4 soruyla ABD-Güney Kore nükleer denizaltı anlaşması

Anlaşma neleri içeriyor? Seul neden nükleer denizaltı istiyor? Bu adım Kore Yarımadası'nda gerginliği büyütür mü? ABD'nin çıkarı ne?

Denizaltıların nerede inşa edileceği henüz netleşmedi (Reuters)

Güney Kore hükümeti, nükleer enerjiyle çalışan denizaltı geliştirme konusunda ABD'yle yaptıkları anlaşmanın tamamlandığını cuma açıkladı. 

Beyaz Saray da "saldırı denizaltıları" ve onlara sağlanacak yakıt konusunda mutabakata varıldığını duyurdu. 

Seul yönetiminin yayılmacı politikalar izlemesinden korkulan Çin ve nükleer silahlara sahip Kuzey Kore'ye karşı böyle bir adım atması dikkat çekti. 

Anlaşma neleri içeriyor?

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, 29 Ekim'de ABD Başkanı Donald Trump'la bir araya geldiğinde gümrük vergilerinin karşılıklı olarak yüzde 25'ten yüzde 15'e indirilmesinde anlaşılmıştı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bunun için Seul, ABD'ye 350 milyar dolarlık yatırım yapma sözü verirken bunun 150 milyar dolarının Amerikan tersanelerine gideceği bildirilmişti.

ABD Başkanı, nükleer enerjili denizaltıların Güney Kore şirketi Hanwha'nın işlettiği Philadelphia tersanelerinde inşa edeceğini vurgulamıştı.

Halihazırda yalnızca 6 ülkede bu denizaltılardan var: ABD, Çin, Rusya, Birleşik Krallık, Fransa ve Hindistan. 

Güney Kore'nin elindeki 20 civarında denizaltının tamamı dizelle çalıştığı için yüzeye daha sık çıkmaları gerekiyor. 

Güney Kore neden nükleer denizaltı istiyor?

Kuzey Kore'nin nükleer enerjili denizaltı programını başlattığını açıklamasının üzerinden çok geçmeden bu hamle geldi. 

Pyongyang yönetimi, Mart 2025'te yaptığı paylaşımlarda Kim Jong-un'un tersanede yapımı süren bir nükleer denizaltıyı incelediğini göstermişti.

Güney Koreli yetkililer, Kuzey Kore'nin bu konuda Rusya'dan yardım aldığını ve nükleer denizaltıların birkaç yıl içinde suya indirileceğini tahmin ediyor. 

Bu adım Kore Yarımadası'nda gerginliği büyütür mü?

Asan Politika Çalışmaları Enstitüsü'nden Yang Uk, Seul'ün nükleer denizaltı hamlesinin Güney Kore seçmenlerini rahatlatma amacı taşıdığını söylüyor:

Güney Kore, Kuzey Kore'nin nükleer silahlarına aynı şekilde karşılık veremez. O zaman ne yapabilirler? Nükleer denizaltıları sahaya sürebilirler.

Güney Koreli akademisyen, nükleer silahlarını elde tutmak için bir gerekçe daha edinen Pyongyang'ın, Seul'ün bu hamlesinden memnun olacağı yorumunu da yapıyor. 

Sejong Enstitüsü'nden Jo Bee-yun ise bu anlaşmayla birlikte Güney Kore'nin bölgede önemli bir oyuncu haline geldiğini savunuyor: 

Nükleer denizaltının en önemli özelliği hızı. Artık Güney Kore daha fazla ülkeyle birlikte operasyon gerçekleştirebilir.

ABD'nin çıkarı ne?

Washington, Kuzey Kore ve Çin'e yönelik baskısını artırarak bir taşla iki kuş vurmayı planlıyor. 

Anlaşmanın ardından Çin'in Seul Büyükelçisi Dai Bing, Güney Kore'nin bu meseleyi sağduyuyla ele alması gerektiğini vurguladı.

Yang Uk, "Trump savunma harcamalarını, Güney Kore'nin sırtına yükledi. Güney Kore savunma bütçesini çok artıracak. Çin ve Kuzey Kore'ye baskı için ABD'nin vekili gibi davranacaklar" diyor. 

ABD Deniz Kuvvetleri'nden Amiral Daryl Caudle da Güney Kore ziyaretinde bu yorumu doğruladı.  

Caudle, nükleer denizaltılar inşa edildiğinde ABD'nin, "öncelikli tehdit" olarak gördüğü Çin'e karşı ortak hedefleri gerçekleştirme konusunda Güney Kore'yle işbirliği beklentisinde olabileceğini vurguladı.

Amerikalı komutan, bu durumun Güney Kore Donanması'na yalnızca bölgesel değil küresel anlamda da daha fazla sorumluluk yükleyeceğini dile getirdi.

Trump, denizaltıların Philadelphia'da inşa edilerek ABD'deki istihdama fayda sağlayacağını savunurken Güney Koreli yetkililer kendi topraklarındaki mevcut tesisleri kullanırlarsa bu işi çok daha kısa sürede bitireceklerini söylüyor. 

Güney Kore Başbakanı Kim Min-seok da Philadelphia'daki tesislerin yetersiz olduğunu ifade etmişti. 

BBC, yorum taleplerine Philadelphia'daki tersaneyi işleten Hanwha'nın yanıt vermediğini aktardı. 


Independent Türkçe, BBC, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

DAHA FAZLA HABER OKU