Sanat dünyasından İran'daki gösterilere destek

"Bu bir protesto değil, devrimdir"

2024'te ülkesinden kaçarak Kutsal İncirin Tohumu'nun (Daneh Anjeer Moghadas) prömiyerini Cannes Film Festivali'nde yapan Resulof ve Gülşifte Ferahani, Fransa'ya gitmeleri yasaklanan oyuncuların fotoğraflarını taşımıştı (AFP/Arşiv)

İran'ın ünlü yönetmenleri Cafer Penahi ve Muhammed Resulof ülkelerindeki muhalif göstericilere desteklerini açıkladı. 

Cumartesi günü sosyal medyada bir ortak açıklama yayımlayan ikili, İran'daki internet ve telefon kesintilerini "aşikar bir baskı aracı" ifadesiyle yerdi. 

Bu hamlenin eylemcilerin birbiriyle haberleşmesini, dış dünyayla iletişimin kesilmesini ve protestoculara uygulanan şiddeti gizlemeyi amaçladığını savundular.

Uluslararası toplum, insan hakları kuruluşları ve medyaya seslenen yönetmenler, İran'da neler yaşandığını gözlemleme ve İran halkının iletişim platformlarına erişimini sağlama çağrısında bulundu.

65 yaşındaki Penahi, geçen ay "propaganda faaliyetleri" suçlamasıyla yargılandığı davada gıyabında bir yıl hapis cezası almıştı. Halihazırda yurtdışında olsa da ülkesine dönmeyi planladığını söylüyor. 

Muhammed Resulof ise öncesinde aldığı hapis cezası için temyiz başvurusunda bulunmuşken 2024'te ülkesinden kaçmıştı. 53 yaşındaki sinemacı o dönemden beri Avrupa'da sürgünde.

Penahi - AA

Mayıs 2025'te Cannes'da Altın Palmiye kazanan 65 yaşındaki Penahi, 2002'de Çember'le (Dayereh) Venedik'te Altın Aslan'ı, 2015'te Taksi Tahran'la Berlin'de Altın Ayı'yı almıştı (AA/Arşiv)


İran'da doğan Birleşik Krallık yurttaşı Soheila Sokhanvari de sosyal medyada paylaşım yaptı.

İranlı muhalif kadınların portrelerini çizerek meşhur olan multidisipliner sanatçı, "İran'da silahsız masum insanlar kaba kuvvet ve gerçek kurşunların hedefi olurken bu eylemler cezasız kalıyor. Bu bir protesto değil, devrimdir. Lütfen onların sesi olun" dedi. 

62 yaşındaki Sokhanvari, İran İslam Cumhuriyeti'nin uluslararası baskı altına alınmasının önemini vurguladı. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Muhaliflere destek verenler arasında İranlı aktris Gülşifte Ferahani de var. 

Yurtdışında çektiği filmlerde tesettüre uygun giyinmediği için uzun süredir Fransa'da sürgünde yaşayan 42 yaşındaki oyuncu, protestocuların direnişini Instagram hesabında övdü.

Ridley Scott'ın 2008'de vizyona giren Yalanlar Üstüne (Body of Lies) filminde Leonardo DiCaprio'yla birlikte yer alan Ferahani, 1979'daki devrim sonrasında büyük bir Hollywood filminde oynayan ilk İranlı aktris olmuştu.

İran asıllı Britanyalı komedyen Omid Djalili ise güvenlik güçleri gerçek mermilerle saldırsa da pek çok videoda protestocuların onları kovaladığının görüldüğünü The News Agents adlı podcast'te öne sürdü. 

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf, 28 Aralık'ta greve gitmişti.

Öğrencilerin de katılımıyla büyüyen protestolar, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın diyalog çağrılarına rağmen devam ediyor. 

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) iki haftadır süren eylemlerde en az 116 kişinin öldüğünü bildiriyor. 

İnternet ve telefon kesintilerinin hakim olduğu ülkede 2600 kişinin de gözaltına alındığı iddia ediliyor. 


Independent Türkçe, Guardian, AP, AFP, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

DAHA FAZLA HABER OKU