Kamuoyunda "çerçeve yasa" adıyla bilinen "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" 7 Ağustos 2026 tarihinde TBMM Adalet Komisyonu tarafından onaylandı.
Öncelikle siyasal tutukluların tamamının bırakılmasını dışlayan bir kanun teklifi olduğunu belirtmeli...
Milletvekillerinin çoğunluğu, 40 yılı aşkın silahlı mücadeleden sonra Mayıs 2025'te silahların bırakılacağını açıklayan Kürdistan İşçi Partisi'nin (PKK) savaşçılarının geleceğiyle ilgili bu teklifi onayladı.
PKK "örgütü" olarak tanımlanmasına rağmen, bu teklif, örgütün 27 yıldır İmralı adasında hücre hapsinde bulunan 77 yaşındaki lideri Abdullah Öcalan ve Türkiye'deki Kürt seçmenlerin bir kesimini temsil eden DEM Partisi tarafından da destekleniyor.
Ancak bu kanun teklifi, Gezi Parkı protestosu ardından tutuklanarak yıllardır hapiste yatırılan Osman Kavala, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Çiğdem Mater ve Mine Özerden gibi tutukluları kapsamıyor.
Onlar gibi 10 binlerce siyasi tutuklu da bu tartışmalı kanun teklifinin kabul edilmesinden sonra serbest bırakılmayacak ve hapiste kalmaya devam edecek.
"Çerçeve yasa" sadece çerçeve yasa mı?
Çerçeve yasa üzerinden bir umut, bir özgür gelecek kapısı açıldı... Türkiye toplumu ve halkı, tarihi bir adım olarak özgürlük çığlıklarıyla geri dönülmez bir yolda o kapıdan geçerek barışı ve demokrasiyi inşa etme yoluna girdi....
Kanun teklifi, PKK militanlarının Türkiye'de sivil hayata dönmelerine olanak tanıyan bir mekanizma önermekle birlikte, bunun gerçekleşmesi için silahlı örgütün "fiili varlığını sona erdirmesi, kontrolündeki tüm silah ve mühimmatı teslim etmesi ve bu tespiti teyit eden bir Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanması" gerekiyor.
PKK'nin "kuruluşu, yönetimi ve propagandası ile silahlı gruba üyelikleri" ve faaliyetlerinin finansmanı da dahil olmak üzere, ile ilgili soruşturmaların açılması ve cezaların infazı, savaşçılara yöneltilen suçlamalara bağlı olarak 5 ile 10 yıl arasında değişen bir erteleme sürecine tabi olacaktır.
Erteleme süreci sona ermeden önce başka bir suç işlenmezse, soruşturmalar kapatılacak ve cezalar infaz edilmiş sayılacak.
Ancak teklife göre, PKK faaliyetleri çerçevesinde işlenen "kasıtlı öldürme eylemleri" ve "1 Haziran 20025'ten önce işlenen ve müebbet hapis cezası gerektiren" suçlar bu aftan yararlandırılmıyor.
Kanun teklifinde dikkat çeken düzenlemeler neler?
Hangi suçlar kapsam dışında?
Örgütün fiilî varlığına s10 verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2025 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, 1'inci madde kapsamına giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenir.
Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemez. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilir. Müsadereye konu eşya ve mal varlığı değerleri hakkında erteleme kararı ile birlikte tasfiye kararı verilir ve Hazineye irat edilir. Karar, kanun yollarına hakkı bulunanlara tebliğ edilir.
Tutuklular açısından ne değişiyor?
Madde 4- Koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar: Madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hâkim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza mahkemesi tarafından değerlendirilir ve koşulların bulunması hâlinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilir.
Ayrıca, 3'üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek dosyalarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilir.
5 ve 10 yıllık erteleme ne anlama geliyor?
Madde 5- Erteleme kararının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi: Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi hâlinde erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunur.
Mahkûmiyet hâlinde verilen cezanın infazı, 6'ncı madde uyarınca ertelenmez ve mahkûmiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğar. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilir.
Madde 6- Mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi: Teklifin 6'ncı maddesi ise mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesini düzenliyor.Örgütün fiilî varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve tespitin teyidine dair Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hariç olmak üzere, 1'inci madde kapsamına giren suçlardan;
a) Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle,
b) Toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı 10 yıl süreyle,
infaz hâkiminin kararıyla ertelenir.
Bu fıkranın uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemez. Erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı işlemez.
(2) Birinci fıkra uyarınca verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilir.
(3) Birinci fıkra uyarınca verilen erteleme kararları, 5. maddenin birinci fıkrasına göre oluşturulan sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturma ile bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, dördüncü fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.
(4) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi hâlinde, infaz hâkimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilir. Belirtilen süre suç işlemeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılır. Erteleme kararının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılır.
Süreci kim yönetecek?
Madde 7- Takip, koordinasyon ve uygulama: Teklifin 7'inci maddesi, kanunun uygulanmasının takibi, koordinasyonu ve değerlendirilmesi için bir kurul oluşturulmasını öngörüyor.
(1) Bu kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Millî Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil kurul tarafından yapılır. İhtiyaç hâlinde kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilir. Bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler, kurul ve komisy10 toplantılarına davet edilebilir.
(2) Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilir.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
