Gelecekteki nüfusun beslenmesi, yalnızca mevcut arazi kullanımındaki su verimliliğini artırarak ele alınamaz, çünkü tarım arazileri ciddi şekilde sınırlıdır. Sulanmayan ürünler gibi yağmurla beslenen tarım, dünya tarımsal üretiminin yüzde 60-70'ini oluşturur ve ekilebilir arazinin yüzde 80'ini kaplar. Dahası, su kıtlığı artmaya devam ettikçe, yağmurla beslenen tarım küresel gıda tedarikini sağlamada giderek daha önemli hale gelmektedir.
Yükselen sıcaklıklar ve öngörülemeyen yağış düzenlerinin neden olduğu su kıtlığı, kurak ve yarı kurak bölgelerdeki sınırlı ürün veriminden sorumludur. Bu nedenle, tarımsal alanlardaki su kaynaklarını korumak için tarım arazilerindeki su kullanımını yönetmek çok önemlidir.
Kurak tarım, yağmurla beslenen tarıma öncelik verir ve su kaynaklarının verimli kullanımını ve su tasarrufu sağlayan teknolojilerin uygulanmasını gerektirir.
Tarımsal üretimde verimliliği artırmak ve sürdürülebilir yöntemler kullanmak, günümüz tarımının en önemli hedeflerinden biridir. Bu noktada, malç uygulaması, hem toprağın korunmasına hem de ürünlerin sağlıklı gelişimine büyük katkı sağlayan bir yöntem olarak öne çıkmaktadır.
Malç kullanımının faydaları:
Malç uygulaması, tarlalarda toprağın yüzeyini ölü bitki örtüsüyle kaplayarak birçok avantaj sunar.
1. Toprak koruma: Malç, toprağın doğrudan güneş ışığına maruz kalmasını önleyerek erozyonu ve kuraklığı azaltır.
2. Nemi muhafaza etmesi: Malçların topraktan buharlaşmanın yavaşlatması ve toprakta nemin korunması nedeniyle, bitki köklerinin yakınında daha fazla nem bulunur ve ayrıca bitkilerin suyu alması için daha fazla zaman kalır. Dolayısıyla, malçla kaplı alan daha az su uygulamasına ihtiyaç duyar. Ve malç nemin buharlaşmasını engelleyerek toprağın nem dengesini korur, toprağın su tutma kapasitesi artırır ve sulama ihtiyacını azaltır, toprağın nemli kalmasını sağlar. Malçlama yapıldığında toprak nemi tutmaya devam eder ve toprağın suya olan ihtiyacı yüzde 30-40 oranında azaltır.
3. Yabancı otları engelleme: Malç, güneş ışığının toprağın üst katmanına ulaşmasını engelleyerek tohumun çimlenmesini azaltır. Doğal malçlar toprak üzerinde koruyucu bir tabaka oluşturarak yabani otların çimlenmesini engeller.
İstenmeyen yaban otların büyümesini sınırlandırarak tarımsal üretimi destekler. Yaban otu ile doğal olarak mücadele edilmiş olunur.
4. Toprak sıcaklığı stabilizasyonu: Sıcaklıktaki dalgalanma, bitkinin kök bölgesindeki malçlar tarafından yönetilir ve bu da yaz mevsiminde daha serin ve kış mevsiminde (soğuk havalarda) daha ılık toprakla sonuçlanır. Toprak sıcaklığını dengede tutarak bitkilerin daha sağlıklı büyümesini sağlar.
5. Karbon oranı artar: Organik malç, organik madde sağlayarak ve toprak organik karbon konsantrasyonunu artırarak topraktaki karbon tutulmasına katkıda bulunur. Bu, yalnızca toprak verimliliğini ve yapısını iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda karbondioksiti emerek, karbon yutak alanına dönüşerek iklim değişikliğinin önlenmesine de yardımcı olur. Toprağı C/N/P bakımından zenginleştirilir.
6. Toprak yapısının iyileştirilmesi: Organik malçlar toprak yüzeyindeki besin maddelerini artırır, nem tutma kapasitesini iyileştirir ve humus tabakasını artırır.
Toprak bozulmasını en aza indirir, organik maddeyi artırır. Malçlama, kök bölgesindeki nemin korunmasına yardımcı olarak bitkilerin daha uzun süre su almasını sağlar.
7. Yansıtıcılıkta azalma: Isı ve ışık, bitki yapraklarının altındaki kum ve killi topraklar tarafından yansıtılır. Organik malçların çok yüzlü ve koyu renkli olması nedeniyle ışığı daha az yansıttığı gözlenmektedir. Böylece, organik malçlar buharlaşma oranını azaltır.
8. Erozyon kontrolü: Malç, yağmurun kinetik enerjisini azaltır ve yağmur suyunun hareketini yavaşlatır, bu da yüzey akışını önler ve toprağa yağmur suyunu emmesi için daha fazla zaman verir. İlave nem bitki köklerinin büyümesini destekler ve bu da toprağın stabilize olmasını sağlar.
Malç, toprak yüzeyini örterek, yağmur suyunu emerek ve akış hızını yavaşlatarak toprak erozyonunu en aza indirmek için yararlı bir tekniktir. Bu, özellikle eğimli arazilerde veya hassas toprak koşullarına sahip yerlerde etkilidir.
Malç ayrıca üst toprağı koruyarak korunmasını ve bitki emilimi için kullanılabilirliğini garanti eder. Ayrıca solucanlar, böcekler ve bakteriler gibi faydalı organizmalar için iyi bir yaşam alanı sunar ve bunlar toprak sağlığı ve azot döngüsünde kritik bir rol oynar, dolayısıyla besin bulunabilirliğini ve ekosistem sağlığını artırır.
9. Bakım masraflarında azalma: Daha az yabani ot büyümesi nedeniyle malçlanmış alanda daha az tarımsal işlem gerekir.
10. Toprağın su tutma kapasitesi artar.
Dezavantajları:
1. Düzgün yönetilmezse zararlı böcekleri veya hastalıkları barındırabilir.
2. Uygulanması ve bakımı emek yoğun olabilir.
3. Sık sık yenilenmesi gerekebilir.
Doğal malçlar
Kurumuş ve yere düşmüş yapraklar, buğday, arpa, yulaf ve çeltik samanları, odun talaşları, hızar talaşları, ufalanmış mısır sapları, kuru otlar, mahsul bakiyeleri, orman bakiyeleri, odun yongaları, çam kabuğu, kurumuş ve ufalanmış ağaç dalları, stabilize hayvan gübresi, kompost, tarımsal atıklar, biçilmiş çimler, hayvan altlıkları, kuru otlar ve benzerleri toprakta doğal MALÇ olarak kullanılır. Bunlar toprağa doğal organik madde ve besin maddeleri kazandırır.
Malç ve verimlilik
Malç uygulaması, sadece toprağı korumakla kalmaz, aynı zamanda toprak mikrobiyolojisini iyileştirerek uzun vadede daha verimli bir üretim sürecine katkı sağlar. Bu yöntem, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini artırırken, aynı zamanda çiftçilere daha az girdiyle daha fazla verim alma imkanı sunar.
Malçlar 5 cm'lik bir tabaka halinde uygulanmalı.
Önemli toprak koruyucu madde olan anızın yakılmasına son verilir.
Kimyasal gübre kullanımı ciddi oranda azalır.
Malçlama uygulama zamanları:
Yetiştirdiğiniz ürünler ve tarlanızın konumu malçlama uygulama zamanını belirleyecektir. Bazı önemli yönergeler aşağıda açıklanmıştır:
1. Ürün yetiştirme mevsimi: Bezelye ve ıspanak gibi serin mevsimde yetişen ürünler erken malçlanabilir, ancak mısır ve domates gibi yaz mevsiminde yetişen ürünler, malçlamada siyah plastik film kullanılmadığı sürece toprak daha yüksek sıcaklık kazanana kadar malçlanamaz. İlkbahar mevsiminde malçlama toprak biraz kuruduktan sonra yapılır.
2. Soğuk mevsim koruması: Yaygın bir yanlış anlama, malçlamanın toprağın donmasını önlemek için yapıldığıdır. Su sıcaklığının, organik maddelerin kabul edilebilir biyokimyasal oksidasyonunun çok altına düşmesine izin verilmemelidir. Malç, toprağın ilkbaharda kademeli olarak ısınmasına izin verir ve toprak sıcaklığı onları tolere edecek kadar ısınmadan önce erken çimlenen bitkiler için yararlıdır. İlkbahar mevsiminde, korunan bitkinin tabanında yeni bitki büyümesi gözlendiğinde, kış malçı kaldırılmalıdır.
3. Ağaçlar ve çalılar: Toprağın sıkışmasını ve çalıların ve ağaçların dibine yakın kök boğulmasını önlemek için, 5 cm’den fazla malç tabakası uygulanmamalıdır. Malçları bitkilerin gövdelerine ve gövdelerine karşı desteklemekten kaçınılmalı. Sürekli nem mevcudiyetine neden olan aşırı malçlama, biyo-organizmaların veya çeşitli patojenlerin büyümesini teşvik edebilir ve istenmeyen ve tehlikeli böcekler ve zararlılar için bir yuva oluşturabilir.
4. Sebze üretimi: Sebze bahçesinin malçlanması, meyve ve sebzelerin toprak tarafından çizilmesini önler, nemi korur, yabani otların rekabetini azaltır ve ayrıca tehlikeli patojenlerin yayılmasını azaltır. Malç, toprak ısındıktan sonra uygulanmalıdır. Sebze bahçelerinde, kültürler arası işlemlerin ve hasadın kolay yapılabilmesi için bitki sıraları arasında geçitler oluşturmak amacıyla malç uygulanabilir.
5. Yeni tohumlanmış çimler: Yeni ekilen çimlerde, tohumların yıkanmasını önlemek, kuşlardan ve kemirgenlerden korumak ve daha iyi çimlenme için nemi muhafaza etmek amacıyla malçlama kullanılır. Temiz arpa, yulaf veya buğday samanı alternatif olarak önerilmektedir, çünkü genellikle yabani ot tohumları içerdiğinden saman yerine genellikle tohum içermez.
6. Yabani ot yönetimi: Yabani otları kontrol etmek için yabani otlar çıkmaya başlamadan önce malçlama yapılmalıdır. Malç, güneş ışığını engelleyerek yabani ot büyümesini yaklaşık yüzde 25 oranında azaltır. Yabancı otlar büyümeye başladığında çapalama veya çekme işlemi malçlamadan önce yapılmalıdır. Malç tabakasının kalınlığı yabani otları kontrol etmek için yeterli olmalı ancak bitkiler için zararlı olacak kadar kalın olmamalıdır. Malç malzemesinin yoğunluğu, toprağın havalandırılması ve bitkinin türü uygun malç kalınlığını belirler. Yaklaşık 5 cm kalınlığında bir malç tabakası ile başlayın ve çöktükçe daha fazla malçla tamamlanabilir. Malç, bitki gövdelerinden en az 10 cm uzakta olmalıdır.
Hastalıkları önlemek için malçın bitki gövdeleriyle doğrudan temasından kaçınılmalı.
Sonuç
Akıllı tarım teknikleri ve stratejik planlama, tarımda verimliliği artırmanın en önemli unsurlarıdır. Malç uygulaması, bu süreçte önemli bir araç olarak öne çıkmakta ve çiftçilerin daha sağlıklı, korunaklı ve verimli tarlalar oluşturmasına yardımcı olmaktadır.
Daha iyi sonuçlar elde etmek ve modern tarım uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmak için sektördeki yenilikleri takip etmek büyük önem taşımaktadır.
Malçlama, özellikle suyun sürdürülebilir bitki büyümesi için kritik öneme sahip olduğu kuraklığa meyilli bölgelerde faydalıdır.
Bu yaz havalar çok sıcak olacak; nem kaybını (buharlaşmayı) önlemek için toprağı örtünüz.
Kaynaklar:
1. https://www.cwejournal.org/volSpecialyüzde 20Issueyüzde 202019-20no2020/mulching-techniques-to-conserve-the-soil-water-and-advance-the-crop-production-a-review
2. “Mulching practices for reducing soil water erosion: A review” Massimo Prosdocimi a,⁎, Paolo Tarolli a, Artemi Cerdà b., Earth-Science Reviews 161 (2016) 191–203
3. https://www.mdpi.com/2073-4395/12/8/1881
4. https://x.com/ozturk_mustafa/status/1906648923072073808
5. https://www.indyturk.com/node/459881/tyüzde C3yüzde BCrkiyüzde CCyüzde 87yeden-sesler/karbon-yüzde C3yüzde A7iftliyüzde C4yüzde 9Fi-ve-malyüzde C3yüzde A7-uygulamasyüzde C4yüzde B1
6. https://www.frontiersin.org/journals/agronomy/articles/10.3389/fagro.2024.1361697/full
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
