Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) turuncu ağızlı yeni bir maymun türü keşfedildi.
21. yüzyılda, yaşayan yeni bir türün keşfi genellikle bilim insanlarının yeni testler yapması veya okyanusların derinlikleri gibi uzak yerlerdeki canlıları incelemesiyle mümkün oluyor.
Ancak KDC'nin ortasında, gözler önünde saklanan bir maymunun ayrı bir tür olduğu yeni bir çalışmada doğrulandı.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Yerel halkın Likweli ismini taktığı maymunun görüldüğü, ilk olarak 2008'de bildirilmişti. Fakat doğa koruma uzmanları net bir fotoğraf çekmeyi başaramamıştı.
Daha sonra 2018'de tekrar görüldüğünün bildirilmesinin ardından bilim insanları kapsamlı bir araştırma yürütmeye başladı.
Araştırmacılar, KDC'nin orta kesimlerindeki Lomami Ulusal Parkı'nda ekipler halinde maymunu aramaya koyuldu.
Parkta çalışan diğer ekiplerin çektiği fotoğrafların da katkısıyla kapsamlı bir veri seti ortaya çıktı: Likweli, 2018 ila 2022'de yaklaşık 1700 kilometrekarelik bir alanda 114 kere görülmüştü.
KDC ve ABD'deki araştırmacılardan oluşan ekip, üç ölü maymun örneğinden deri, iskelet ve doku örnekleri de topladı.
Bilim insanları genetik incelemeler sonucu Likweli'nin daha önce bilinmeyen bir tür olduğunu saptadı.
Kongo'nun doğal çeşitliliğine ithafen Colobus congoensis ismi verilen tür, siyah tüyleri ve pempe-turuncu ağzıyla öne çıkıyor.
Bulguları hakemli dergi PLOS One'da dün (15 Temmuz) yayımlanan çalışma kapsamında alınan 6 ses kaydı, Likweli'nin görüntüsü ve genetiğinin yanı sıra derin kükremeleriyle de cinsinin diğer üyelerinden ayrıldığını ortaya koydu.
Colobus congoensis'in ayrı bir tür olarak belirlenmesi, son 75 yılda keşfedilen 5. Afrika maymunu türü olması nedeniyle de önem taşıyor.
Florida Atlantic Üniversitesi'nden çalışmanın ortak yazarı Junior Amboko şöyle diyor:
Bu keşif hem heyecan verici hem de son derece kişisel bir anlam taşıyor; memleketimin olağanüstü biyolojik çeşitliliğini ve henüz belgelenmemiş ne kadar çok şey olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, Colobus congoensis'in en yakın akrabası Colobus satanas'tan yaklaşık 4-5 milyon yıl önce ayrıldığını tespit etti. Makalenin yazarlarından Kate Detwiler, bunun Colobus soyundaki bilinen en eski evrimsel ayrışmalardan biri olduğunu söylüyor.
Likweli'nin beslenme biçimi, çiftleşme alışkanlıkları ve 1700 kilometre gibi küçük bir alana sıkışmasının nedeni henüz bilinmiyor.
Öte yandan Detwiler, bu maymunların dikkat çekici ağızlarının, diğer hayvanlar için görsel sinyal görevi görebileceğini ve belki de eş bulmalarına yardımcı olabileceğini düşünüyor.
Küçük bir alanda yaşamaları ise ihtiyaç duydukları yiyecek ve yaşam alanını sınırlı bir bölgede bulmalarından kaynaklanıyor olabilir.
Ancak bu tip soruların yanıtlanması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.
Avcılıktan dolayı riski altında olan bu maymunların tanımlanması da hem bu çalışmalara hem de koruma çabalarına katkı sunabilir.
Detwiler şu ifadeleri kullanıyor:
Colobus congoensis'in keşfi hem bilimsel bir zafer hem de en nadir canlılardan bazılarının, dünya onların varlığından haberdar bile olmadan yok olabileceğine dair önemli bir hatırlatıcı.
Independent Türkçe, Science Alert, BBC, Washington Post, PLOS One
Derleyen: Büşra Ağaç
