ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee'nin Nil Nehri'nden Fırat Nehri'ne uzanan bölgede "İsrail’in Tevrat'a dayalı hakkı olduğu" yönündeki iddiası, Ortadoğu'da büyük tepkiyle karşılandı. 

Bölgedeki pek çok ülke ortak açıklama yayımlayarak bu sözleri kınadı. 

Birleşik Arap Emirliği (BAE) Dışişleri Bakanlığı'nın sitesinde yayımlanan ortak açıklamada Türkiye, Mısır, Ürdün, Lübnan, Endonezya, Kuveyt, Katar, Umman, Pakistan, Bahreyn, Suudi Arabistan, Suriye, Filistin, BAE dışişleri bakanlarıyla İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Arap Ligi ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) sekreterliklerinin imzası var.

Ortak açıklamada, Huckabee'nin ifadelerinin uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Antlaşması'nı açık bir şekilde ihlal ettiği ve bölgenin güvenliğiyle istikrarını ciddi biçimde tehlikeye soktuğu bildirildi.

Huckabee'nin ifadelerinin ABD Başkanı Donald Trump'ın vizyonu ve İsrail'in Gazze'deki saldırılarını sona erdirmek için yürürlüğe sokulan kapsamlı planla doğrudan çeliştiği ifade edildi.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı da bu ortak metinle ilgili bir açıklama yaptı:

Planın hoşgörü ve barış içinde bir arada yaşama ilkelerine dayandığını vurgulayan bakanlıklar, başkalarının toprakları üzerinde kontrolü meşrulaştırmaya yönelik açıklamaların bu hedefleri baltaladığını, gerilimleri körüklediğini ve barışı ilerletmekten ziyade kışkırtma niteliğinde olduğunu belirtti.

Batı Şeria'yı ilhak etme veya Gazze Şeridi'nden ayırma girişimlerini kesin olarak reddettiklerini, işgal altındaki Filistin topraklarında yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesine şiddetle karşı olduklarını ve Arap devletlerinin egemenliğine yönelik her türlü tehdidi kategorik olarak reddettiklerini yinelediler.

İsrail'in yayılmacı politikalarının ve hukuka aykırı eylemlerinin sürmesinin bölgedeki şiddet ve çatışmaları daha da alevlendireceği ve barış umutlarını zedeleyeceği ifade edilen açıklamada, Filistin halkının 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız devlet kurma ve kendi kaderini tayin hakkına duyulan bağlılık yinelendi. Bu kışkırtıcı açıklamaların son bulması çağrısında bulunuldu.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de X hesabından yaptığı açıklamada Huckabee'nin ifadelerinin, İsrail'in Filistin'deki soykırımına ABD'nin ortaklık yaptığını kanıtladığını söyledi. 

Bekayi, "İran, işgalci rejimin Filistinlilere karşı işlediği suçlarla bölge ülkelerine saldırganlığını cesaretlendirecek bu tür aşırı ideolojik açıklamaları kınamaktadır" dedi.

Tucker Carlson'ın podcast'inin cuma yayımlanan bölümünde konuşan Huckabee, Gazze'de İsrail tarafından gerçekleştirilen soykırımda çocukların öldürülmesini ve "Tevrat'a dayalı Büyük İsrail" görüşünü savunmuştu.

Amerikalı gazetecinin İsrail'in "vadedilmiş topraklar" iddiasına ilişkin sorusu üzerine Huckabee, İncil'e atıfta bulunmuştu.

"Bu Mısır'ın, Suriye'nin, Irak'ın, Ürdün'ün, Lübnan'ın ve Suudi Arabistan'ın bir kısmını kapsar. Yani tüm Ortadoğu'yu almak anlamına geliyor" diyen Carlson'a Huckabee'nin yanıtı şöyle olmuştu:

İsrail'in oraların hepsini alması iyi olurdu çünkü Tanrı bunu onlara bahşetti. Eğer bir gün İsrail bu toprakların tamamı üzerinde egemenlik veya kontrol kurarsa hepsini almaları sorun olmaz. Teolojik ve tarihsel olarak, Kutsal Yazılara göre, bu Tanrı'nın onlara vaat ettiği topraklardır.

Tucker Carlson, "Peki Amerika neden bunu desteklemeli?" diye sorunca Huckabee, "Çünkü İncil böyle diyor ve bu kutsal bir hak" ifadesini kullanmıştı.

Amerikalı diplomat sonrasında ifadelerinin mübalağalı olduğunu söyleyip, İsrail'in bu bölgenin tamamını istemediğini savunmuştu. 

Independent Türkçe, Guardian, AFP, AA

Derleyen: Eren Umurbilir