ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İran müzakerelerinde ön plana çıkması, 2028'de başkanlığa aday olabileceğine dair spekülasyonları artırdı.

İran'la bu hafta imzalanan mutabakat zaptı, Tahran'a fazla taviz verildiği gerekçesiyle özellikle şahin Cumhuriyetçiler tarafından eleştirildi.

Tüm tepkilere rağmen Vance, son dönemde yaptığı açıklamalar ve çeşitli mecralara verdiği röportajlarla 14 maddelik anlaşmayı savundu.

Perşembe günü Beyaz Saray'daki açıklamasında, ABD Başkanı Donald Trump'ın da bu anlaşmaya inandığını vurgulayarak şunları söyledi:

Trump'ın Amerikan halkının aleyhine bir anlaşma imzalayacağı düşüncesi saçma. O bu anlaşmaya inanıyor. Anlaşmayı sonuna kadar götürecek. İranlılar anlaşmaya uymazsa da bugün elimizde bulunan her türlü araç ve baskı unsuru hâlâ masada.

Vance mutabakatın ardından 60 günlük müzakerelerin başladığını, ilk görüşmenin bugün İsviçre'de yapılacağını söyledi. Ancak ABD'yi temsilen katılacağı görüşmenin son anda iptal edilmesi müzakere sürecinin ve mutabakatın ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi.

İsviçre Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada iptale ilişkin gerekçe sunulmadı. Öte yandan İsrail'in Lübnan'a saldırıları sürdürmesi nedeniyle toplantının iptal edildiğine yönelik iddialar gündeme geldi.

CNN'in haberinde, İran'ın ABD'yle müzakereleri yeniden başlatmadan önce Lübnan'daki çatışmaların sona ereceğine dair güvence istediği savunuldu.

Wall Street Journal'ın analizinde, "potansiyel başkan adayı" Vance'in zorlu İran anlaşmasını bu denli savunmasının siyasi kariyeri açısından risk yarattığına dikkat çekiliyor.

Müzakerelerin çökmesi ve bölgenin tekrar savaşa sürüklenmesi durumunda "hem siyasi hem de ekonomik sonuçların sorumluluğunun Vance'in üzerine kalacağı" vurgulanıyor.

Trump da çarşamba günkü basın toplantısında "İşler yolunda giderse övgüyü ben alacağım. Eğer yolunda gitmezse suçu JD'ye atacağım" demişti. Vance ise bu sözleri gülerek geçiştirip "Bence her zamanki gibi şaka yapıyordu" ifadelerini kullanmıştı.

BBC'nin analizinde de Vance'in savaşa karşı çıkan MAGA kesimiyle mutabakatı eleştiren şahinler arasında bölünmüş Cumhuriyetçilere bu geçici anlaşmayı kabul ettirmekte zorlanacağı yazılıyor.

Vance anlaşmayı eleştirerek mutabakata taraf olmadığını ve Lübnan'a saldırıları sürdüreceğini söyleyen İsrail'e çıkışıyla da ses getirdi.

ABD Başkan Yardımcısı, İsrail'in de anlaşmaya uymasını beklediklerini belirterek "Ben İsrail kabinesinde olsaydım, tüm dünyada geriye kalan tek güçlü müttefikime saldırmazdım" dedi.

Independent Türkçe, CNN, Wall Street Journal, BBC

Derleyen: Yasin Sofuoğlu