Meta CEO’su Mark Zuckerberg, ABD’nin Los Angeles eyaletinde görülen ve sosyal medya platformlarının çocukları bilinçli biçimde bağımlı hale getirdiği iddiasını konu alan davada jüri karşısına çıktı. Dava, teknoloji şirketlerinin genç kullanıcılar üzerindeki etkisini kapsamlı şekilde yargıya taşıyan ilk örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Davanın merkezinde, kimliği baş harfleri K.G.M. olarak açıklanan 20 yaşındaki bir genç kadın yer alıyor. Davacı, çocuk yaşta YouTube ve Instagram kullanmaya başladığını, platformların öneri algoritmaları, otomatik oynatma ve “sonsuz kaydırma” gibi özelliklerle bağımlılık yaratacak şekilde tasarlandığını öne sürüyor. Yoğun kullanımın kendisinde kaygı, beden algısı bozukluğu ve intihar düşüncelerine yol açtığını iddia ediyor.
Şirketler suçlamaları reddediyor
Davacının avukatı Mark Lanier, sosyal medya platformlarını “dijital kumarhaneler” olarak nitelendirerek özellikle küçük yaştaki kullanıcıların hedef alındığını savundu. Mahkemeye sunulan bazı şirket içi yazışmalarda genç kullanıcılarla erken yaşta bağ kurmanın stratejik hedef olarak belirlendiği öne sürüldü.
Öte yandan Meta ve Google iddiaları reddediyor. Meta, davacının sosyal medya kullanmadan önce de ruh sağlığı sorunları yaşadığını savunurken, Google ise suçlamaların gerçeği yansıtmadığını belirtti. Duruşmada, davacının bazı dönemlerde YouTube’u günde 6–7 saat kullandığı, 16 yaşındayken ise bir gün Instagram’da 16 saatten fazla zaman geçirdiği ifade edildi. Instagram CEO’su Adam Mosseri, bu sürenin “problemli” olabileceğini kabul ederken, bunun klinik bir bağımlılık anlamına gelmediğini söyledi. TikTok ve Snap ise dava başlamadan önce uzlaşmaya gitti.
Karar küresel düzenlemeleri etkileyebilir
Uzmanlara göre dava, yalnızca bireysel bir tazminat süreci değil; sosyal medya şirketlerine karşı açılmış binlerce benzer davayı etkileyebilecek bir emsal niteliği taşıyor. Olası bir davacı lehine kararın, platformlara hukuki koruma sağlayan mevcut düzenlemeleri yeniden tartışmaya açabileceği belirtiliyor.
Dava süreci, dünya genelinde artan düzenleme baskısıyla da paralel ilerliyor. Avustralya ve İspanya 16 yaş altına sosyal medya yasağı planlarını duyururken; Fransa ve Türkiye’de de benzer yaş sınırlamaları tartışılıyor.
ANKA
