Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen, Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesinin ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
7589 sayılı Kanun; icra ve iflas işlemleri, idari yargı, hâkim ve savcı yardımcılarının eğitimi, dolandırıcılık suçları, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve hukuk yargılamalarına ilişkin birçok düzenleme içeriyor.
Miras kalan taşınmazların satışında yeni dönem
Kanuna göre, tüm maliklerin taşınmazı miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü bir kişinin mülkiyet hakkının bulunmadığı durumlarda, ortaklığın satış yoluyla giderilmesi amacıyla yapılacak ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek.
İlk ihalede taşınmazın tahmini değerinin tamamı üzerinden teklif verilmesi gerekecek. İhale bedelini süresi içinde yatırmayanlara ise teklif ettikleri bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.
Tek hâkimle görülecek davaların kapsamı genişletildi
Konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları artık tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek.
Öğrencilerin not, sınıf geçme, yurt, kredi ve burs işlemleri ile kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin ve uyarma cezalarına ilişkin davalar da bu kapsamda değerlendirilecek.
Ancak öğrencilerin okuldan uzaklaştırılması veya ilişiğinin kesilmesine neden olan disiplin cezaları tek hâkim uygulamasının dışında tutuldu.
Bazı idari davalarda temyiz yolu kapatıldı
Tek hâkim tarafından görülen davalar ile yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklar ve yalnızca vekâlet ücreti ile yargılama giderlerine ilişkin bazı kararlar için Danıştay'a temyiz başvurusu yapılamayacak.
IBAN ve hesap kullandıranlara ceza indirimi
Dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabının kullanılmasına imkân sağlamakla sınırlı kalan kişilere verilecek cezalarda yarı oranında indirim uygulanacak.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu suçlardan hüküm giyen ve dosyaları kanun yolu incelemesinde bulunan bazı sanıkların dosyaları yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilecek.
İnfaz aşamasındaki bazı hükümlüler de mağdurun zararını altı ay içinde tamamen karşılamaları halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
Genetik veriler 20 yıl saklanacak
Ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elde edilen genetik inceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek.
Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararlarında bu veriler silinecek. Diğer durumlarda ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra imha edilecek. İlgili kişiler, verilerin saklanmasını gerektiren neden ortadan kalktığında silinmesini talep edebilecek.
İşkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak
Kanunla hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) hükümleri yeniden düzenlendi.
İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasını gerektiren suçlarda belirli şartlar altında HAGB kararı verilebilecek.
Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri kötü muamele suçlarında HAGB uygulanamayacak.
Ayrıca HAGB kararlarına karşı istinaf, belirli şartlarda ise temyiz yoluna başvurulabilecek.
Kanuni faiz hesabı değişti
Sözleşmelerde faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanacak kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerine uyguladığı reeskont faiz oranının yüzde 80'i esas alınarak hesaplanacak.
Yılın ilk yarısında reeskont oranında 5 puan veya daha fazla değişiklik olması halinde, yılın ikinci yarısında yeni oran uygulanacak.
Hukuk davalarında duruşma süresi sınırlandırıldı
Yeni düzenlemeyle hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı aşmaması esas olacak.
Bilirkişi incelemesinin uzaması veya başka bir mahkeme aracılığıyla işlem yapılması gibi zorunlu durumlarda hâkim, gerekçesini açıklayarak daha uzun süre belirleyebilecek.
Kanunun elektronik satış ve uzaktan duruşmaya ilişkin bazı hükümleri üç ay sonra yürürlüğe girecek. Düzenlemenin diğer maddelerinin büyük bölümü ise Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
ANKA
