Gazze savaşında İsrail'e karşı duran sayılı Avrupa Birliği (AB) ülkesinden biri olan Slovenya, Janez Jansa'nın başa geçmesiyle rotasını değiştiriyor.

Orta Avrupa ülkesinde 22 Mart'ta yapılan genel seçimi ilk sırada tamamlayan Özgürlük Hareketi (GS) lideri Robert Golob'un koalisyon görüşmelerinden sonuç alamaması üzerine Slovenya Ulusal Meclisi'nde dün oylamaya gidildi.

Seçimi ikinci sırada tamamlayan Slovenya Demokrat Partisi (SDS) Genel Başkanı Janez Jansa, 87 milletvekilinin 51'inden "evet", 36'sından "hayır" oyu alarak yeni başbakan seçildi.

Seçim sürecinde Jansa'nın "Özel Mossad" diye de bilinen Black Cube adlı İsrailli istihbarat şirketiyle işbirliği yaptığı iddia edilmişti.  Siyasetçinin yeniden seçilmesi, Meclis binası önünde protestolarla karşılandı.

3 Mart 2020 - 25 Mayıs 2022'de başbakanlık yapan Jansa, Meclis'teki konuşmasında 15 gün içinde yeni kabineyi açıklayacağını belirtti.

Golob hükümeti, Mayıs 2024'te Filistin devletini tanımış, İsrail'in Gazze'deki savaşını "soykırım" diye nitelemişti.

Ayrıca Slovenya'nın kamu yayıncısı RTV, Gazze'deki savaşı gerekçe göstererek İsrail'in 2025 Eurovision Şarkı Yarışması'ndan çıkarılmasını talep eden ilk Avrupa kurumu olmuştu. RTV, 2026'daki yarışmayı da boykot etmişti.

Merkez sol Golob yönetimi, AB ülkeleri arasında İsrail'le tüm silah ticaretini yasaklayan ilk hükümetti. Buna ek olarak radikal sağcı İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir'le Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'i de geçen yıl "istenmeyen kişi" ilan etmişti.

Slovenya ayrıca geçen yıl aldığı kararla İsrail Başbakan Benjamin Netanyahu'ya seyahat yasağı uygulayan ilk AB ülkesi oldu.

Diğer yandan Jansa, Golob'un İsrail'e karşı tutumunu sıkça eleştirerek göreve gelmesi halinde Slovenya'nın İsrail'deki büyükelçiliğini Tel Aviv'den Kudüs'e taşıyacağını ve Lübliyana'nın Filistin'i tanıma kararını geri çekeceğini söylemişti.

Jansa, Hıristiyan demokrat Yeni Slovenya ve kendi hükümetinde dışişleri bakanı olarak görev yapan Anze Logar'ın Demokratlar'ıyla işbirliği kurmayı hedefliyor.

İsrail gazetesi Ynet'in analizinde, ABD Başkanı Donald Trump ve Macaristan'ın eski lideri Viktor Orban'a desteğiyle bilinen Jansa'nın yönetimi altında Slovenya'nın "İsrail karşıtı tutumunun değişeceği" yazılıyor.

ABD merkezli düşünce kuruluşu Quincy Enstitüsü'nün yayın kuruluşu Responsible Statecraft'te yayımlanan analizde, Golob yönetiminde Slovenya Dışişleri Bakanı Tanja Fajon'un, ABD-İsrail'in İran'a karşı açtığı savaşı "uluslararası hukukun kabul edilemez bir ihlali" diyerek eleştirdiği de hatırlatılıyor. Bakan, İran'ın Körfez ülkelerine misillemelerine de tepki göstermişti.

Analizde, Slovenya'nın "siyasi açıdan etkisiz hale getirilmeye" çalışıldığına, AB'nin iç ve dış politikalarının da test edildiğine dikkat çekiliyor.

Independent Türkçe, Times of Israel, Responsible Statecraft, Ynet

Derleyen: Yasin Sofuoğlu