Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, uluslararası düzenin zayıflatılmasına karşı BM Şartı ve uluslararası hukukun savunulması gerektiğini söyledi. Macron, Gazze'deki insani durumun ise "hepimiz adına utanç verici" olduğunu ifade etti.
Macron, ABD'nin New York kentinde düzenlenen BM 81. Genel Kurulu'nda konuştu. Dünyada emperyalizmin yeniden gündeme geldiğini belirten Macron, bazı güçlü aktörlerin uluslararası düzeni zayıflatarak sınırlarını genişletebileceğini veya halkların kendi kaderini tayin hakkını ihlal edebileceğini söyledi.
Ülkelerin "orman hukukuna dönüşmüş bir ortamda mı yoksa medeni bir uluslararası toplumun bünyesinde mi" var olmak istediklerine karar vermesi gerektiğini belirten Macron, BM'nin savunulması çağrısında bulundu.
Macron, "Özgür ve eşit halkları bir arada toplayan ortak evimiz, her üyesinin eşit egemenliği üzerine kurulu. BM Şartı, bazılarımızın gücünün diğerleri için karar vermesini engelliyor." dedi.
"Barışı inşa etmek için yeniden kararlılıkla hareket etmeliyiz"
Savaş, barış ve teknoloji alanlarında güçlü olanın kendi kurallarını diğerlerine dayatmasına karşı adaletin ve ortak çıkarların korunması gerektiğini ifade eden Macron, dünyadaki savaş ve krizlerin arttığına dikkati çekti.
Savaşlar ve halkların yaşadığı acılar karşısında kaderciliğe teslim olunmaması gerektiğini belirten Macron, "Somut çözümler bulmak ve barışı inşa etmek için yeniden kararlılıkla hareket etmeliyiz." diye konuştu.
İnsani yardım çalışanlarının ve uluslararası insancıl hukukun savunulması gerektiğini dile getiren Macron, Fransa'nın Uluslararası Adalet Divanı'nı desteklemeyi sürdüreceğini söyledi.
BM Güvenlik Konseyi'nde reform yapılması gerektiğini belirten Macron, Konsey'in yeni üye devletlere açılması gerektiğini ifade etti. Konsey'in uluslararası hukuk ihlallerine karşı harekete geçebilmesi gerektiğini savunan Macron, "Barbarlık karşısında kim usule ilişkin bir çıkmazla yetinebilir?" dedi.
Savaş suçlarının arttığını ve sivil altyapıların yıkıldığını belirten Macron, bunun yeni bir "barbarlık çağı" başlattığını söyledi. Macron, Cenevre Sözleşmeleri'nin tehlikede olduğunu ifade etti.
"Böyle bir dünyada yaşamak istiyor muyuz?"
Toplu katliamlar söz konusu olduğunda BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinin veto hakkının sınırlandırılmasına yönelik Fransa ve Meksika girişiminin önemine değinen Macron, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve uluslararası hukuka uyulmasının öncelikleri arasında olduğunu belirtti.
Dünya düzeninin "güçlünün düzenine" dönüşmemesi gerektiğini söyleyen Macron, "Böyle bir dünyada yaşamak istiyor muyuz?" diye sordu.
Savaşlara BM Şartı'na uygun çözümler bulunması ve çifte standart uygulanmaması gerektiğini vurgulayan Macron, Avrupa'da halkların egemenliğine verilen önemin Afrika söz konusu olduğunda neden aynı şekilde görülmediğini sorguladı.
Macron, BM değerlerinin her koşulda ve her kıtada savunulması gerektiğini belirterek, "Barış ve güvenlik bölünmez niteliktedir ve herkesin bunlara hakkı vardır." dedi.
Ukrayna'ya destek mesajı
Fransa'nın Ukrayna'ya desteğini sürdüreceğini belirten Macron, Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakerelerin en kısa sürede başlaması için çaba göstereceklerini söyledi.
Sivil ve enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması gerektiğini ifade eden Macron, Karadeniz'de tahıl sevkiyatının sürdürülmesini sağlayacak geçici bir ateşkes çağrısında bulundu.
"Gazze'deki manzara hepimiz için utanç verici"
Lübnan'ın egemenliğine desteklerini yineleyen Macron, tam egemen bir Lübnan'ın Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Lübnanlılar ile komşularının güvenliğinin sağlanması açısından önemli olduğunu söyledi.
Filistinlilerin egemenlik hakkına da değinen Macron, bir yıl önce BM Genel Kurulu'nda çok sayıda ülkenin Filistin Devleti'ni tanıdığını hatırlattı.
Filistin'in tanınmasının tek başına yeterli olmadığını belirten Macron, "Eğer eyleme geçmezsek, güvenilirliğimizin ne kıymeti kalır?" dedi.
Gazze'deki insani duruma ilişkin Macron, "Gazze konusunda bazıları barışın sağlandığına inanıyor ama bu insani yardımların ulaşmasına imkan sağlamadı. İşte manzara, utanç verici, hepimiz adına utanç verici." ifadelerini kullandı.
İşgal altındaki Batı Şeria'da da her gün hak ihlallerinin yaşandığını belirten Macron, Filistinlilerin meşru haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini söyledi.
Bunun İsrail'in güvenliği açısından da gerekli olduğunu savunan Macron, İsrail'in güvenliğinin komşu devletlerin egemenliğinin ihlal edilmesiyle sağlanabileceğini düşünenlerin "çok büyük hata" yaptığını ifade etti.
Macron ayrıca Suriye'ye destek verdiklerini ve ülkenin egemenliği ile birliğinin yeniden tesis edilmesi için çalıştıklarını belirtti.
Yapay zeka ve sosyal medya düzenlemesi
Küresel sistemdeki çifte standartların çözülmesi gerektiğini belirten Macron, Kuzey ile Güney arasındaki ekonomik ve sosyal uçurumun azaltılması için kalkınmakta olan ülkelerin ihtiyaçlarına yönelik daha etkin bir yönetişim mekanizması oluşturulmasını istedi.
Adil ticaret, iklim, biyoçeşitlilik ve okyanusların korunması konusunda çok taraflı işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Macron, yapay zeka alanında alınacak kararların yalnızca ABD ve Çin tarafından belirlenemeyeceğini ifade etti.
Avrupa'nın yapay zeka yasası ve ilkeleri konusunda adım atan ilk taraf olduğunu belirten Macron, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medyaya erişimine ilişkin düzenlemelerin de hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
AA
