İsrail, 27 Ekim'de yapılacak yasama seçimlerine hazırlanırken, sağ partiler arasındaki bölünme Başbakan Binyamin Netanyahu'nun tekrar iktidara gelmesini zorlaştırabilir.

Anketler, Netanyahu'nun liderliğindeki radikal sağcı blokun hükümet kurmak için gereken 61 sandalyenin gerisinde kaldığını gösteriyor.

İsrail'de başbakan doğrudan halk tarafından seçilmiyor. Hükümeti kurabilmek için 120 sandalyeli Parlamento'da (Knesset) çoğunluğu sağlayacak bir koalisyon oluşturulması gerekiyor.

Seçimlere 38 parti katılıyor ancak bunlardan en fazla 15'inin Knesset'e girebilmek için gereken yüzde 3,25'lik seçim barajını aşması bekleniyor. Bu oran, Parlamento'da yaklaşık 4 sandalyeye karşılık geliyor.

Anketlere göre ayakta kalacak partiler arasında muhtemelen Netanyahu'nun Likud listesinin başını çektiği sağ kanattan üç ya da dört parti olacak. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar partisinin başını çektiği merkez sol kanattan dört ya da beş partiye ek olarak iki Haredi Ortodoks partisi ve çoğunluğu Araplardan oluşan iki parti de yer alacak.

"Sağ blok birleşemedi"

ABD merkezli Yahudi Telgraf Ajansı'nın (Jewish Telegraphic Agency -JTA) analizine göre Netanyahu'nun sağ blokta umduğu birleşmelerin gerçekleşmemesi, 76 yaşındaki liderin seçim hesaplarını karıştırıyor.

Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in aşırı milliyetçi Dini Siyonizm Partisi, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in radikal sağcı Yahudi Gücü Partisi ve emekli Tuğgeneral Ofer Winter'ın liderliğindeki muhafazakar Amcha Yisrael ortak bir liste oluşturamadı.

Kudüs İbrani Üniversitesi'nden siyasetbilimci Gayil Talshir, Netanyahu'nun 2022 seçimleri öncesinde Ben-Gvir ve Smotrich'i ortak listede bir araya getirmeyi başardığını hatırlatarak, bu seçimde benzer bir sonuç alınamadığını söylüyor. Analiste göre Netanyahu, son 10 yılda partilerin yarışa katılımı açısından en zayıf konumunda.

Anketlerde Winter'ın partisi yaklaşık 4-5, Smotrich'in partisi ise 5-6 sandalye kazanıyor. Ancak her iki parti de barajı aşamama riskiyle karşı karşıya. Netanyahu'nun bloku yaklaşık 52-53 sandalyede kalabilir. Ancak eski Eisenkot liderliğindeki blok da 61 sandalyeye ulaşamayabilir. Bu bloğun desteği son haftalarda 58-59 sandalyeden 52-53'e geriledi.

"Arap siyasi bloku güçlenebilir"

Bu düşüşün nedenlerinden biri, üç Arap partisinin birleşerek Ortak Liste'yi oluşturması. Analize göre birleşme, Arap siyasi bloğunu güçlendirebilir ve Arap seçmenlerin sandığa gitme oranını artırabilir. Ortak Liste'yle Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi'nin (Ra'am) toplamda yaklaşık 14 sandalye kazanması bekleniyor.

Her iki siyasi kamp da Arap partilerini koalisyona dahil etmeyeceğini açıklamış olsa da seçimlerin siyasi çıkmaza yol açması halinde bu tutum sınanabilir. İsrail'deki Filistinlileri temsil eden Hadaş, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste'nin lideri Yusuf Cebbarin, cumartesi günü açıklamasında Netanyahu iktidarını sonlandıracak herhangi bir hükümete destek vermeye hazır olduklarını belirtmişti.

Baraj sınırındaki partiler sonuçları değiştirebilir mi?

Seçimlerin sonucunu etkileyebilecek bir diğer unsur da anketlerde baraj sınırında seyreden partiler.

Yoaz Hendel ve Yaron Zelekha liderliğindeki "Yedek Askerler - Ekonomist" bu açıdan öne çıkıyor. Analize göre parti, ultra Ortodoksların askere alınmasına ilişkin politikaları nedeniyle Netanyahu karşıtı bloka destek verebilir.

Ilımlı ve reformist Haredi Halkı Partisi (HaTzibur HaCharedi) yerleşik ultra-Ortodoks partilerden bir veya iki sandalye alarak Netanyahu'nun bloğunu zayıflatabilir.

Independent Türkçe, Yahudi Telgraf Ajansı, Times of Israel, Jerusalem Post, Ynet

Derleyen: Yasin Sofuoğlu