Antik Mısır'a ait bir arkeolojik alandan çıkarılan 42 binden fazla çömlek parçasındaki yazıtlar üzerine yapılan eşi benzeri görülmemiş bir analiz, iki bin yıl önce yaşamış sıradan insanların hayatına dair yeni bilgiler sağladı.
Yukarı Mısır'daki Athribis arkeolojik alanından 2005'ten bu yana ostrakon diye de bilinen 43 binden fazla seramik parçası çıkarılırken, bunların 42 bini sadece son 8 yılda keşfedildi.
Bunların çoğu kağıdın icadından önce yazı malzemesi olarak kullanılırken kısa, günlük notlardan hesaplara, listelere veya alıştırma metinlerine kadar çeşitli karalamalar içeriyor. Bu da onları günlük yaşama dair dünyanın en kapsamlı antik arşivlerinden biri haline getiriyor.
Nil'in yaklaşık 10 km batısındaki Athribis; tapınak bölgesi, yerleşim yerleri, nekropol ve kireçtaşı ocaklarından oluşan, aslan tanrıçası (Ta-)Repit'in kült merkeziydi.
Kazı alanının olağanüstü değeri, 2018'de XII. Ptolemaios Tapınağı'nın batısında 20'ye 40 metrelik bir alanın açılması ve güneybatıya doğru genişletilmesiyle anlaşılmıştı.
Arkeologların burada 40'a 40 metrelik bir alanda 40 binden fazla çömlek parçasından oluşan geniş bir yatak keşfetmesiyle her gün 50 ila 100 yeni seramik parçası ortaya çıkarıldı.
Ostrakonlar, bin yılı aşkın süreyi kapsayan zengin bir sosyal tarih kaynağı; en eski metinler MÖ 3. yüzyıldan kalma vergi makbuzları ve en yenileriyse MS 9. ila 11. yüzyıllara ait.
Ostrakonların büyük kısmında, Ptolemaik ve Roma dönemlerinin yaygın idari yazısı Demotik yazı kullanılmış.
Araştırmacılar kayda değer bir kısmının da Yunanca yazılar içerdiğini belirtiyor.
Tübingen Üniversitesi'nden arkeolog Christian Leitz, "Ostrakonlar bize şaşırtıcı bir çeşitlilikte günlük yaşam hallerini gösteriyor" diyor.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bulunan yazıtlar arasında vergi listeleri, okul çocuklarının egzersizleri, dini metinler ve kurbanlık hayvanların kalitesini belgeleyen rahip sertifikaları gibi günlük faaliyetlerle ilgili kısa notlar yer alıyordu.
Çömlek parçalarının önemli bir kısmında çizimler ve geometrik desenlerin yanı sıra hiyeroglif ve Arap alfabesiyle yazılmış nadir metinler vardı.
Bilim insanları Athribis bölgesinin antik burç yorumuyla ünlü olması nedeniyle (130'dan fazla bu türden metin var) bunları daha ayrıntılı incelemeyi umuyor.
Bu tür yazıtların, antik astronomi ve astroloji tarihi için önemli kaynaklar olabileceğini söylüyorlar.
Dr. Leitz, "Bulguları bu kadar değerli kılan şey bu karışım. Bu günlük içerik, Athribis halkının yaşamına doğrudan bir bakış açısı sağlıyor ve ostrakonları bölgenin kapsamlı sosyal tarihi açısından önemli bir kaynak haline getiriyor" ifadelerini kullanıyor.
Arkeologlar daha birçok ostrakon bulmayı beklerken, çömlek parçalarının dijitalleştirilmesi özel ekipman, yüksek işlem gücü ve özel eğitimli personel gerektirdiğinden zorlu bir süreç.
Dr. Leitz şunları söylüyor:
Prensipte ostrakonların dijitalleştirilip kataloglanması yapay zeka sistemleriyle hızlandırılabilir ancak cazip gelse de böyle bir sistemi eğitmek ve sürdürmek için yüksek çaba gerekecektir.
*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç
© The Independent
