ABD, Pakistan'daki kritik madenlere odaklanırken, bu kaynakların yer aldığı bölgelerde silahlı militanların güç kazanması Washington–İslamabad hattındaki yeni işbirliğini zora sokuyor. 

Pakistan yönetimine göre ülkede bakır, lityum, kobalt, altın ve nadir toprak elementleri dahil toplamda 8 milyar dolar değerinde maden var. 

Değerli minerallerle ilgili anlaşmalara odaklanan dış politikası nedeniyle ABD Başkanı Donald Trump, bu madenlere büyük ilgi gösteriyor. Küresel ölçekte artan bakır talebi ve Çin'in nadir toprak elementlerindeki hakimiyeti de ABD'yi alternatif kaynak arayışına itiyor.

Washington, özellikle Belucistan eyaletindeki Reko Diq sahası gibi büyük bakır rezervlerinin geliştirilmesini hedefliyor. Federal kuruluş ABD İhracat-İthalat Bankası'nın (EXIM) bu projeler için 1 milyar doların üzerinde finansmanı onayladığı belirtiliyor. 

Ekonomik zorluklar yaşayan İslamabad yönetimi, maden anlaşmalarıyla Washington'dan yatırım çekmek istiyor. Pakistan Ordusu Sözcüsü Ahmed Şerif Chaudhry, ABD'nin "Pakistan halkına, istikrarına ve refahına sunabileceği çok şey olduğunu" savunuyor. 

Ancak sözkonusu madenlerin önemli bölümü, Afganistan sınırına yakın bölgelerde faaliyet gösteren militan grupların olduğu yerlerde. 

CNN'in bölgeden yaptığı kapsamlı habere göre, ABD'nin 2021'de Afganistan'dan çekilirken geride bıraktığı silahlarla örgütler daha donanımlı hale geldi.

Pakistanlı yetkililer, Afganistan'dan çekilme sürecinde geride bırakılan Amerikan yapımı silahların artık Pakistan Talibanı'nın (Tehrik-i Taliban Pakistan/TTP) ve Belucistan Kurtuluş Ordusu (BLA) gibi grupların eline geçtiğini söylüyor. Haberde, örgütlerin cephaneliğinde M-16 ve M-4 tüfekler, M249 makineli tüfekler ve keskin nişancı tüfeklerinin yer aldığı belirtiliyor. 

Pakistan ordusunun paylaştığı verilere göre 2025'te örgütlerin düzenlediği saldırılarda 1200'den fazla asker ve sivil hayatını kaybetti. Bu sayı, ABD'nin Afganistan'dan çekildiği 2021'e kıyasla yaklaşık iki kat artışa denk geliyor. 

Pakistan yönetimi, Afganistan'ın TTP ve başka örgütlere sığınak sağladığını öne sürüyor. Pakistan, bu örgütlere karşı herhangi bir önlem alınmadığını savunurken Taliban ise iddiaları reddediyor.

Afganistan'daki Taliban yönetiminden CNN'e gönderilen açıklamada, ABD'nin geri çekilirken ardında bıraktığı tüm silahların Kabil yönetiminin "denetiminde ve korumasında olduğu" savunuldu. 

Diğer yandan ABD'nin bölgedeki madencilik faaliyetlerini yoğunlaştırma stratejisi, Çin ve Pakistan ilişkilerini de yıpratabilir.

Pekin yönetimi, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru'nun (CPEC) bir parçası olarak ülkede 65 milyar dolarlık yatırımla elektrik santrali ve altyapı inşa etmişti. Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin en önemli ayaklarından biri olan CPEC, ayrılıkçı BLA tarafından da hedef alınmıştı.  

Independent Türkçe, CNN, AA

Derleyen: Yasin Sofuoğlu