İsrail'le Lübnan arasında varılan 10 günlük ateşkes, sadece sahadaki çatışmaları geçici olarak durdurmayı değil, aynı zamanda daha geniş bir diplomatik sürecin kapısını aralamayı hedefliyor.

Ancak anlaşmanın hazırlanış biçimi ve içeriği, daha baştan ciddi soru işaretleri doğurdu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun güvenlik kabinesini son dakika bilgilendirmesi, sürecin ne ölçüde kurumsal işlediğine dair tartışmaları alevlendirirken, Hizbullah'ın doğrudan masada yer almaması ateşkesin sürdürülebilirliğini belirsiz kılıyor.

Washington'ın arabuluculuğunda ilerleyen bu kırılgan denge, bölgesel güç hesaplarının gölgesinde kalıcı bir barışa dönüşebilecek mi, yoksa yalnızca daha büyük bir müzakere sürecinin kısa bir ara perdesi mi olacak?

ABD Başkanı Donald Trump, tarafların 10 günlük ateşkeste anlaştıklarını dün açıkladı.

Times of Israel'in aktardığına göre Netanyahu, Trump'ın bu açıklamasından kısa bir süre önce güvenlik kabinesi üyelerine acil toplantı mesajı gönderdi.

Yetkililere telefon aracılığıyla yapılan görüşmeden sadece 5 dakika önce haber verildiği belirtiliyor.

Ayrıca güvenlik kabinesindeki isimlere ateşkes hakkındaki görüşlerinin sorulmadığı ve anlaşma hakkında bir oylamaya gidilmediği ifade ediliyor.

Diğer yandan bazı yetkililerle iletişime geçilmediği, bu kişilerin ateşkesi Trump'ın açıklamasıyla öğrendiği aktarılıyor.

Netanyahu, anlaşmayla ilgili açıklamasında mutabakatı kabul ettiklerini belirtirken, Lübnan'ın güneyinden askerlerini çekmeyeceklerini vurguladı.

İsrail lideri, bu 10 günlük süreyi Tel Aviv ve Beyrut heyetlerinin bu hafta Washington'da düzenlediği toplantıda ele aldığı anlaşma çerçevesini ilerletmek için kullanacaklarını söyledi.

Öte yandan İsrail'deki liberal ana muhalefet partisi Yeş Atid (Gelecek Var) lideri Yair Lapid, Netanyahu hükümetinin Hizbullah'a karşı savaşta vaatlerini yerine getirmediğini belirterek ateşkesi eleştirdi.

Sağcı Yisrael Beiteinu (İsrail Evimiz Partisi) lideri Avigdor Liberman da "Lübnan'daki ateşkes, kuzey sakinlerine ihanettir" sözleriyle ifade ederek hükümete yüklendi.

Sol eğilimli Demokratlar Partisi lideri Yair Golan ise ateşkesin doğru bir adım olduğunu belirtirken, Netanyahu'nun dış baskılarla bunu kabul etmesine tepki gösterdi.  

Lübnanlı haber sitesi Naharnet, halkın İsrail hükümetiyle görüşmeler karşısında "karmaşık duygular içinde olduğunu" yazıyor. Güney sınırındaki köyünden zorla göç ettirilen Mustafa Aladdin, "Bu müzakereler bizi temsil etmiyor" derken, Beyrut'ta yaşayan Muhammed Said ise "Müzakereler İsrail'in çıkarlarından çok bizim çıkarlarımıza hizmet ediyor, çünkü ülkesi yıkılan biziz, kayıplar yaşayan biziz," diyor.

BBC'nin analizinde anlaşmanın İsrail kamuoyundaki yansımasına dair şu değerlendirmeler paylaşılıyor:

Bu ateşkesi Hizbullah'la çatışmadan çıkış yolu olarak gören İsrailli çok az. Pek çoğu bunu liderlerinin, Washington'un çıkarlarına uyum sağlamak için tekrar baskı altında kaldığının kanıtı olarak görüyor.

İran, ABD'yle ateşkes görüşmelerinin yeniden başlaması için Lübnan'daki çatışmaların durdurulmasını şart koşmuştu.

Trump, İsrail-Lübnan ateşkesinin ardından İran'la savaşın da "kısa sürede biteceğini" öne sürdü.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, anlaşmanın Hizbullah'ın "mücadelesi ve direniş ekseninin birliği sayesinde mümkün olduğunu" savunurken, mutabakata "ihtiyatla yaklaşacaklarını" ekledi.

Ancak Wall Street Journal'ın analizinde, Hizbullah'ın sürece doğrudan dahil edilmemesi nedeniyle ateşkesin kalıcı hale gelmesinin çok zor olacağına dikkat çekiliyor.

Trump yönetiminin 10 günlük mutabakatı İran'la müzakereleri ilerletmek için kullanmak istediği vurgulanıyor.

Independent Türkçe, Times of Israel, Wall Street Journal, BBC, Naharnet

Derleyen: Yasin Sofuoğlu