Yakın zamanda yapılan bir araştırma, yetişkinlere sunulan rutin aşıların demansa karşı koruma sağlayabileceğini gösteriyor.

İtalyan ve Kanadalıların ortak yürüttüğü bir sinirbilim araştırması, 100 milyondan fazla kişiyi analiz ederek grip ve zona aşılarının 50 yaş ve üstü yetişkinlerde demans riskinin azalmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu. Herpes zoster (zona) aşısı, herhangi bir demans türünün riskini yüzde 24, Alzheimer hastalığı riskiniyse yüzde 47 oranında azalttı.

Halk sağlığı uzmanları, geçen yıl hakemli dergi Age and Ageing'de yayımlanan çalışmanın, göz ardı edilmesi zorlaşan bir eğilime işaret ettiğini söylüyor.

Bu, yaygın enfeksiyonlar için yapılan aşıların, Birleşik Krallık'ta (BK) hâlâ önde gelen ölüm nedeni olan bu hastalığa karşı fark edilmeden uzun vadeli koruma sağladığı anlamına gelebilir.

Küresel nüfusun yaşlanmasıyla birlikte demansın çarpıcı derecede yaygınlaşacağı tahmin ediliyor ve 2050'ye gelindiğinde BK'de yaklaşık 2 milyon kişinin demansla yaşayacağı öngörülüyor.

Oxford Aşı Grubu Direktörü ve Aşılama ve Bağışıklama Ortak Komitesi'nin eski başkanı Profesör Sir Andrew Pollard, The Times'a yaptığı açıklamada "Yaşlı yetişkinlerde zatürre, zona ve grip aşılarının, bu hastalıkların yol açtığı ciddi enfeksiyon ve hastaneye yatma riskini azalttığı görüldü" dedi.

Ancak son birkaç yılda yapılan çalışmalar aşılamanın, toplum ve BK Ulusal Sağlık Servisi (NHS) üzerinde muazzam bir yük yaratan demans riskinde de memnuniyet verici bir azalma sağlayabileceği ilginç bir olasılığı gündeme getirdi.

Bulguları eleştiren bazı kişiler, aşı olmayı tercih edenlerin zaten kişisel sağlıkla ilgili konularda daha bilinçli davranma eğilimi gösterdiği "sağlıklı kullanıcı etkisi" gibi diğer dış faktörlerin incelemede dikkate alınmadığını savunuyor.

Ancak yapılan diğer çalışmalar bu sorunu hafifletmeye çalıştı. Galler'de, insanlara Zostavax veya Shingrix adlı iki zona aşısından birinin sunulduğu büyük ölçekli bir randomize tıbbi çalışma yapılmıştı. İkisi de zona aşısıydı ve çalışmadaki her iki grup da aktif bir şekilde aşıyı talep ettiği için "sağlıklı kullanıcı etkisi" artık geçerli değildi.

Sonuçlar, daha yeni olan Shingrix aşısını yaptıranların, sonraki yıllarda demans geliştirme riskinin önemli ölçüde azaldığını göstermişti.

Oxford'da psikiyatri alanında klinik öğretim üyesi olan ve ikinci çalışmayı yöneten Dr. Maxime Taquet, "Bu çalışmanın boyutu ve niteliği, bulguları ikna edici kılıyor ve daha fazla araştırmayı teşvik ediyor" diyor.

Zona aşısının demans riskini azaltabileceği hipotezini destekliyor. Bulgular klinik çalışmalarda doğrulanırsa, yaşlı yetişkinler, sağlık hizmetleri ve halk sağlığı için kayda değer sonuçlar doğurabilir.

Zona aşıları, NHS tarafından 65 yaş üstü herkese ücretsiz sunuluyor.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç