie Wiles
• Bağlantı / Rol: Beyaz Saray Şefi.
• Temsil ettiği grup: Sadakat odaklı operasyonel elitler.
• Kısa tanıtım: Florida politika operatörü, Trump kampanyasının 2024 zaferinin mimarı, erişim noktası (kapı bekçisi).
• Elitist gücü: Yüksek! Tüm karar akışını filtreliyor; Trump'ın günlük operasyonlarını yönetiyor.
7 - Jared Kushner
• Bağlantı / Rol: Dışarıdan danışman / eski Kıdemli Danışman.
• Temsil ettiği grup: Aile bağlantılı iş elitleri ve Orta Doğu işlemsel (transactional) ağları.
• Kısa tanıtım: Trump'ın damadı, İbrahim Anlaşmaları mimarı, özel sektörde (Affinity Partners) aktif.
• Elitist gücü: Orta! Dışarıdan ama hâlâ etkili; Orta Doğu dosyalarında (Gazze, İsrail) danışmanlık yapıyor.
8 - Richard Grenell
• Bağlantı / Rol: Özel Görevler Elçisi / eski diplomat.
• Temsil ettiği grup: MAGA dış politika şahinleri ve Heritage Foundation etkisinde.
• Kısa tanıtım: Eski Almanya Büyükelçisi, Kuzey Makedonya anlaşması mimarı, sert diplomasi savunucusu.
• Elitist gücü: Orta! Zorlu dosyalar (Rusya-Ukrayna, İran) için kullanılıyor.
9 - Tucker Carlson
• Bağlantı / Rol: Medya danışmanı / informal etki (Beyaz Saray ziyaretleri).
• Temsil ettiği grup: MAGA medya elitleri ve izolasyonist sesler.
• Kısa tanıtım: Eski Fox News sunucusu, Trump'ın en sadık medya destekçisi.
• Elitist gücü: Orta! Kamuoyu oluşumunu şekillendiriyor; Avrupa/NATO eleştirilerini pompalıyor.
10 - Lindsey Graham
• Bağlantı / Rol: Senato'dan dolaylı destek / şahin senatör.
• Temsil ettiği grup: Neocon kalıntıları ve İsrail lobisi bağlantılı.
• Kısa tanıtım: Güney Carolina Senatörü, İran ve İsrail konusunda aşırı şahin.
• Elitist gücü: Orta! Kongre'de baskı unsuru; Trump'ı İran karşıtı politikalara itiyor.
Sundar Pichai, Satya Nadella, Jensen Huang, Tim Cook, Mark Zuckerberg, Elon Musk, Sam Altman, Shou Zi Chew gibi isimleri nereye koyabiliriz. Bunlar “ulusötesi yönetici elitler” sınıfındandır. Elitizm konusunu Modern Dünyada Elitism başlıklı bir makalemle ayrıntısıyla ve her bir ülkedeki elit mekanizmalarını açıklayarak incelemiştim. Detaylı bilgi için bu makaleye bakabilirsiniz.
Burada politika-yapma konusunu ele almaktayız. Elitler bağlamında daha fazla ismi buraya eklemem gerektiğini biliyorum. Bir bakışa göre elitlerden birisi Trump’ın kendisidir. Ancak böyle yaparsam güncel politika örneklerine dair vereceklerim karmaşıklaşır.
Örneğin teknoloji şirketlerinin yükselişi malum bir konu; her yönden birer güç odağı halinde olmaya başladılar. Ancak ABD’de politika böyle olmuyor. Örneğin Trump başkan olur olmaz Beyaz Saray’a bürokrasiyi azaltmaları amacıyla (DOGE - Department of Government Efficiency) getirdiği isimlerden biri Elon Musk idi. Bilindiği gibi yumruklaşmaya kadar giden bir olay meydana geldi. Şu an Elon Musk yine Trump’ın çevresinde ama Beyaz Saray işlerinde değil.
Bu nedenle Elon Musk gibi önemli isimlerin politika-yapıcılık işine “dışarıdan bağlantılı” olduklarını yazabilirim. Peki gelecekte ne olur? Yakın gelecek diyeyim ona; nasıl halen bugün enerji oligarklarından veya silah lobilerinden söz ediliyorsa, göreceğiz ki, bilişim sektörü veya teknoloji odaklı isimlerin önlerde olduğu bir yapı oluşacak. (Bunu “2070 vizyonu” konusunda daha önce kitaplarımda ve makalelerimde işlemiştim.) Bunun politika-oluşturma veya dünyada olup biteni politikayla etkileme perspektifi konusunu tartışmak ise başka, çok detaylı ve felsefi tarafı ağır basan bir konudur. Bugün bu sektördekiler hayli güçlüler ve politikacılar da onların güçlerini emerek kendilerine rol vermeye başladılar.
Benim Dördüncü Sanayi Devrimi “her şeyi devirecek ve dönüştürecek” tezim bundan dolayı önemli, yakın gelecekte klasik diyebileceğimiz bugüne dek gelen anlayışla politika-yapma biçimi, bu endüstriyel değişimin baskısıyla ekonomide, sosyal düzende, insan yaşamında olduğu kadar, politikada da büyük değişim yaratacak. Bugün politikada içeri alınmayanlar, zaten doğrudan politikayla ilgilenmiyorlar; dünyayı değiştirmekle ilgileniyorlar. Dünya ve bu yaşam kurgusu değişmeye başladı bile!
“Havanda su döven” bu mevcut sistemde yaşamaya devam! Öyleyse konumuza olan şekliyle devam edelim…
Bağlantılı Gruplar
• America First Policy Institute: MAGA düşünce kuruluşu, genç pozisyonları dolduruyor, ideolojik altyapı sağlıyor.
• Heritage Foundation / Project 2025 mirası: Politika yapıcı, dış politika ve savunma önerileri için Trump bloğunu besliyor.
• Military-Industrial Complex (MIC): Hegseth üzerinden savunma lobisi, bütçe ve operasyonları etkiliyor.
• Energy Oligarkları: Hidrokarbon önceliği, Doğu Akdeniz gazı ve Arktik için fırsat arıyor.
• Neocon Kalıntıları: Rubio-Graham gibi şahinler, İran’ı çevreleme ve İsrail desteği için baskı yapıyor.
Bu bağlantılarda Yahudi lobisi nerede diye akla gelebilir.
ABD siyasetinde her lobinin yeri vardır, aktif ve güçlü olan kazanır! Önce bunu işaret edelim. İsimlerden (örneğin) hem Jared Kushner hem de Lindsey Graham'ın İsrail ile ve Yahudi lobisi (özellikle İsrail Kamu İşleri Komitesi AIPAC ve Republican Jewish Coalition RJC gibi gruplar) ile güçlü bağlantıları var. Bu bağlantılar ideolojik, finansal ve siyasi nitelikte ve Trump yönetimi içindeki rollerini ve dış politika kararlarını etkilemiş durumdadır.
Önce Jared Kushner’e bakalım. Kushner daha kişisel/iş odaklıdır. Kushner, Ortodoks Yahudi kökenli bir aileden geliyor ve İsrail ile derin kişisel, iş ve siyasi bağları bulunuyor. Trump'ın damadı olarak, Orta Doğu politikalarının (özellikle İbrahim Anlaşmaları) mimarı olmuş; bu süreçte İsrail yanlısı lobi ve yatırımcılarla yakın çalışmıştır. Kushner, Yahudi gruplarla dolaylı bağlantılı ancak doğrudan AIPAC üyesi değil. Ailesinin pro-İsrail savunuculuğu (filantropi ve yerleşim desteği) lobiyi güçlendiriyor. Affinity Partners adlı fonuyla Suudi yatırımları alması, İsrail bağlantılarını dolaylı pekiştiriyor.
Lindsey Graham’ın bağlantısı nedir? Siyasi/fon odaklı Graham, Senato'daki en güçlü İsrail yanlılarından biridir, AIPAC ve RJC gibi gruplardan büyük fon alıyor ve İsrail'i "stratejik müttefik" diye savunuyor. Bu, onun şahin çizgisiyle (İran karşıtlığı) birleşiyor. 2020 Senato kampanyasında en çok RJC fonu Graham'a gitmiş. İsrail'in Gazze politikalarını destekliyor.
Peki, ABD’deki Yahudi lobilerinin bugünün Trump’ı üzerindeki etkisi ile önceki başkanlar (veya politikacılar) arasında ne gibi bir fark olabilir, sorusunu nasıl cevaplandırabiliriz? Etki bir miktar da olsa azaldı! Trump bloğu için, örneğin AIPAC, hala bir araç (İran/İsrail dosyalarında), ama etkili olmak açısından gerileme devam ediyor. Bu gerileme sürerse alternatif ağlar devreye girebilir. Demek ki ABD siyasi sisteminde bu konular kesinkes şöyle denebilcek bir konu olmak yerine, zamana ve şartlara bağlı değerlendirilmelidir.
Ağ (network) Akışı
Burada gruplar, isimler var; ancak asıl vermek istediğim bağlantılar ve etkileşimlerdir.
1. Trump'ın Çekirdek Kadrosu (Sadakat Odaklı Yakın Çevre)
• Marco Rubio
• JD Vance
• Stephen Miller
• Pete Hegseth
• Steve Witkoff
• Susie Wiles
2. America First Policy Institute (MAGA Düşünce Kuruluşu Ağı)
• Marco Rubio (etkilenen / bağlantılı)
• JD Vance (etkilenen / destekleyen)
• Stephen Miller (etkilenen / bağlantılı)
• Russ Vought (genç pozisyonlar için ideolojik altyapı)
• (Suikaste kurban) Charlie Kirk (Dönüm Noktası ABD bağlantısı ile dolaylı)
3. Heritage Foundation / Project 2025 Mirası (Politika Planı Sağlayan Ağ)
• Marco Rubio (etkilenen)
• JD Vance (etkilenen)
• Pete Hegseth (savunma önerileriyle bağlantılı)
• Russ Vought (eski Heritage bağlantılı, genç kadrolar)
• Lindsey Graham (dolaylı ideolojik etki)
4. Military-Industrial Complex (MIC) Bağlantılı Şahinler
• Pete Hegseth (Savaş Bakanı olarak doğrudan temsil)
• Marco Rubio (dış politika şahinliği ile dolaylı)
• Lindsey Graham (Kongre baskısı ile dolaylı)
• Lockheed Martin, Raytheon, Northrop Grumman gibi şirket temsilcileri (dolaylı lobi etkisi)
5. Energy Oligarkları (Hidrokarbon/Nükleer Öncelik Grubu)
• Steve Witkoff (emlak bağlantılı, işlemsel enerji anlaşma-yapıcısı)
• Chris Wright (Enerji Bakanı, dolaylı temsil)
• Trump Organization bağlantılı işadamları (örneğin enerji lobisi destekçileri)
6. Neocon Kalıntıları / Şahin Kanat Senatörler
• Marco Rubio (ana temsilci)
• Lindsey Graham (en aktif ses)
• John Bolton kalıntıları (dolaylı etki)
• Richard Grenell (zorlu dosyalar için şahin diplomat)
7. MAGA Medya ve Informal Etki Ağı
• Tucker Carlson (medya danışmanı, informal etki)
• Susie Wiles (kapı bekçisi olarak medya koordinasyonu)
• Charlie Kirk (gençlik ve popülist medya bağlantısı)
8. Dışarıdan Danışman / Aile Bağlantılı Figürler
• Jared Kushner (dışarıdan danışman, Orta Doğu dosyaları)
• Steve Witkoff (emlak dostu, özel elçi)
• Ronald Lauder (Grönland fikri gibi dolaylı etki)
9. Diğer Bağlantılı Figürler (Dolaylı Destek / Özel Görevler)
• Richard Grenell (Özel Görevler Elçisi)
• Lindsey Graham (Kongre desteği)
• Tucker Carlson (medya)
Bu gruplar birbirleriyle örtüşüyor. Örneğin Marco Rubio hem neocon kalıntısı hem “Önce Amerika” etkisinde hem de iç çekirdekte.
Trump'ın dış politika kararları bu ağların kesişiminde şekilleniyor: Sadakat, çıkar ittifakı, ideolojik altyapı.
İşlemsel Kaldıraç Rolü
Bu yapı, Trump'ın dış politikasının “sadakat ve çıkar ittifakı” üzerine kurulu olduğunu gösteriyor. Ancak ABD politika-yapıcıları hem kendi iç politikalarına hem de dünya (uluslararası veya küresel) alandaki politikalara karar veriyorlar. Çıkarlar ve ittifaklar dediğimizde, işte ABD’deki bir avuç insan ve arkasındakiler, dünya egemenliği (hegemonya) için bir sistemli çalışma içindeler. Demokrasi yine var, Demokratlar, Cumhuriyetçiler, sandığa gidip oy verenler, seçim zamanlarında partilere bağış yaparak kendilerine görev biçen Amerikalılar…
Benim "kontrollü kaos" tezime göre, bu ağ kararları şekillendirirken dünyada bazı liderleri, politikacıları ve bürokratları “işlemsel kaldıraç” olarak kullanıyor. Trump’ın ikinci başkanlık döneminde bu tür kimseler çoğaldı ve daha belirgin hale geldi. Yani artık her yerdeler!..
ABD içindekiler için politika böyle ise diğerlerine ne oluyor? Bir zorlanma mı, ortaklık mı, yoksa çıkar birliği mi var?
Tabi burada “trans-action” dediğimiz, işlem (muamele) manasındaki bir konu. Ama buna “aksiyon almak” bağlamında da bakılmalıdır. Bu şekilde bakıldığında kimler işe dahil oluyor, aksiyon alıyor dediğimizde, politika çemberi bize bütünüyle tarifini yapıyor. Kaldıraç rolü böylelikle karşılığını buluyor.
Şöyle bitireyim, Trump’un (ABD’nin) politika-yapma sistematiğinde (veya kadrosunda) olanlar belli isimler, ki bunları detaylıca ele aldım, fakat buna ulusaşırı gözle bakıldığında dışarıda bir çıkar çemberi daha var ve bu da onların işleri kolaylıyor. İşleri zorlaştıranlar ise rakip, düşman veya hedef konumundalar.
Bugün Trump, “Grönland bizim” diyor ve buna karşılık başta Danimarka, bütünüyle Avrupa ülkeleri, liderler, politikacılar, “bu nasıl olur” diye hayret içerisindeler ya, güç mücadelesi politikaları başladı bile, bakalım iş nereye kadar gidecek? Benzer biçimde Trump, ne demişti, neler gerçekleşiyor diye bakarak, çeşitli örnekleri aklınızdan geçirin isterim. Çünkü Trump, politikada dış çemberi de oluşturuyor. Neyle? İşlemsel kaldıraç rolü alanlarla.
İşte “çıkar ittifakı” böyle bir şey!..
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
