ABD Başkanı Donald Trump'ın, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Türkiye'ye F-35 satışını değerlendirdiklerini söylemesi, İsrail'i endişelendirdi.
Trump, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında dün yaptığı açıklamada "F-35 konusunu ele alacağız. Bir karar vereceğiz" dedi. Ayrıca "CAATSA yaptırımları kalkacak, bunun vakti geldi" ifadelerini kullandı.
Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) ABD'nin İran, Kuzey Kore ve Rusya'yla savunma veya enerji alanlarında önemli ölçüde iş yapan kişi ve kurumlara cezai yaptırımlar uygulanmasını öngören federal yasası.
ABD Kongresi'nin 2020'de açıkladığı kararda, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın alarak CAATSA'nın 231'inci maddesini ihlal ettiği bildirilmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD'den 5 uçak için söz aldıklarını belirterek, "Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var" dedi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise CNN'e verdiği röportajda Türkiye'ye F-35 savaş jetlerinin satışının "Ortadoğu'daki güç dengesini bozacağını" savundu. Türkiye'nin, ABD için "örnek müttefik" olmadığını ileri süren İsrail lideri, Ankara'nın F-35 programına yeniden dahil edilmesini önlemek amacıyla NATO Zirvesi'nden önce Trump'la birkaç kez görüştüğünü de itiraf etti.
Times of Israel'in analizinde hem NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapması hem de Trump'tan F-35'lerle ilgili destek alması sayesinde Türkiye'nin nüfuzunu artırdığı, İsrail'in ise tam tersi istikamette ilerlediği yazıldı.
Özellikle 7 Ekim 2023'te patlak veren Gazze savaşının ardından İsrail ve Türkiye arasındaki gerginliğin iyice tırmandığı hatırlatılan yazıda, Trump'ın ilk döneminde olduğu gibi şimdi de Ankara'yı "çalkantılı Ortadoğu'da güvenilir bir ortak olarak gördüğü" vurgulanıyor.
Tel Aviv merkezli düşünce kuruluşu Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü'nden Gallia Lindenstrauss, "Erdoğan'ın sonuç getirebilen bir lider olma özelliği ön plana çıkarılıyor" diyor.
Suriye'de Beşar Esad rejiminin devrilmesine verdiği katkı ve Hamas'la müzakerelerde yaptığı arabuluculuğun ardından Türkiye'nin İran savaşını da nüfuzunu artırmak için kullandığı yorumu yapılıyor.
Trump savaştan çıkış yolu aradığında Türkiye'nin Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır'la arabuluculuk rolü üstlendiği belirtiliyor.
ABD Başkanı, Ankara'daki zirvede Türkiye'nin İran savaşına katılmamasından övgüyle bahsederek Ankara'nın süreçte "birçok geleneksel müttefike göre çok daha yardımcı olduğunu" ifade etti.
Diğer yandan ABD ve İsrail medyası, Trump'la NATO Zirvesi için Ankara'ya gelen ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in çarşamba günü İsrail'e gideceğini aktarıyor. Ziyaretin, ABD ve İran arasında karşılıklı saldırıların düzenlendiği ve F-35 meselesinin tekrar gündeme geldiği bir dönemde yapılacak olması dikkat çekti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu. İran Devrim Muhafızları da buna yanıt olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 askeri tesisi, füze ve drone'larla hedef aldı.
Independent Türkçe, Times of Israel, Jerusalem Post, CNN
Derleyen: Yasin Sofuoğlu
