Donald Trump'ın Rusya'ya yönelik dizel ihracatı yaptırımlarını kaldırmayı kabul ederek müzakereleri altüst etmesinden hemen önce, Birleşik Devletler'in Ukrayna'ya savaş sonrası dönem için ek güvenlik garantileri sözü verdiği bildirildi.
Volodimir Zelenski, Vladimir Putin'le varılabilecek herhangi bir anlaşmada güvenlik taahhütlerinin gerekliliği hakkında ısrarcı bir tutum sergiliyor. Zira Moskova'nın, Trump tarafından bu hafta duyurulan sözümona enerji ateşkesini şimdiden göz ardı ettiğine dair endişeler mevcut.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
The Telegraph'ın haberine göre geçen hafta sonu (9 Ekim) Miami'de gerçekleşen 6 saatlik görüşmeler sırasında, özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, başkanın revize edilmiş barış planı kapsamında Ukrayna'ya sağlanan korumayı güçlendirmeye istekli olduğunu belirtti.
Bu "geliştirilmiş" güvencelerin detayları tam olarak açıklanmadı ancak sözkonusu teklifin, başlangıçta önerilen Ukrayna hava sahasında devriye gezecek savaş uçakları ve uydu istihbaratı desteğinden çok daha kapsamlı olduğu bildirildi.
Bir kaynağa göre görüşmeler olumlu ilerliyordu ve Ukraynalılar ele alınan konulardan "memnundu" ancak hem Ukraynalılar hem de Avrupalılar, Zelenski'den toprak tavizi vermesinin bekleneceğini düşünüyordu.
Ancak Trump'ın dünya genelinde artan akaryakıt maliyetleri karşısında Putin'in ABD'ye ve küresel pazarlara dizel ihracına izin vermeyi kabul etmesi, görüşmeleri sekteye uğrattı.
Geçen hafta Miami'deki toplantıya katılan üst düzey AB yetkilisi Bjorn Seibert, dizel anlaşmasının katılımcıları şoke ettiğini belirtti.
Toplantıya aşina kaynakların gazeteye verdiği bilgiye göre, katılımcılar bu durum karşısında "şaşkına döndü".
Temsilcilerin Ukraynalılara, Putin'in yapıcı görüşmelere hazır olmadığını, Rus dizelini satın alma teklifinin ise Putin'i "yumuşatmak" ve ona savaşı sona erdirip Rusya'yı yeniden küresel ekonomiye entegre etmenin muhtemel faydalarını göstermek amacıyla tasarlandığını söylediği bildirildi.
Avrupalı bir diplomat The Telegraph'a yaptığı açıklamada bu teorinin "saçmalıktan ibaret" olduğunu söyledi. Üç taraf da toplantıdan herhangi bir anlaşmaya varamadan ayrıldı.
Trump, cuma günkü açıklamasında Putin’le varılan anlaşma kapsamında Moskova'nın küresel pazarlara dizel tedarik edebileceğini ve ABD'nin de 300 bin ton dizel ithal edeceğini duyurmuştu.
Trump, Avrupalı liderlerin eleştirileriyle karşılaşırken, AB'nin üst düzey diplomatı Kaja Kallas, Washington'a "Bu savaşı Rusya başlattı. Bunu unutmamalıyız" hatırlatmasında bulundu.
Zelenski sözkonusu sevkıyatların bir etki yaratacağına inanmadığını belirterek, "bu kararın arkasında farklı gerekçeler olduğunu" öne sürdü.
Zelenski, duyurudan önce Kiev'in bilgilendirilmediğini ifade ederek, "Hayır, bundan haberimiz yoktu. Biz de medyadan öğrendik" dedi.
Ukraynalı lider, ABD'nin Kiev'le bir anlaşma yapmayı değerlendirmesi gerektiğini savunarak şunları söyledi:
O halde Amerika neden Ukrayna'yla dizel anlaşması yapmıyor? Gelin, Ukrayna'yla bir dizel anlaşması önerelim.
Trump ayrıca savaşın başlamasının ardından Rus yakıtı satın almaya devam ettiği gerekçesiyle Avrupa'yı ikiyüzlülükle suçladı.
Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi'nin (CREA) yürüttüğü takip çalışmasına göre Avrupa Birliği, 24 Şubat 2022'den bu yana fosil yakıtlar için Rusya'ya yaklaşık 238,6 milyar euro ödeme yaptı. Ancak veriler 2023'ten itibaren AB ithalatında keskin bir düşüş olduğunu gösteriyor.
*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir
independent.co.uk/news/world/europe
Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal
© The Independent