Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS), ABD'nin küresel yardım fonu kesintilerinin HIV'yle mücadeleye etkisine ilişkin bir rapor hazırlıyor.
Medyayla paylaşılan ilk verilere göre, HIV enfeksiyonu riski taşıyan kişilere reçete edilen, temas öncesi profilaksi (TÖP) diye bilinen ve HIV riskini azaltmak amacıyla günlük kullanılan önleyici ilacı alanların sayısında ciddi bir azalma görüldü.
62 ülkeden toplanan verilere göre, 2024'e kıyasla 2025'te en az bir kez TÖP kullananların sayısı yüzde 38 düştü. Bu, 1,2 milyon kişinin HIV'e karşı koruyucu tedaviden mahrum kaldığı anlamına geliyor.
Bazı ülkelerde kondom tedarikine ayrılan kaynaklardaki azalmanın yüzde 90'ı aştığı bildirildi.
UNAIDS İcra Direktörü Winnie Byanyima verilere dair şu yorumu yaptı:
HIV'ye karşı mücadelenin başlangıcından beri sunulan hizmetlerde muhtemelen en ciddi kesintileri yaşıyoruz. Bunun etkilerinin çok çarpıcı olmayacağını varsayamayız.
Fonların azalmasıyla LGBTQ'lar gibi dezavantajlı toplulukların haklarındaki gerilemelerin aynı anda gerçekleştiğine dikkat çeken Byanyima, gerekli adımlar atılmazsa gelecek yıllarda enfeksiyon ve ölüm rakamlarında ciddi artış görülebileceğini vurguladı.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
HIV tedavisinde kullanılan antiretroviral ilaçlara erişen kişi sayısı Aralık 2025 itibarıyla bir önceki yıla göre yüzde 2,7 artarak 32,1 milyon oldu.
Diğer yandan UNAIDS raporuna göre 2025'te yeni HIV vakalarının sayısı 2024'e kıyasla yaklaşık 100 bin azalarak 1,2 milyona geriledi.
Ancak hastalığın sık görüldüğü ülkelerde yapılan test sayısının yüzde 22 düşmesi gerçek tabloyu gizliyor olabilir.
Washington Post, 2010'da 2,1 milyon olan yeni vaka sayısındaki düşüşün, AIDS salgınını 2030'a kadar bitirme hedefi doğrultusunda kaydedilen ilerlemenin yetersiz kaldığını gösterdiğini belirtiyor.
Amerikan gazetesi, AIDS'le ilişkili ölümlerin 2010'da 1,3 milyonken, 2025'te 570 bine düşmesine de dikkat çekiyor. Bu, 30 yılı aşkın süredir yakalanan en düşük sayı.
22-23 Haziran'da New York'ta düzenlenecek HIV/AIDS konulu BM zirvesi öncesinde bu verileri yayımlayan UNAIDS'in başındaki Byanyima, raporun tamamlanarak ekimde paylaşılacağını söyledi.
Diğer yandan fon kriziyle boğuşan BM'nin UNAIDS'i bu yıl kapatması da gündemde.
Donald Trump ikinci ABD Başkanlığı döneminde, ülkesinin dış yardımlarında ciddi kesintiye gitti.
Bu politikanın başta Sahraaltı Afrika olmak üzere pek çok yerdeki kamu sağlığı programlarını vuracağı uyarıları yapılıyor.
Independent Türkçe, Washington Post, Reuters, AA
